Η χρόνια νεφρική νόσος εξελίσσεται συνήθως σιωπηλά, χωρίς εμφανή συμπτώματα που να οδηγούν κάποιον στον γιατρό. Ένα πιθανό πρώιμο σημάδι, τα αφρώδη ούρα, περνά συχνά απαρατήρητο, εξηγεί Αμερικανίδα νεφρολόγος.
Το ύπουλο σύμπτωμα στην τουαλέτα που δείχνει πρόβλημα στα νεφρά
Αφρώδη ούρα: Το πρώτο σύμπτωμα νεφρικής νόσου που πολλοί αγνοούν
«Τα νεφρά φιλτράρουν το αίμα, στο οποίο καταλήγουν οι ουσίες που απορροφά ο οργανισμός από τις τροφές και τα ποτά. Η δουλειά τους είναι να απομακρύνουν, με μεγάλη ακρίβεια, όσα δεν χρειαζόμαστε πλέον», εξηγεί η Αμερικανίδα νεφρολόγος Akshta Pai, διευθύντρια ενημέρωσης για τη μεταμόσχευση νεφρού στο Northwell Transplant Institute της Νέας Υόρκης, σύμφωνα με το Parade.
Με άλλα λόγια, ο οργανισμός διαθέτει το δικό του σύστημα απομάκρυνσης άχρηστων ουσιών και δεν χρειάζεται κανένα πρόγραμμα «αποτοξίνωσης».
«Τα νεφρικά προβλήματα είναι ως επί το πλείστον σιωπηρά, μέχρι να φτάσουν σε ένα κρίσιμο σημείο», προσθέτει η ειδικός.
Το πρήξιμο στα πόδια είναι ένα πιθανό σημάδι νεφρικής νόσου, αν και μπορεί να σχετίζεται και με καρδιακή πάθηση, γι’ αυτό χρειάζεται διερεύνηση. Υπάρχει όμως ένα ακόμη σημάδι που πολλοί αγνοούν.
Διαβήτης: 4 σημάδια στα ούρα που δείχνουν πρόβλημα με το σάκχαρο – Τι να προσέξετε
Πρόκειται για τα αφρώδη ούρα, που μπορεί να δείχνουν ότι τα νεφρά επιτρέπουν τη διαφυγή πρωτεΐνης στα ούρα, όπως επισημαίνουν ειδικοί. Φυσιολογικά, μόνο ελάχιστη ποσότητα πρωτεΐνης αποβάλλεται με τα ούρα, καθώς ένας από τους βασικούς ρόλους των νεφρών είναι να τη συγκρατούν στο αίμα.
«Όταν η δομή των νεφρών υποστεί βλάβη, αρχίζουν να επιτρέπουν τη διαφυγή πρωτεΐνης στα ούρα, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει αφρό», εξηγεί η ειδικός.
Τι δείχνουν οι πρόσφατες έρευνες για την αλβουμινουρία
Η αλβουμινουρία, δηλαδή η παρουσία αυξημένης ποσότητας αλβουμίνης στα ούρα, είναι αναγνωρισμένο πρώιμο σημάδι νεφρικής βλάβης και οι έρευνες των τελευταίων ετών αναδεικνύουν τη σημασία της έγκαιρης ανίχνευσής της.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Impact of albuminuria screening in primary care on the detection and management of chronic kidney disease: findings from the ONDAAS study», ο έλεγχος για αλβουμινουρία σε μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας εντόπισε χρόνια νεφρική νόσο στο 14,1% των εξεταζομένων, συμπεριλαμβανομένων ατόμων που διατηρούσαν ακόμη φυσιολογική νεφρική λειτουργία.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Prognostic impact of albuminuria in early-stage chronic kidney disease on cardiovascular outcomes: a cohort study», σε δείγμα 456.015 ενηλίκων, η αλβουμινουρία στα πρώιμα στάδια της νόσου συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, καρδιακής ανεπάρκειας και θανάτου.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 με τίτλο «From albuminuria to multi-omics signatures: emerging biomarkers and drug targets for early-stage chronic kidney disease», οι μετρήσεις της αλβουμινουρίας μπορεί να επηρεάζονται από τη στάση του σώματος, τη σωματική δραστηριότητα και τις ιογενείς λοιμώξεις, ενώ νεφρική βλάβη μπορεί να υπάρχει ακόμη και πριν εμφανιστεί ανιχνεύσιμη αλβουμινουρία. Επομένως, η απουσία αφρού δεν αποκλείει κάποιο πρόβλημα.
Τι αποκαλύπτει το χρώμα των ούρων για την υγεία σας
Πότε πρέπει να σας ανησυχήσουν τα αφρώδη ούρα
Από τις πιο κοινές αιτίες νεφρικής βλάβης είναι ο σακχαρώδης διαβήτης και η υψηλή αρτηριακή πίεση, παθήσεις που μπορούν να επηρεάζουν σιωπηρά τα νεφρά για πολλά χρόνια, πριν εμφανιστούν ορατά σημάδια.
«Υπάρχουν όμως και αυτοάνοσες παθήσεις που μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στα νεφρά, όπως ο λύκος και η νεφροπάθεια IgA», επισημαίνει η ειδικός.
Ο αφρός που μπορεί να σχετίζεται με νεφρικό πρόβλημα έχει συχνά χαρακτηριστική εμφάνιση. «Μερικοί τον περιγράφουν σαν τον αφρό που δημιουργείται όταν πλένετε τα πιάτα, με φυσαλίδες που συγκεντρώνονται και παραμένουν στην επιφάνεια. Άλλοι τον συγκρίνουν με τον αφρό που σχηματίζεται στην επιφάνεια ενός αναψυκτικού μόλις το σερβίρετε», περιγράφει η ειδικός.
Μερικές φορές, τα ούρα αφρίζουν απλώς λόγω της έντονης ροής τους. «Αν παρατηρείτε ότι οι φυσαλίδες εξαφανίζονται γρήγορα, αυτό είναι μάλλον λιγότερο ανησυχητικό», λέει η ειδικός.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοήσετε το σύμπτωμα, καθώς μπορεί να σχετίζεται και με μια λοίμωξη που αντιμετωπίζεται με θεραπεία.
«Πολλοί δεν κοιτούν πραγματικά πριν τραβήξουν το καζανάκι. Ρωτάω συχνά τους ασθενείς μου αν έχουν παρατηρήσει ποτέ φυσαλίδες στα ούρα τους. Οι περισσότεροι δεν κοιτούν», αναφέρει η ειδικός.
Πότε η μεταλλική γεύση στο στόμα μπορεί να είναι σύμπτωμα βλάβης στα νεφρά
Τι να κάνετε αν δείτε αφρώδη ούρα
Αν παρατηρήσετε επίμονο αφρό στα ούρα, καλό είναι να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας. Μπορεί να ζητήσει εξέταση ούρων για τον έλεγχο της πρωτεΐνης και, αν τα επίπεδα είναι αυξημένα, επαναληπτική εξέταση ή συλλογή ούρων 24ώρου. Ενδέχεται επίσης να χρειαστεί εξέταση αίματος για τη μέτρηση της κρεατινίνης, η οποία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας.
«Αν εξεταστείτε έγκαιρα, μπορούμε να ξεκινήσουμε αποτελεσματικές φαρμακευτικές θεραπείες που βοηθούν να καθυστερήσει η εξέλιξη της νεφρικής νόσου», τονίζει η ειδικός.
«Παροτρύνουμε όλους να υποβάλλονται στον απαραίτητο έλεγχο, γιατί αυτές οι θεραπείες είναι πλέον διαθέσιμες και έχει αποδειχθεί ότι επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου», καταλήγει.
Πηγές: Parade, Clinical Kidney Journal, PMC, Frontiers in Pharmacology