Μελέτη που παρακολούθησε ανθρώπους επί δεκαετίες κατέγραψε εντυπωσιακή διαφορά στη μακροζωία μεταξύ όσων αντιμετώπιζαν θετικά τη γήρανση και όσων τη συνέδεαν με αρνητικές προσδοκίες.
6 χαρακτηριστικά προσωπικότητας που συνδέονται με μακροζωία, σύμφωνα με ειδικούς
Η γήρανση ως παράγοντας που συνδέεται με τη μακροζωία
Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται κάποιος το πέρασμα του χρόνου ίσως παίζει μεγαλύτερο ρόλο στην υγεία και τη μακροζωία απ’ όσο θεωρούν πολλοί. Έρευνα της Becca Levy από το Yale κατέγραψε ότι οι άνθρωποι με θετικότερη στάση απέναντι στη γήρανση έζησαν κατά μέσο όρο περισσότερα από επτά χρόνια περισσότερο σε σύγκριση με όσους είχαν αρνητικές αντιλήψεις για την ηλικία τους.
Η γήρανση συχνά αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα ή ανησυχία, ακόμη και σε ηλικίες που θεωρούνται σχετικά νεαρές. Ωστόσο, μια επιστημονική προσέγγιση του θέματος έφερε στο προσκήνιο ένα εύρημα που προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στην ερευνητική κοινότητα.
Η ερευνήτρια του Yale, Becca Levy, επιχείρησε να εξετάσει εάν οι αντιλήψεις που έχουν οι άνθρωποι για το γήρας μπορούν να συνδεθούν με την πορεία της υγείας και της ζωής τους στο μέλλον.
Για τον σκοπό αυτό, αξιοποιήθηκαν δεδομένα από 660 άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών που συμμετείχαν σε μια μακροχρόνια μελέτη στο Ohio. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της έρευνας ήταν ότι οι απόψεις των συμμετεχόντων για τη γήρανση είχαν καταγραφεί έως και 23 χρόνια πριν από την ανάλυση της επιβίωσής τους.
Κοινό φάρμακο για τον διαβήτη συνδέεται με «εξαιρετική μακροζωία» στις γυναίκες – Ελπιδοφόρα μελέτη
Το εύρημα που ξεχώρισε
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες με πιο θετικές αντιλήψεις για τη γήρανση έζησαν κατά μέσο όρο περίπου 7,6 χρόνια περισσότερο από εκείνους που διατηρούσαν αρνητικότερη στάση.
Όπως ανέφερε η Levy:
«Διαπιστώσαμε ότι τα άτομα που ανέφεραν πιο θετικές αντιλήψεις για τη δική τους γήρανση παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη επιβίωση από εκείνα που ανέφεραν πιο αρνητικές αντιλήψεις για τη δική τους γήρανση».
Η διαφορά θεωρήθηκε αξιοσημείωτη, καθώς ξεπερνούσε την επίδραση ορισμένων γνωστών βιολογικών δεικτών που συνδέονται με τη μακροζωία.
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης
- Οι θετικές αντιλήψεις για τη γήρανση συνδέθηκαν με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής.
- Η διαφορά στη διάρκεια ζωής έφτασε κατά μέσο όρο τα 7,6 χρόνια.
- Οι στάσεις των συμμετεχόντων είχαν καταγραφεί έως και 23 χρόνια πριν.
- Η θέληση για ζωή φάνηκε να εξηγεί μέρος της συσχέτισης.
- Παράγοντες όπως το χρόνιο στρες και οι καθημερινές συμπεριφορές υγείας ενδέχεται να παίζουν ρόλο στη σύνδεση αυτή.
Πώς εξηγείται η σύνδεση
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι με ποιον τρόπο μια ψυχολογική στάση μπορεί να σχετίζεται με τη μακροβιότητα.
Τα ευρήματα αυτά ενισχύθηκαν και από μεταγενέστερες εργασίες της ίδιας ερευνητικής ομάδας, οι οποίες έδειξαν ότι οι θετικές αντιλήψεις για την ηλικία συνδέονται με καλύτερη λειτουργική υγεία σε βάθος χρόνου. Σε μελέτη που παρακολούθησε συμμετέχοντες για διάστημα έως και 18 ετών, όσοι είχαν πιο θετική εικόνα για τη γήρανσή τους εμφάνισαν καλύτερη σωματική λειτουργικότητα σε σύγκριση με εκείνους που διατηρούσαν αρνητικότερες πεποιθήσεις. Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι το αίσθημα ελέγχου πάνω στη ζωή και στις επιλογές του ατόμου αποτελεί έναν από τους παράγοντες που μπορεί να εξηγούν αυτή τη σχέση.
Η Levy δεν υποστηρίζει ότι έχει αποδειχθεί μια άμεση σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Ωστόσο, η έρευνά της αναδεικνύει ορισμένους πιθανούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη συγκεκριμένη σύνδεση.
Ένας από αυτούς αφορά τη θέληση για ζωή. Ένας άλλος σχετίζεται με τη φυσιολογική επίδραση του χρόνιου στρες, το οποίο μπορεί να ενισχύεται όταν κάποιος αντιμετωπίζει το μέλλον του με διαρκή απαισιοδοξία.
Παράλληλα, υπάρχουν και πρακτικοί παράγοντες. Όσοι θεωρούν ότι τα επόμενα χρόνια της ζωής τους έχουν αξία είναι πιθανό να παραμένουν περισσότερο δραστήριοι, να φροντίζουν τη διατροφή τους και να τηρούν πιο συστηματικά τις ιατρικές οδηγίες.
103χρονη που γυμνάζεται τακτικά και παίζει online παιχνίδια μοιράζεται τα μυστικά της μακροζωίας της
Οι πεποιθήσεις για την ηλικία και η καθημερινότητα
Σε μεταγενέστερες εργασίες της, η Levy υποστήριξε ότι οι αντιλήψεις γύρω από την ηλικία ενδέχεται να επηρεάζουν πτυχές της καθημερινής λειτουργικότητας.
Σύμφωνα με την ερευνήτρια, οι πεποιθήσεις αυτές μπορεί να συνδέονται με στοιχεία όπως η μνήμη, η κινητικότητα και η συνολική λειτουργική κατάσταση του ατόμου.
Παρότι η επιστημονική συζήτηση για το ζήτημα παραμένει ανοιχτή, τα ευρήματα έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίζει η ψυχολογία στη διαδικασία της γήρανσης.
Τι σημαίνει πραγματικά μια θετική στάση απέναντι στον χρόνο
Η θετική προσέγγιση της γήρανσης δεν ταυτίζεται με την άρνηση της πραγματικότητας ούτε με την προσπάθεια διατήρησης μιας εικόνας αιώνιας νεότητας.
Αντίθετα, φαίνεται να συνδέεται περισσότερο με την αποδοχή ότι τα επόμενα χρόνια μπορούν να εξακολουθούν να προσφέρουν εμπειρίες, στόχους και λόγους για προσωπική εξέλιξη.
Η οπτική αυτή δεν αγνοεί τις δυσκολίες που συνοδεύουν την ηλικία. Αναγνωρίζει όμως ότι η ζωή μπορεί να παραμένει ουσιαστική και δημιουργική ανεξάρτητα από το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάποιος.
Οι επιστήμονες βρήκαν τρόπο να αντιστρέψουν τη γήρανση – Ξεκινά η πρώτη δοκιμή σε ανθρώπους
Γιατί η έρευνα εξακολουθεί να προκαλεί ενδιαφέρον
Το συμπέρασμα ότι μια στάση ζωής θα μπορούσε να σχετίζεται με διαφορά άνω των επτά ετών στο προσδόκιμο επιβίωσης εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο συζητημένα ευρήματα στον χώρο της ψυχολογίας της γήρανσης.
Παρότι οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τέτοιες μελέτες δεν αποδεικνύουν από μόνες τους αιτιότητα, η έρευνα ανέδειξε τη σημασία που μπορεί να έχουν οι αντιλήψεις και οι προσδοκίες των ανθρώπων για το μέλλον τους.
Η εικόνα που διαμορφώνει κάποιος για τη γήρανση ενδέχεται τελικά να επηρεάζει πολύ περισσότερα από την ψυχολογία του, αγγίζοντας και πτυχές της υγείας και της ποιότητας ζωής του με την πάροδο των χρόνων.