Ο θάνατος του Παρασκευά Άντζα σε ηλικία 49 ετών έφερε ξανά στο επίκεντρο την πλαγία αμυοτροφική σκλήρυνση (ALS), μία από τις πιο επιθετικές νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Η νόσος επηρεάζει σταδιακά τα νευρικά κύτταρα που ελέγχουν τις κινήσεις του σώματος, οδηγώντας σε σοβαρές δυσκολίες στην κίνηση, την ομιλία και την αναπνοή.
Τι είναι η ALS νόσος του Lou Gehrig, από την οποία έπασχε ο σύντροφος της Σάντρα Μπούλοκ
Τι είναι η ALS και πώς επηρεάζει τον οργανισμό
Η πλαγία αμυοτροφική σκλήρυνση, γνωστή διεθνώς ως ALS ή νόσος του κινητικού νευρώνα, αποτελεί μία προοδευτική νευρολογική ασθένεια που προσβάλλει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.
Η πάθηση καταστρέφει σταδιακά τα νευρικά κύτταρα που είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο των μυών. Με την εξέλιξή της, οι ασθενείς χάνουν προοδευτικά τη δυνατότητα να κινούνται, να μιλούν, να καταπίνουν και τελικά να αναπνέουν χωρίς υποστήριξη.
Παρότι πρόκειται για σχετικά σπάνια νόσο, θεωρείται ιδιαίτερα επιθετική.
Σύμφωνα με επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Mayo Clinic Proceedings, η ALS παραμένει ανίατη, ωστόσο οι σύγχρονες θεραπείες και η πολυεπιστημονική υποστήριξη μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η φυσικοθεραπεία, η λογοθεραπεία και η έγκαιρη αναπνευστική υποστήριξη αποτελούν βασικά «όπλα» στη διαχείριση της πάθησης, ειδικά στα προχωρημένα στάδια.
Χορός, γκολφ και άλλα χόμπι που τριπλασιάζουν τον κίνδυνο για σοβαρή νευρολογική νόσο στους άντρες
Τα πρώτα συμπτώματα που συχνά αγνοούνται
Η ALS μπορεί αρχικά να εκδηλωθεί με ήπια συμπτώματα, τα οποία αρκετές φορές αποδίδονται σε κόπωση ή άλλες λιγότερο σοβαρές καταστάσεις.
Από τα πρώτα σημάδια, σύμφωνα με την Cleveland Clinic, είναι η αδυναμία στα άκρα, οι μυϊκές κράμπες και οι σπασμοί, αλλά και η δυσκολία σε καθημερινές κινήσεις όπως το γράψιμο ή το κράτημα αντικειμένων.
Σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται επίσης δυσκολίες στη μάσηση και την κατάποση, ενώ χαρακτηριστική μπορεί να είναι και η σιελόρροια, εξαιτίας της αδυναμίας ελέγχου των μυών του προσώπου και του λαιμού.
Τα συμπτώματα που εμφανίζονται συχνότερα στα αρχικά στάδια περιλαμβάνουν:
- Αδυναμία στα χέρια και τα πόδια
- Δυσκολία στο περπάτημα ή στο ανέβασμα σκάλας
- Μυϊκές κράμπες και ανεξέλεγκτα «τινάγματα»
- Αλλαγές στην ομιλία και πιο αδύναμη φωνή
- Δυσκολία στη μάσηση και την κατάποση
- Απώλεια βάρους και σταδιακή μείωση της μυϊκής δύναμης
Δεν υπάρχει θεραπεία, αλλά υπάρχουν παρεμβάσεις
Μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί οριστική θεραπεία για την ALS. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη διαχείριση της νόσου και στη βελτίωση της καθημερινότητας των ασθενών.
Οι διαθέσιμες φαρμακευτικές αγωγές μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της πάθησης, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν και οι υποστηρικτικές θεραπείες.
Η βολβική μορφή της νόσου θεωρείται πιο επιθετική
Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν τη λεγόμενη βολβική έναρξη της ALS, μορφή που επηρεάζει κυρίως την ομιλία, την κατάποση και τις κινήσεις του κεφαλιού.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πάσχοντες δυσκολεύονται να καταπιούν σωστά ή να κρατήσουν τα χείλη τους κλειστά, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένη σιελόρροια και κίνδυνο εισρόφησης.
Η συγκεκριμένη μορφή θεωρείται πιο επιθετική, καθώς μπορεί να προκαλέσει νωρίτερα σοβαρές αναπνευστικές επιπλοκές.
Οι βασικές υποστηρικτικές παρεμβάσεις
- Φυσικοθεραπεία για διατήρηση της κινητικότητας
- Λογοθεραπεία για ενίσχυση ομιλίας και κατάποσης
- Εργοθεραπεία για την καθημερινή λειτουργικότητα
- Αναπνευστική υποστήριξη σε προχωρημένα στάδια
- Χρήση αναπηρικού αμαξιδίου όταν απαιτείται
Γιατί καθυστερεί η διάγνωση
Η διάγνωση της ALS παραμένει δύσκολη, καθώς δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη εξέταση που να επιβεβαιώνει άμεσα τη νόσο.
Οι γιατροί βασίζονται σε συνδυασμό νευρολογικής αξιολόγησης, ηλεκτρομυογραφήματος και απεικονιστικών εξετάσεων, ώστε να αποκλείσουν άλλες παθήσεις με παρόμοια συμπτώματα.
Η πορεία και η καριέρα του Παρασκευά Άντζα
Ο Παρασκευάς Άντζας έδινε μάχη με την ALS τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Ο θάνατός του σε ηλικία 49 ετών προκάλεσε συγκίνηση στη Δράμα, στην οικογένειά του και στον χώρο του ελληνικού ποδοσφαίρου.
Ο παλαίμαχος αμυντικός άφησε έντονο αποτύπωμα με τη φανέλα του Ολυμπιακού, της Ξάνθης και της Δόξας Δράμας. Με τους «ερυθρόλευκους» κατέκτησε έξι πρωταθλήματα Ελλάδας, τρία Κύπελλα και ένα Super Cup.
Υπήρξε επίσης διεθνής με την Εθνική Ελλάδας, μετρώντας 26 συμμετοχές. Συνολικά στην επαγγελματική του πορεία κατέγραψε 344 εμφανίσεις, 16 γκολ και έξι ασίστ.