Από τα πολύχρωμα λαχανικά και τα μάνγκο μέχρι τους ξηρούς καρπούς και το γιαούρτι, η επιστήμη εξετάζει πώς η διατροφή μπορεί να επηρεάσει τη γήρανση του δέρματος.
Μπορεί η διατροφή να καθυστερήσει τη γήρανση του δέρματος;
Το μυστικό για ένα πιο νεανικό δέρμα μπορεί να μην κρύβεται μόνο στις κρέμες και στους ορούς περιποίησης, αλλά και στις καθημερινές διατροφικές μας επιλογές. Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι ορισμένες τροφές μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των ρυτίδων, στη διατήρηση του κολλαγόνου και στην προστασία από περιβαλλοντικές βλάβες. Μάλιστα, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει συγκεκριμένα οφέλη από την κατανάλωση φρούτων, ξηρών καρπών και υγιεινών λιπαρών.
Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος και λειτουργεί ως προστατευτικός φραγμός απέναντι στο περιβάλλον. Η υγεία του επηρεάζει όχι μόνο την εμφάνιση, αλλά και τη συνολική λειτουργία του οργανισμού.
Με την πάροδο του χρόνου, η παραγωγή και η διατήρηση του κολλαγόνου μειώνονται. Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη προσφέρει δομή και στήριξη στο δέρμα, επομένως η απώλειά της συνδέεται με τη δημιουργία ρυτίδων.
Ωστόσο, η ηλικία δεν αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα.
Ο Jean Krutmann, καθηγητής Δερματολογίας στο Leibniz Research Institute for Environmental Medicine, επισημαίνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση, το όζον και οι μεταβολές του κλίματος επηρεάζουν επίσης τη γήρανση.
«Για δεκαετίες πιστεύαμε ότι η υπεριώδης ακτινοβολία ήταν ο κύριος παράγοντας της γήρανσης του δέρματος που προκαλείται από το περιβάλλον. Γνωρίζουμε πλέον ότι αυτό δεν είναι σωστό», αναφέρει.
«Και άλλα μήκη κύματος του φυσικού ηλιακού φωτός μπορούν να συμβάλουν στη γήρανση, για παράδειγμα το ορατό φως και η υπέρυθρη ακτινοβολία».
Ακόμη και η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να επιβαρύνει το δέρμα.
Μάνγκο και ρυτίδες: Τι έδειξε μελέτη 16 εβδομάδων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει έρευνα του University of California Davis, με επικεφαλής τη Vivien Fam, σχετικά με την επίδραση του μάνγκο στις ρυτίδες.
Μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες κατανάλωναν 85 γραμμάρια μάνγκο, τέσσερις φορές την εβδομάδα, επί 16 εβδομάδες. Οι ερευνητές παρατήρησαν μείωση στο μέγεθος των υπαρχουσών ρυτίδων και στον αριθμό των νέων.
Το αποτέλεσμα αποδόθηκε ενδεχομένως στα καροτενοειδή, στα φλαβονοειδή και στη μαγγιφερίνη, ουσίες με αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Υπήρξε, όμως, και ένα απροσδόκητο εύρημα: η κατανάλωση περίπου 250 γραμμαρίων μάνγκο ημερησίως συνδέθηκε με αύξηση των ρυτίδων.
Ο Robert Hackman, καθηγητής Διατροφής στο ίδιο πανεπιστήμιο, θεωρεί πιθανό να εμπλέκεται η υψηλή περιεκτικότητα του φρούτου σε φυσικά σάκχαρα.
«Η υπόθεσή μας είναι ότι η ζάχαρη προκάλεσε κάποια βλάβη στα μόρια του δέρματος», εξηγεί.
Η μελέτη ήταν μικρή, ενώ σύμφωνα με τον Hackman, μεταγενέστερη αδημοσίευτη έρευνα αναπαρήγαγε τα ευρήματα.
Η δημοσιευμένη μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients επιβεβαιώνει τη διαφορετική επίδραση των δύο ποσοτήτων, χωρίς όμως να αποδεικνύει ότι το μάνγκο αποτελεί γενικευμένη αντιγηραντική θεραπεία.
«Είμαι ειδικός στη φροντίδα του δέρματος – Τα 3 συστατικά για νεανικό και ελαστικό δέρμα»
Οι τροφές που βοηθούν το δέρμα να παραμείνει υγιές
Η ποικιλία των θρεπτικών συστατικών έχει ιδιαίτερη σημασία. Ορισμένα προστατεύουν από το οξειδωτικό στρες, ενώ άλλα συμβάλλουν στη διατήρηση της υγρασίας και της ελαστικότητας.
Στις σημαντικότερες διατροφικές επιλογές περιλαμβάνονται:
- Καρότα, ντομάτες και πιπεριές: Περιέχουν καροτενοειδή που συνδέονται με την προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία.
- Μάνγκο και εσπεριδοειδή: Προσφέρουν βιταμίνη C, απαραίτητη για τη σύνθεση κολλαγόνου.
- Αμύγδαλα, φουντούκια και κουκουνάρι: Αποτελούν πηγές βιταμίνης Ε, η οποία προστατεύει τα κύτταρα.
- Σολομός, σαρδέλες και σκουμπρί: Περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά, που σχετίζονται με τη μείωση της φλεγμονής.
- Γιαούρτι, kimchi και ξινολάχανο: Είναι τρόφιμα ζύμωσης που μπορούν να υποστηρίξουν το εντερικό μικροβίωμα.
Καροτενοειδή: Η φυσική προστασία από τον ήλιο
Οι φυτικές χρωστικές ουσίες, όπως η λουτεΐνη, το λυκοπένιο και η βήτα-καροτίνη, συγκεντρώνονται στους ιστούς και συμβάλλουν στην άμυνα του δέρματος.
Ο Volker Böhm, καθηγητής Χημείας Τροφίμων στο Friedrich Schiller University Jena, εξηγεί ότι τα καροτενοειδή «αποθηκεύονται στον λιπώδη ιστό και προστατεύουν από τις υπεριώδεις ακτίνες».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συστηματική κατανάλωσή τους μπορεί να προσφέρει «έναν συνεχή βασικό δείκτη προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία περίπου δύο έως τρία, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους».
Η προστασία αυτή δεν αντικαθιστά το αντηλιακό.
Παράλληλα, τα καροτενοειδή μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγή υαλουρονικού οξέος, που συμβάλλει στη σφριγηλότητα και στην ελαστικότητα του δέρματος.
Μικρή μελέτη με καθημερινή λήψη συμπληρώματος καροτενοειδών για δέκα μήνες κατέγραψε βελτίωση στο κολλαγόνο και στην ελαστίνη.
Η απορρόφησή τους διευκολύνεται όταν τα λαχανικά συνοδεύονται από λίγο ελαιόλαδο. Η βήτα-καροτίνη μετατρέπεται επίσης σε βιταμίνη Α, σημαντική για την ανάπτυξη των δερματικών κυττάρων.
Το Νο1 λάθος στην περιποίηση της επιδερμίδας – Δύο μυστικά για όμορφο και νεανικό δέρμα
Αμύγδαλα και ωμέγα-3: Πώς επηρεάζουν τις ρυτίδες
Τα υγιεινά λιπαρά αποτελούν ακόμη έναν σύμμαχο της επιδερμίδας.
Μια μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη έδειξε ότι γυναίκες που κατανάλωναν καθημερινά αμύγδαλα παρουσίασαν λιγότερο έντονες ρυτίδες μετά από 16 εβδομάδες, συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου.
Η σχετική δημοσίευση στο Phytotherapy Research υποστηρίζει ότι η κατανάλωση αμυγδάλων μπορεί να περιορίσει τη σοβαρότητα των ρυτίδων, αν και χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες.
Η βιταμίνη Ε προστατεύει τα κύτταρα από βλάβες, ενώ η ανεπάρκειά της μπορεί να επιβραδύνει την επούλωση τραυμάτων.
Τα ωμέγα-6 λιπαρά των ξηρών καρπών υποστηρίζουν τον δερματικό φραγμό και τη συγκράτηση της υγρασίας.
Αντίστοιχα, τα ωμέγα-3 των λιπαρών ψαριών και των φυκών συνδέονται με περιορισμό της φλεγμονής, προστασία του υπάρχοντος κολλαγόνου και πιθανή μείωση της ευαισθησίας στην ηλιακή ακτινοβολία.
Η σύνδεση εντέρου και δέρματος
Η υγεία του δέρματος επηρεάζεται και από το εντερικό μικροβίωμα, δηλαδή τους μικροοργανισμούς που ζουν στο πεπτικό σύστημα.
Οι επιστήμονες περιγράφουν αυτή τη σχέση ως «άξονα εντέρου-δέρματος».
Η κατανάλωση διαφορετικών φυτικών τροφών βοηθά τα μικρόβια του εντέρου να παράγουν ουσίες με αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, όπως εξηγεί ο Hackman.
Επιστημονική ανασκόπηση στο περιοδικό Microorganisms συνδέει τις διαταραχές του μικροβιώματος με δερματικές παθήσεις, όπως η ψωρίαση, η ακμή και η ατοπική δερματίτιδα. Ωστόσο, οι ακριβείς μηχανισμοί εξακολουθούν να διερευνώνται.
Η ποικιλία φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης, βοτάνων και μπαχαρικών μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση του στρες και στη βελτίωση του ύπνου.
Τρόφιμα ζύμωσης, όπως το γιαούρτι, η kombucha, το kimchi και το ξινολάχανο, αποτελούν πρόσθετες επιλογές για την υποστήριξη του εντερικού οικοσυστήματος.
Πότε φαίνονται τα αποτελέσματα της διατροφής στο δέρμα;
Η συστηματικότητα είναι καθοριστική. Οι αλλαγές στη διατροφή δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε άμεση βελτίωση της εμφάνισης.
«Όποιο αντιοξειδωτικό κι αν καταναλώνετε, για να έχετε προστασία από τις περιβαλλοντικές επιδράσεις, συνήθως χρειάζονται οκτώ έως δέκα εβδομάδες προτού εμφανιστεί ένα μετρήσιμο αποτέλεσμα», τονίζει ο Krutmann.
Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι η ποικιλία και η συνέπεια έχουν μεγαλύτερη σημασία από την περιστασιακή κατανάλωση μιας συγκεκριμένης τροφής.
Η διατροφή μπορεί να υποστηρίξει τη φυσική άμυνα, την ενυδάτωση και τη διατήρηση του κολλαγόνου, χωρίς να σταματά τη φυσιολογική γήρανση.
Άλλωστε, μπορεί κάποιος στα 60 του να μη δείχνει 30, αλλά οι υγιεινές διατροφικές επιλογές μπορούν να βοηθήσουν το δέρμα να παραμείνει σε καλή κατάσταση για περισσότερα χρόνια.
Πηγές: