Από τα ωμά στρείδια μέχρι τις έτοιμες σαλάτες, ο Jordan Haworth εξηγεί ποιες τροφές αποφεύγει λόγω του κινδύνου τροφικής δηλητηρίασης και γιατί θεωρεί την ασφάλεια των τροφίμων βασικό παράγοντα για ένα υγιές έντερο.
Τα κοινά φάρμακα που χαλάνε το μικροβίωμα του εντέρου ακόμα κι αν τα παίρνατε στο παρελθόν
Η υγεία του εντέρου αντανακλά τη συνολική υγεία
Η καλή υγεία του εντέρου δεν εξαρτάται μόνο από το τι βάζουμε στο πιάτο μας, αλλά και από την αποφυγή τροφών που μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης. Ο γαστρεντερικός φυσιολόγος Jordan Haworth αποκαλύπτει τις πέντε τροφές που προτιμά να μην καταναλώνει, με μία από αυτές να αποτελεί έκπληξη, καθώς θεωρείται ευρέως υγιεινή επιλογή.
Ο Jordan Haworth είναι γαστρεντερικός φυσιολόγος στη Functional Gut Clinic στο Ηνωμένο Βασίλειο και εδώ και σχεδόν μία δεκαετία ασχολείται με ανθρώπους που προσπαθούν να ανακαλύψουν τι βρίσκεται πίσω από τα πεπτικά προβλήματά τους.
«Όταν ξεκίνησα για πρώτη φορά, δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι η υγεία του εντέρου ήταν καν κάτι που μας απασχολούσε», δήλωσε ο Haworth στο Newsweek. «Τώρα γνωρίζουμε πόσο σημαντική είναι η υγεία του εντέρου για τη συνολική μας υγεία. Επηρεάζει τη διάθεσή μας, τον μεταβολισμό, το δέρμα και το ανοσοποιητικό μας σύστημα».
5 «θαυματουργά» ροφήματα για το στομάχι και το έντερο, σύμφωνα με διαιτολόγους
Τι είναι το μικροβίωμα του εντέρου
Το ενδιαφέρον γύρω από την υγεία του εντέρου έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, όμως η ενημέρωση του κοινού εξακολουθεί να είναι περιορισμένη.
Έρευνα του 2024 που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Danone North America έδειξε ότι το 41% των πολιτών δεν είχε ακούσει ποτέ για το μικροβίωμα του εντέρου. Παράλληλα, το 50% δεν γνώριζε ότι μπορεί να επηρεάσει την υγεία του εντέρου.
Το μικροβίωμα, σύμφωνα με το Cleveland Clinic, αποτελείται από μια τεράστια κοινότητα τρισεκατομμυρίων βακτηρίων και άλλων μικροοργανισμών που βρίσκονται στο πεπτικό σύστημα. Συμμετέχουν στην πέψη των τροφών, στην παραγωγή ωφέλιμων ενώσεων και στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, ενώ συμβάλλουν και στην προστασία από επιβλαβή παθογόνα.
Φούσκωμα στο στομάχι και στο έντερο: 4 τρόποι για να το αντιμετωπίσετε φυσικά
Τα «3 F» για καλή υγεία του εντέρου
Για τον Haworth, η φροντίδα του εντέρου δεν χρειάζεται να είναι τόσο περίπλοκη όσο συχνά παρουσιάζεται.
«Ο όρος έχει καταληφθεί από τα σούπερ μάρκετ και τις εταιρείες συμπληρωμάτων», ανέφερε. «Τα καλά νέα είναι ότι η υγεία του εντέρου δεν χρειάζεται ένα ακριβό προβιοτικό χάπι ή κάποια πράσινη σκόνη».
Αντί για ακριβά προϊόντα, προτείνει να δίνεται έμφαση στις βασικές αρχές της διατροφής. Τις συνοψίζει στα «τρία F»:
- Fiber – φυτικές ίνες: Φασόλια, βρώμη, μήλα, αχλάδια, δημητριακά ολικής άλεσης, σπόροι chia και ψύλλιο.
- Phenols – φαινόλες/πολυφαινόλες: Συστατικά που βρίσκονται σε πολύχρωμες ή πικρές τροφές, όπως blueberries, κόκκινο λάχανο, καφές, μαύρη σοκολάτα και ελαιόλαδο.
- Fermented foods – τρόφιμα ζύμωσης: Γιαούρτι, κεφίρ, kimchi και ξινολάχανο.
Παράλληλα, ο Haworth θεωρεί σημαντικό τον επαρκή ύπνο και τη διαχείριση του στρες, ενώ προτείνει τουλάχιστον 150 λεπτά σωματικής άσκησης την εβδομάδα.
Ο παράγοντας που μπορεί να «χτυπήσει» το έντερο
Ένα από τα στοιχεία που συχνά παραβλέπονται όταν γίνεται λόγος για την υγεία του εντέρου είναι, σύμφωνα με τον Haworth, η προστασία από την τροφική δηλητηρίαση.
«Η τροφική δηλητηρίαση είναι ο μεγαλύτερος καταστροφέας της υγείας του εντέρου», είπε. «Αυτό συμβαίνει επειδή τα μικρόβια που προκαλούν τροφιμογενείς ασθένειες μπορούν να έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις στο έντερο».
Ο Haworth παραπέμπει σε έρευνα σύμφωνα με την οποία περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους αναπτύσσει μεταλοιμώδες σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) έπειτα από λοίμωξη από καμπυλοβακτηρίδιο.
«Αυτό ονομάζεται μεταλοιμώδες IBS», αναφέρει ο Haworth. «Πιστεύουμε ότι συμβαίνει επειδή τα διαφορετικά βακτήρια που προκαλούν τροφική δηλητηρίαση έχουν όλα ένα κοινό χαρακτηριστικό: παράγουν μια τοξίνη που ονομάζεται CdtB. Οι έρευνες δείχνουν ότι αυτή η τοξίνη μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο έντερο, οδηγώντας σε μακροχρόνια φλεγμονή και αυξημένη ευαισθησία, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να αποκτήσετε δυσανεξία σε τροφές τις οποίες προηγουμένως μπορούσατε να καταναλώνετε χωρίς κανένα πρόβλημα».
5 τροφές που αποφεύγει ο ειδικός για να έχει καλύτερη υγεία
Η σωστή συντήρηση και το καλό μαγείρεμα των τροφίμων μπορούν να περιορίσουν τους κινδύνους στο σπίτι. Ωστόσο, αρκετές περιπτώσεις τροφικής δηλητηρίασης συμβαίνουν όταν κάποιος τρώει εκτός σπιτιού.
«Για αυτόν τον λόγο, τείνω να αποφεύγω, όπου είναι δυνατόν, συνηθισμένους “ενόχους”, όπως οι μπουφέδες και τα κεμπάπ», ανέφερε.
1. Ωμά στρείδια
Στην κορυφή της λίστας του Haworth βρίσκονται τα ωμά στρείδια, κυρίως εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο τρέφονται.
«Τα στρείδια είναι οργανισμοί που τρέφονται φιλτράροντας το νερό», είπε. «Αυτό σημαίνει ότι συγκεντρώνουν οτιδήποτε υπάρχει στο νερό που τα περιβάλλει, συμπεριλαμβανομένων βακτηρίων και άλλων παθογόνων».
Ο ίδιος έχει δοκιμάσει ωμά στρείδια στο παρελθόν. Θα επέλεγε όμως να τα καταναλώσει ξανά μόνο μαγειρεμένα ή εφόσον είχαν υποβληθεί σε εξυγίανση, διαδικασία κατά την οποία χρησιμοποιείται νερό επεξεργασμένο με υπεριώδη ακτινοβολία ώστε να μειωθούν δυνητικά επιβλαβή βακτήρια.
2. Μισοψημένα burgers
Η δεύτερη τροφή που αποφεύγει είναι τα burgers από μοσχαρίσιο κιμά όταν δεν έχουν ψηθεί καλά.
«Νομίζω ότι αυτό συμβαίνει κυρίως στα εστιατόρια, όπου σας ρωτούν πώς θέλετε ψημένο το burger», αναφέρει ο Haworth. «Ενστικτωδώς το αντιμετωπίζουμε σαν να είναι μπριζόλα, οπότε έχουμε την τάση να το επιλέγουμε λιγότερο ψημένο».
Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται στον κιμά. Σε μια μπριζόλα τα βακτήρια μπορεί να βρίσκονται στην εξωτερική επιφάνεια, ενώ κατά την παραγωγή του κιμά τυχόν βακτήρια της επιφάνειας μπορούν να κατανεμηθούν σε ολόκληρο το burger.
3. Sushi που έχει μείνει για ώρα στο ράφι
Το sushi βρίσκεται στην τρίτη θέση της λίστας του Haworth, παρότι τα ψάρια που προορίζονται για την παρασκευή του υποβάλλονται συνήθως σε βαθιά κατάψυξη.
«Το sushi συνήθως παρασκευάζεται με ψάρι κατάλληλο για sushi», ανέφερε. «Σε αυτή την περίπτωση, το ψάρι καταψύχεται σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία για να σκοτωθούν τα παράσιτα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν εξαλείφει απαραίτητα όλους τους κινδύνους που σχετίζονται με βακτήρια. Μόλις παρασκευαστεί το sushi, πρέπει να καταναλωθεί γρήγορα».
Για τον συγκεκριμένο λόγο, συνιστά ιδιαίτερη προσοχή στα sushi που πωλούνται με μεγάλες εκπτώσεις επειδή έχουν παραμείνει για αρκετό χρονικό διάστημα στα ράφια.
4. Φύτρα
Τα φύτρα ίσως αποτελούν μία από τις πιο αναπάντεχες επιλογές. Είναι χαμηλά σε θερμίδες και περιέχουν φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και ενώσεις όπως η σουλφοραφάνη, ωστόσο ο Haworth επικεντρώνεται στον τρόπο καλλιέργειας και κατανάλωσής τους.
«Πρώτον, έχει σημασία ο τρόπος με τον οποίο καλλιεργούνται: σε ζεστές και υγρές συνθήκες, οι οποίες είναι ιδανικές για την ανάπτυξη βακτηρίων», εξηγεί. «Καλλιεργούνται επίσης κοντά στο έδαφος, όπου ζουν βακτήρια. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι συνήθως καταναλώνονται ωμά».
5. Οι έτοιμες σαλάτες σε σακούλα
Η τελευταία επιλογή είναι πιθανότατα και η πιο απρόσμενη. Ο Haworth αποφεύγει τις προσυσκευασμένες σαλάτες, παρά το γεγονός ότι αποτελούνται από τρόφιμα που θεωρούνται υγιεινά.
Το πρόβλημα, όπως εξηγεί, σχετίζεται με τα πολλά διαφορετικά στάδια από τα οποία περνά το προϊόν. Από τη συγκομιδή και την επεξεργασία μέχρι τη συσκευασία και τη μεταφορά, δημιουργούνται περισσότερες πιθανότητες επιμόλυνσης.
Το CDC έχει συμπεριλάβει τα φυλλώδη λαχανικά και άλλα ωμά αγροτικά προϊόντα μεταξύ των τροφίμων που συνδέονται συχνά με εξάρσεις τροφικών δηλητηριάσεων, καθώς συνήθως καταναλώνονται χωρίς προηγουμένως να μαγειρευτούν.
«Αρκεί να κοιτάξετε την πρόσφατη έξαρση Cyclospora στις ΗΠΑ, η οποία συνδέθηκε με μαρούλι iceberg», τονίζει ο Haworth. «Αυτές οι σακούλες με ανάμεικτες σαλάτες είναι κάτι για το οποίο πρέπει να είστε προσεκτικοί, επειδή περιέχουν διαφορετικά φυλλώδη λαχανικά που προέρχονται από διαφορετικές πηγές, πράγμα που σημαίνει ότι τα χειρίζονται περισσότεροι άνθρωποι και υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες για διασταυρούμενη επιμόλυνση».
Η προσωπική του επιλογή είναι να αγοράζει ξεχωριστά το λαχανικό που θέλει και να το πλένει σχολαστικά.
15 υγιεινές τροφές που προκαλούν πόλεμο… αερίων στο έντερο, σύμφωνα με ειδικούς
«Μείνετε μακριά από αυτές τις σακούλες με έτοιμες σαλάτες», προειδοποιεί ο Haworth. «Αν θέλω να φάω σπανάκι, θα αγοράσω μόνο του το σπανάκι και θα το πλύνω σχολαστικά».