Γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με οστεοπόρωση μπορεί να είναι πιο πιθανό να φέρουν το APOE4, τον πιο κοινό γενετικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με έρευνα από το Buck Institute for Research on Ageing και το UC San Francisco.
Γερά οστά σε κάθε ηλικία: Τι να κάνετε για να προλάβετε την οστεοπόρωση
Διακριτικές αλλαγές στα οστά μπορεί να χετίζονται με κίνδυνο για Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με μελέτη
Επιστήμονες διαπίστωσαν ότι αυτό το γονίδιο μπορεί να αποδυναμώνει τα οστά σε μικροσκοπικό επίπεδο, ακόμη και όταν οι εξετάσεις φαίνονται φυσιολογικές, με τις αλλαγές να εμφανίζονται ήδη από τη μέση ηλικία. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Advanced Science, και τα ευρήματά της αναδεικνύουν μια πιθανή σύνδεση μεταξύ εγκεφαλικής και οστικής υγείας. Τα νέα δεδομένα υποστηρίζουν προηγούμενες παρατηρήσεις ότι η νόσος Αλτσχάιμερ σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο καταγμάτων και ότι η οστεοπόρωση μπορεί να αποτελεί πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι.
Πώς σχετίζονται η οστεοπόρωση και η άνοια
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Osteoporosis and risk of dementia among older adults: a population‑based cohort study», η οστεοπόρωση που έχει διαγνωστεί από γιατρό συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας, ο οποίος αυξάνεται περαιτέρω με την παρουσία καταγμάτων.
Άλλες πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν πως η σύνδεση μεταξύ οστεοπόρωσης και άνοιας είναι σταθερή. Οι επιστήμονες θεωρούν όλο και περισσότερο ότι αυτό αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας γήρανσης που επηρεάζει τόσο την εγκεφαλική όσο και την οστική υγεία, και όχι δύο ξεχωριστές παθήσεις.
Οστεοπόρωση: Πρωτοποριακή θεραπεία επιτυγχάνει πιο γερά οστά και μπορεί να αντιστρέψει τη νόσο
- Η οστεοπόρωση φαίνεται να συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας
- Χαμηλότερη οστική πυκνότητα σχετίζεται με χειρότερη γνωστική λειτουργία
- Επιβεβαιώνεται αμφίδρομη σχέση
- Τα συμπληρώματα ασβεστίου δεν συνδέονται με τον κίνδυνο για άνοια
Η πρωτεΐνη APOE4 που σχετίζεται με το Αλτσχάιμερ μπορεί να αποδυναμώνει τα οστά στις γυναίκες
Τώρα οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μπορεί να έχουν ανακαλύψει το γιατί. Ερευνητές με επικεφαλής τον Αμερικανό Dr Charles Schurman πραγματοποίησαν λεπτομερή ανάλυση πρωτεϊνών σε γερασμένα οστά ποντικών και διαπίστωσαν ότι ο ιστός ήταν ασυνήθιστα πλούσιος σε μόρια που συνδέονται με νευρολογικές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Μελέτη «χτυπά καμπανάκι» για τις ενέσεις αδυνατίσματος – Με ποιες παρενέργειες συνδέονται
Συγκεκριμένα, τα μακρόβια οστικά κύτταρα γνωστά ως οστεοκύτταρα εμφάνισαν αυξημένα επίπεδα APOE, με επίπεδα διπλάσια σε ηλικιωμένα θηλυκά ποντίκια σε σύγκριση με νεότερα ή αρσενικά ζώα.
Περαιτέρω πειράματα με γενετικά τροποποιημένα ποντίκια αποκάλυψαν ότι το APOE4 είχε ισχυρή και ειδική ως προς το φύλο επίδραση τόσο στον οστικό όσο και στον εγκεφαλικό ιστό. Η διαταραχή σε επίπεδο πρωτεϊνών ήταν ακόμη μεγαλύτερη στα οστά σε σύγκριση με τον εγκέφαλο. Ωστόσο, η ίδια η δομή των οστών φαινόταν εντελώς φυσιολογική στις εξετάσεις.
Αντίθετα, το γονίδιο παρεμπόδιζε μια βασική διαδικασία συντήρησης μέσα στα οστικά κύτταρα, εμποδίζοντάς τα να επιδιορθώνουν μικροσκοπικά κανάλια που διατηρούν τα οστά ισχυρά και ανθεκτικά. Όταν αυτή η διαδικασία διαταράσσεται, τα οστά γίνονται πιο εύθραυστα – ακόμη και αν φαίνονται υγιή στις συνήθεις απεικονιστικές εξετάσεις.
«Αυτό που κάνει αυτό το εύρημα τόσο εντυπωσιακό είναι ότι η ποιότητα των οστών επηρεάζεται σε μοριακό επίπεδο που μια τυπική εξέταση οστικής πυκνότητας απλά δεν μπορεί να ανιχνεύσει», δήλωσε η Αμερικανίδα Professor Birgit Schilling, ανώτερη συγγραφέας της μελέτης, σύμφωνα με το Daily Mail.
«Το APOE4 διαταράσσει σιωπηrά τα ίδια τα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για τη διατήρηση της αντοχής των οστών – και το κάνει αυτό ειδικά στις γυναίκες, κάτι που αντικατοπτρίζει όσα βλέπουμε με τον κίνδυνο για τη νόσο Αλτσχάιμερ».
Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα οστικά κύτταρα θα μπορούσαν ενδεχομένως να λειτουργούν ως πρώιμα βιολογικά προειδοποιητικά σημάδια γνωστικής έκπτωσης σε γυναίκες που φέρουν το APOE4.
«Πιστεύουμε ότι η στόχευση αυτών των κυττάρων μπορεί να ανοίξει ένα νέο μέτωπο στη διατήρηση της ποιότητας των οστών σε αυτόν τον πληθυσμό», δήλωσε η Professor Lisa Ellerby, επίσης ανώτερη συγγραφέας, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Οστεοπόρωση και αδυνάτισμα: Πότε μπορεί να γίνει η απώλεια βάρους παράγοντας κινδύνου για τα οστά
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη να βλέπουμε το σώμα ως ένα αλληλένδετο σύστημα και όχι να αντιμετωπίζουμε τις παθήσεις μεμονωμένα. Η άνοια – της οποίας η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο κοινή μορφή – παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις υγείας.
Πηγές: Daily Mail, WILEY, PubMed, Frontiers, ScienceDirect, Lancet, Nature