Η βιταμίνη D θεωρείται απαραίτητη για την υγεία των οστών και του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπερβολική χρήση συμπληρωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως συνέβη σε άνδρα που χρειάστηκε νοσηλεία μετά από υπερβολική λήψη.
Το παράδοξο της μακροζωίας: Πώς κοινά συμπληρώματα αντιγήρανσης μπορεί να «τρέφουν» τον καρκίνο
Ειδικοί προειδοποιούν για τους κινδύνους της τοξικότητας από D, μετά από περιστατικού μεσήλικα άνδρα που οδηγήθηκε στο νοσοκομείο
Σε χώρες με λίγο ήλιο, ειδικοί συνιστούν λήψη βιταμίνης D του χειμερινούς μήνες, μεταξύ Οκτωβρίου και Μαρτίου, όταν τα επίπεδα ηλιακού φωτός είναι πολύ χαμηλά για να παραχθεί επαρκής ποσότητα της βιταμίνης φυσικά.
Η πρόσληψη μπορεί να ενισχύσει και το ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D έχουν συνδεθεί με υψηλότερο κίνδυνο λοιμώξεων και αυτοάνοσων ασθενειών.
Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν πλέον για μια αυξανόμενη τάση στην υπερβολική ή αχρείαστη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής με βιταμίνη D και για τους πιθανούς κινδύνους που συνεπάγονται. Η προειδοποίησή τους ακολουθεί μια αναφορά περιστατικού όπως δημοσιεύθηκε στο BMJ Case Report, η οποία περιγράφει έναν μεσήλικο άνδρα που χρειάστηκε νοσηλεία μετά από υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης D.
Κίνδυνοι από τη λήψη πολλών συμπληρωμάτων διατροφής ταυτόχρονα
Η λήψη πολλών συμπληρωμάτων διατροφής ταυτόχρονα μπορεί να αυξήσει τους κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα χωρίς ιατρική παρακολούθηση.
Μελέτη του 2026 με τίτλο «The Effect of Vitamin D₃ Supplementation on the Risk of Falls» διαπίστωσε ότι η καθημερινή λήψη βιταμίνης D₃ για πέντε χρόνια δεν μείωσε τον κίνδυνο πτώσεων σε γενικά υγιείς ενήλικες που ήδη είχαν επαρκή επίπεδα βιταμίνης D.
Οι συμμετέχοντες λάμβαναν είτε 1600 IU είτε 3200 IU την ημέρα, αλλά τα ποσοστά πτώσεων ήταν παρόμοια με εκείνα των ατόμων που έπαιρναν εικονικό φάρμακο. Περίπου το 55% των συμμετεχόντων παρουσίασε πτώση, ενώ περίπου το 11% υπέστη τραυματισμό που σχετιζόταν με πτώση σε όλες τις ομάδες.
Καρδιά: Το συμπλήρωμα που καθαρίζει τις αρτηρίες – Μπορεί να αναστρέψει σπάνια στεφανιαία νόσο
Αυτό δείχνει ότι η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D σε υψηλότερες δόσεις δεν παρείχε επιπλέον προστασία από πτώσεις σε αυτόν τον πληθυσμό.
Άλλη έρευνα δείχνει ότι ο συνδυασμός βιταμινών, μετάλλων και φυτοχημικών μπορεί να οδηγήσει σε αλληλεπιδράσεις που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι ουσίες απορροφώνται ή μεταβολίζονται στο σώμα.
Μελέτες συνδέουν επίσης τα συμπληρώματα με πολλά συστατικά με ηπατική βλάβη. Οι Ashrafpour et al. (2025) αναφέρουν ότι τα συμπληρώματα ευθύνονται για περίπου το 20% των περιπτώσεων ηπατικής βλάβης που προκαλείται από φάρμακα στις ΗΠΑ, με σχεδόν τις μισές να αφορούν προϊόντα με πολλά ενεργά συστατικά. Πολλά συμπληρώματα μπορεί επίσης να επηρεάζουν μεταβολικά ένζυμα όπως το CYP450, τα οποία επεξεργάζονται τα περισσότερα φάρμακα και θρεπτικά συστατικά.
Βασικοί κίνδυνοι που εντοπίστηκαν στην έρευνα
- Απρόβλεπτες αλληλεπιδράσεις μεταξύ συμπληρωμάτων διατροφής
- Κίνδυνος ηπατικής βλάβης από συμπληρώματα πολλαπλών συστατικών
- Μεταβολικές αλληλεπιδράσεις που επηρεάζουν την επεξεργασία φαρμάκων
- Υψηλά ποσοστά πιθανών μεταβολικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ χρηστών συμπληρωμάτων
- Αυξανόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια καθώς η ταυτόχρονη λήψη πολλών συμπληρωμάτων γίνεται πιο συχνή
Ανησυχητικά συμπτώματα
Ο άνδρας, που αναφέρεται ως μεσήλικας, παραπέμφθηκε στο νοσοκομείο αφού άρχισε να εμφανίζει εμετό, ναυτία, κοιλιακό πόνο, κράμπες στα πόδια, εμβοές, ξηροστομία, αυξημένη δίψα, διάρροια και απώλεια βάρους.
Πότε πρέπει να παίρνετε τις βιταμίνες σας — Τι δείχνουν οι έρευνες για τη σωστή ώρα
Τα ανησυχητικά συμπτώματα συνεχίζονταν για τρεις μήνες, αλλά ξεκίνησαν περίπου τέσσερις εβδομάδες αφού άρχισε να παίρνει αυξημένες δόσεις συμπληρωμάτων διατροφής βιταμίνης D.
Είχε ήδη προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένων «φυματίωσης, ενός όγκου στο εσωτερικό αυτί (left vestibular schwannoma) που είχε προκαλέσει κώφωση σε αυτό το αυτί, συσσώρευσης υγρού στον εγκέφαλο (υδροκέφαλος), βακτηριακής μηνιγγίτιδας και χρόνιας ιγμορίτιδας», όπως αναφέρεται σύμφωνα με το LAD Bible.
Η αναφορά εξηγεί ότι οι γιατροί ανακάλυψαν πως έπαιρνε πάνω από 20 συμπληρώματα διατροφής κάθε ημέρα.
Μεταξύ αυτών ήταν:
- βιταμίνη D 150000 IU,
- βιταμίνη K2,
- βιταμίνη C,
- βιταμίνη B9,
- βιταμίνη B2,
- βιταμίνη B6 και
- ωμέγα-3 2000 mg,
καθώς και άλλα συμπληρώματα.
Παρότι ο άνδρας είχε σταματήσει το πρόγραμμα λήψης βιταμινών όταν άρχισαν τα συμπτώματα, συνέχιζε να υποφέρει και αποφάσισε να επισκεφθεί γιατρό.
Μη ασφαλείς οι ποσότητες και οι συνδυασμοί
Οι εξετάσεις αίματος έδειξαν υψηλά επίπεδα ασβεστίου και επίπεδα βιταμίνης D επτά φορές περισσότερα από το επαρκές επίπεδο που απαιτείται.
Οι εξετάσεις νεφρικής λειτουργίας αποκάλυψαν επίσης οξεία νεφρική βλάβη, ενώ οι απεικονιστικές εξετάσεις απέκλεισαν σοβαρές παθήσεις όπως ο καρκίνος.
«Σε παγκόσμιο επίπεδο, παρατηρείται αυξανόμενη τάση υπερβιταμίνωσης D, μια κλινική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από αυξημένα επίπεδα βιταμίνης D3 στον ορό», γράφουν οι συγγραφείς.
Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να πάρουμε βιταμίνη D, σίδηρο, πολυβιταμίνες και άλλα συμπληρώματα;
«Δεδομένου του αργού μεταβολισμού της (χρόνος ημίσειας ζωής περίπου 2 μήνες), κατά τη διάρκεια του οποίου αναπτύσσεται η τοξικότητα της βιταμίνης D, τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες».
«Αυτή η αναφορά περιστατικού υπογραμμίζει περαιτέρω την πιθανή τοξικότητα των συμπληρωμάτων διατροφής που θεωρούνται γενικά ασφαλή, έως ότου ληφθούν σε μη ασφαλείς ποσότητες ή σε μη ασφαλείς συνδυασμούς».
Σύμφωνα με το NHS, 10 μικρογραμμάρια βιταμίνης D τον χειμώνα είναι αρκετά για τους περισσότερους και δεν πρέπει η λήψη να υπερβαίνει τα 100 μικρογραμμάρια.
Η Ben’s Natural Health ανέφερε στη The Sun ότι πρέπει επίσης να δίνεται προσοχή στους συνδυασμούς συμπληρωμάτων διατροφής που λαμβάνονται, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται μαζί με ορισμένα φάρμακα.
Για παράδειγμα, η βιταμίνη K μπορεί να εξουδετερώσει τις επιδράσεις των αντιπηκτικών φαρμάκων, τα συμπληρώματα ασβεστίου μπορούν να εμποδίσουν την απορρόφηση του σιδήρου, ενώ ο ψευδάργυρος μπορεί να εμποδίσει την απορρόφηση του χαλκού.
Ο άνδρας που έλαβε υπερβολική δόση βιταμίνης D παρέμεινε στο νοσοκομείο για οκτώ ημέρες, αλλά ακόμη και δύο μήνες μετά την έξοδό του, τα επίπεδα βιταμίνης D παρέμεναν ασυνήθιστα υψηλά.
Σίδηρος, βιταμίνη C και άλλα 2 κοινά συμπληρώματα που μπορεί να επιταχύνουν τη γήρανση
Η αναφορά προειδοποιεί ότι τα συμπτώματα της υπερβιταμίνωσης D μπορεί να περιλαμβάνουν:
- υπνηλία,
- σύγχυση,
- απάθεια,
- ψύχωση,
- κατάθλιψη,
- λήθαργο,
- κώμα,
- ανορεξία,
- κοιλιακό πόνο,
- εμετό,
- δυσκοιλιότητα,
- πεπτικά έλκη,
- παγκρεατίτιδα,
- υψηλή αρτηριακή πίεση,
- μη φυσιολογικό καρδιακό ρυθμό και
- προβλήματα στα νεφρά.