Πολλοί πιστεύουν ότι κόβοντας τα γλυκά θα μειωθούν και οι λιγούρες για ζάχαρη. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι προτιμήσεις μας στη γλυκιά γεύση παραμένουν σταθερές, οδηγώντας τους ειδικούς να αναζητούν άλλες, πιο αποτελεσματικές λύσεις.
Η Νο1 τροφή που δεν πρέπει ποτέ να τρώμε στο πρωινό, σύμφωνα με ειδικούς – Είναι πολύ δημοφιλής
Η σχέση μας με τη ζάχαρη είναι πιο… σταθερή από όσο νομίζουμε
Η αγάπη για τα γλυκά δεν είναι απλώς μια «αδυναμία» που μπορείτε να ελέγξετε κόβοντας τη ζάχαρη για λίγες μέρες.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια βαθιά ριζωμένη προτίμηση που συνδέεται τόσο με τη βιολογία όσο και με την ψυχολογία σας. Για πολλούς ανθρώπους, τα γλυκά λειτουργούν ως άμεση ανταμοιβή, ένας γρήγορος τρόπος να νιώσουν ευχαρίστηση ή να διαχειριστούν το στρες και την κούραση. Αυτό εξηγεί γιατί, ακόμη και όταν προσπαθείτε να τα περιορίσετε, οι λιγούρες συχνά επιστρέφουν πιο έντονες.
Επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η επιθυμία για γλυκά σχετίζεται με το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου και συγκεκριμένα με την απελευθέρωση ντοπαμίνης.
Μια έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Neuroscience διαπίστωσε ότι η κατανάλωση ζάχαρης ενεργοποιεί νευρωνικά μονοπάτια παρόμοια με εκείνα άλλων εθιστικών ουσιών, ενισχύοντας την επιθυμία για επανάληψη της συμπεριφοράς. Αυτό σημαίνει ότι η λιγούρα για γλυκό δεν είναι απλώς θέμα θέλησης, αλλά έχει νευροβιολογική βάση που την καθιστά πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
Από την άλλη, η αντίληψη ότι αν μειώσουμε τα γλυκά θα μειωθούν και οι λιγούρες φαίνεται πως δεν επιβεβαιώνεται από την επιστήμη.
Σύμφωνα με νέα μελέτη, μάλιστα, που δημοσιεύθηκε στο The American Journal of Clinical Nutrition, η προτίμηση στη γλυκιά γεύση παραμένει σταθερή στην ενήλικη ζωή.
«Φαίνεται ότι η προτίμησή μας στη γλυκιά γεύση είναι πολύ σταθερή, τουλάχιστον στην ενήλικη ζωή», δηλώνει η Katherine Appleton, PhD, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγήτρια ψυχολογίας στο Bournemouth University.
Θέλετε να μεγαλώσετε επιτυχημένα και έξυπνα παιδιά; Τι δεν πρέπει να τρώνε σύμφωνα με τους ειδικούς
Τι έδειξε η έρευνα για την αγάπη μας για τα γλυκά
Οι επιστήμονες μελέτησαν 180 άτομα, χωρίζοντάς τα σε τρεις ομάδες με διαφορετικά επίπεδα κατανάλωσης γλυκών τροφίμων:
- Υψηλή κατανάλωση γλυκών
- Χαμηλή κατανάλωση
- Μέτρια κατανάλωση
Η παρακολούθηση διήρκεσε έξι μήνες, με αξιολόγηση σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Καταγράφηκαν επίσης δεδομένα για βάρος, αίμα και δείκτες υγείας, όπως ο κίνδυνος διαβήτη και καρδιαγγειακών παθήσεων.
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
Παρά τις διαφορετικές διατροφικές συνήθειες, τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα:
- Δεν υπήρξαν σημαντικές διαφορές στην υγεία μεταξύ των ομάδων
- Οι συμμετέχοντες επέστρεψαν στις αρχικές τους προτιμήσεις
- Όσοι αγαπούσαν τα γλυκά συνέχισαν να τα προτιμούν
«Τα αποτελέσματα αυτά δεν υποστηρίζουν τις συστάσεις δημόσιας υγείας για μείωση της έκθεσης σε τρόφιμα με γλυκιά γεύση», ανέφεραν οι ερευνητές.
Διαβήτης: Το υγιεινό ρόφημα που μπορεί να ανεβάζει κρυφά το σάκχαρο
Γιατί οι λιγούρες επιμένουν
«Χρειάζεται να εξετάσουμε τη βασική αιτία που προκαλεί τις λιγούρες εξαρχής», αναφέρει η Lamees Lahham, RD, διαιτολόγος στο The Ohio State University Wexner Medical Center, στο SELF. «Συχνά πρόκειται για το ότι δεν τρέφεστε σωστά μέσα στην ημέρα, με αποτέλεσμα το σώμα σας να ζητά γρήγορη ενέργεια, η οποία έρχεται με τη μορφή γλυκών».
Οι ειδικοί εξηγούν ότι οι λιγούρες δεν σχετίζονται μόνο με τη γεύση, αλλά με βαθύτερους παράγοντες.
Συχνά, το σώμα ζητά γρήγορη ενέργεια όταν δεν έχει τραφεί σωστά μέσα στην ημέρα. Επιπλέον, σημαντικό ρόλο παίζουν οι συνήθειες και η ψυχολογία.
Οι πιο συχνοί λόγοι για λιγούρες
- Κακή ή ελλιπής διατροφή μέσα στην ημέρα
- Συναισθηματική φόρτιση ή στρες
- Κούραση ή έλλειψη ύπνου
- Συνήθειες, όπως η ανάγκη για γλυκό μετά το φαγητό
- Η «απαγόρευση» των γλυκών που τα κάνει πιο δελεαστικά
Οι συνήθειες παίζουν επίσης ρόλο, εξηγεί η Keri Gans, RDN, διαιτολόγος και παρουσιάστρια του podcast The Keri Report, στο SELF. «Μπορεί να λαχταράτε κάτι γλυκό μετά το δείπνο, σε περιόδους στρες ή αν δεν φάγατε αρκετά νωρίτερα μέσα στην ημέρα», εξηγεί. «Το να μειώσετε απλώς τα γλυκά δεν αντιμετωπίζει αυτούς τους παράγοντες, οπότε η λιγούρα συνήθως παραμένει ή επιστρέφει».
Επιστήμονες ανακάλυψαν «υγιεινή ζάχαρη» για τους διαβητικούς – Είναι έτοιμη να κυκλοφορήσει
Τι λειτουργεί πραγματικά για τον περιορισμό της ζάχαρης
Το γεγονός ότι οι λιγούρες δεν μειώνονται εύκολα δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψετε την προσπάθεια.
Οι ειδικοί προτείνουν μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση.
Η κατανάλωση γλυκών, ειδικά από φυσικές πηγές όπως τα φρούτα, δεν φαίνεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις όταν γίνεται με μέτρο.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να κατανοήσετε πότε και γιατί εμφανίζονται οι λιγούρες.
Η αυτοπαρατήρηση μπορεί να αποκαλύψει αν σχετίζονται με συναισθήματα ή σωματική κόπωση.
Πρακτικές συμβουλές από διαιτολόγους
Για να μειώσετε την ανάγκη για ζάχαρη:
- Φροντίστε να τρώτε ισορροπημένα μέσα στην ημέρα
- Μην παραλείπετε την πρωτεΐνη από τα γεύματα
- Καθυστερήστε την κατανάλωση γλυκού, χωρίς να το απαγορεύετε
- Συνδυάστε τα γλυκά με φυτικές ίνες ή πρωτεΐνη
- Βελτιώστε τον ύπνο και διαχειριστείτε το στρες
Κοινό γλυκαντικό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό – Ανησυχητική μελέτη
«Καθυστερήστε την κατανάλωση γλυκών μέχρι να έχετε τραφεί σωστά», εξηγεί η Lahham. «Αφού το κάνετε, μην αρνηθείτε στον εαυτό σας ένα γλυκό». Αν μπορείτε, συνδυάστε τα γλυκά σας με πρωτεΐνη ή φυτικές ίνες για να νιώθετε χορτάτοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, προσθέτει η Gans.