Το γκριζάρισμα των μαλλιών παραμένει ένα από τα πιο κοινά αλλά και αινιγματικά φαινόμενα της γήρανσης. Αν και δεν υπάρχει οριστική λύση, οι επιστήμονες αρχίζουν να κατανοούν πότε και σε ορισμένες περιπτώσεις πώς μπορεί να αναστραφεί.
Γκρίζα μαλλιά: Πώς τα επηρεάζει η διατροφή – Ποια τρόφιμα μπορεί να καθυστερήσουν την εμφάνισή τους
Γιατί γκριζάρουν τα μαλλιά
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, το γκριζάρισμα συνδέεται με την «παγίδευση» των βλαστοκυττάρων των μελανοκυττάρων μέσα στους θύλακες της τρίχας, εμποδίζοντας τη φυσιολογική τους ανανέωση και μετακίνηση.
Η έρευνα έδειξε ότι με την πάροδο του χρόνου, αυτά τα κύτταρα χάνουν την ικανότητά τους να επανενεργοποιούνται, οδηγώντας σε μόνιμη απώλεια χρώματος. Το εύρημα αυτό ανοίγει τον δρόμο για μελλοντικές θεραπείες που θα μπορούσαν να στοχεύσουν στην επαναφορά της λειτουργίας των βλαστοκυττάρων.
Πιο αναλυτικά, κάθε τρίχα ξεκινά σχεδόν άχρωμη και αποκτά το χρώμα της χάρη στη μελανίνη. Όσο πιο πυκνή είναι η χρωστική, τόσο πιο σκούρα είναι τα μαλλιά.
Με την πάροδο του χρόνου, τα κύτταρα που παράγουν αυτή τη χρωστική επιβραδύνουν ή σταματούν να λειτουργούν. Έτσι, τα μαλλιά χάνουν το χρώμα τους και γίνονται γκρίζα.
Παράλληλα, οι τρίχες χωρίς χρωστική είναι συχνά πιο σκληρές και μεγαλώνουν πιο γρήγορα σε σχέση με τις υπόλοιπες.
Τι συμβαίνει μέσα στον θύλακα της τρίχας
Κάθε θύλακας λειτουργεί αυτόνομα και περιέχει μελανοκύτταρα, αλλά και βλαστοκύτταρα που τα ανανεώνουν.
Με την ηλικία, αυτά τα κύτταρα φθείρονται λόγω φυσικών διεργασιών και στρες. Το γκριζάρισμα ξεκινά όταν τα μελανοκύτταρα δυσλειτουργούν και γίνεται μόνιμο όταν εξαντληθούν τα βλαστοκύτταρα.
Πώς να καλύψετε τα γκρίζα μαλλιά φυσικά και να δείχνετε νεότεροι χωρίς βαφή
Μπορεί να επιστρέψει το φυσικό χρώμα;
Οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι το γκριζάρισμα δεν είναι πάντα μη αναστρέψιμο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα μαλλιά μπορούν να ξαναποκτήσουν χρώμα, είτε σε τούφες είτε στις ρίζες. Αυτό φαίνεται να συμβαίνει όταν τα βλαστοκύτταρα παραμένουν ενεργά.
Σε μια μικρή μελέτη του 2021, οι επιστήμονες συνέλεξαν τρίχες από ανθρώπους που είχαν αρχίσει να γκριζάρουν και βρήκαν διακριτές σκούρες και λευκές ζώνες.
Επειδή τα μαλλιά μεγαλώνουν περίπου ένα εκατοστό κάθε μήνα, αυτές οι ζώνες προσέφεραν ένα χρονοδιάγραμμα, έτσι οι ερευνητές ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να καταγράψουν τις αγχωτικές εμπειρίες τους κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους.
Περίοδοι υψηλότερου στρες ταυτίζονταν με πιο ανοιχτόχρωμες ζώνες και περίοδοι χαμηλότερου στρες αντιστοιχούσαν σε ζώνες όπου το χρώμα επέστρεφε. Με άλλα λόγια, η μείωση των επιπέδων στρες φάνηκε να αντιστρέφει ή να επιβραδύνει το γκριζάρισμα των μαλλιών.
Οι επιστήμονες θέλουν να γνωρίζουμε ότι:
- Περίοδοι έντονου στρες συνδέονται με πιο ανοιχτόχρωμες (γκρίζες) ζώνες στα μαλλιά
- Περίοδοι χαμηλού στρες συνδέονται με επαναφορά του χρώματος
- Τα μαλλιά λειτουργούν σαν «χρονολόγιο» του οργανισμού
- Η μείωση του στρες μπορεί να επιβραδύνει ή και να αντιστρέψει προσωρινά το γκριζάρισμα
Σε σπάνιες περιπτώσεις, ασθενείς που υποβλήθηκαν σε θεραπείες όπως χημειοθεραπεία παρουσίασαν επαναφορά χρώματος, πιθανώς λόγω επανενεργοποίησης βλαστοκυττάρων.
Γκρίζα μαλλιά: Κινέζοι επιστήμονες ανέπτυξαν ενέσεις που επαναφέρουν το φυσικό χρώμα
Τι επηρεάζει περισσότερο το γκριζάρισμα
Η γενετική φαίνεται να είναι ο βασικότερος παράγοντας. Η ηλικία εμφάνισης διαφέρει ανάλογα με το άτομο και την καταγωγή.
Ωστόσο, ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάσει την ταχύτητα της διαδικασίας.
- Η διακοπή του καπνίσματος βοηθά
- Η μείωση του στρες είναι σημαντική
- Ο καλός ύπνος και η σωστή διατροφή προστατεύουν τα κύτταρα
Συμπληρώματα και θεραπείες: Τι ισχύει
Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα συμπληρώματα μπορούν να αποτρέψουν ή να αντιστρέψουν το γκριζάρισμα.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι πολλά προϊόντα βασίζονται σε υποσχέσεις και όχι σε επιστημονικά δεδομένα.
Επίσης, δεν είναι σαφές αν τα συστατικά αυτών των προϊόντων μπορούν να φτάσουν στα κύτταρα που βρίσκονται βαθιά στους θύλακες των τριχών.
Τυχεροί όσοι έχουν γκρίζα μαλλιά – Νέα μελέτη έδειξε ότι μπορούν να προστατεύσουν από τον καρκίνο
Πότε να συμβουλευτείτε γιατρό
Το ξαφνικό ή πρόωρο γκριζάρισμα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζεται με:
- Ορμονικές διαταραχές
- Αυτοάνοσα νοσήματα όπως η λεύκη ή η γυροειδής αλωπεκία
- Παρενέργειες φαρμάκων
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αντιμετώπιση της αιτίας μπορεί να περιορίσει ή και να αναστρέψει την απώλεια χρώματος.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, το γκριζάρισμα είναι μια φυσική και αναπόφευκτη διαδικασία. Ωστόσο, μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξή του.
Γκρίζα μαλλιά: Μπορούν οι βιταμίνες να επαναφέρουν το χρώμα; Τι μπορεί να βοηθήσει
«Δεν είναι κάτι τρελό, είναι απλώς το να ζείτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής», ανέφερε η Dr. Jessica Shiu, δερματολόγος στο University of California Irvine Health στους New York Times.