Η απώλεια ακοής συχνά αναπτύσσεται σταδιακά, γεγονός που το κάνει εύκολο να αγνοήσουμε ή να μην κατανοήσουμε τα πρώιμα συμπτώματα. Ποια είναι τα 7 διακριτικά σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι κάποιος χάνει την ακοή του σιγά-σιγά.
Αιφνίδια βαρηκοΐα: Πότε χρειάζεται θεραπεία με ενδοτυμπανικές ενέσεις – Πώς λειτουργούν
Η απώλεια ακοής μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία – Ποια είναι τα 7 διακριτικά σημάδια που πρέπει να προσέχουμε
Καθώς μεγαλώνουμε, είναι εύκολο να εστιάζουμε σε γνωστές ανησυχίες υγείας, όπως ο καρδιαγγειακός κίνδυνος, οι αλλαγές στο δέρμα, τα επίπεδα χοληστερίνης ή οι ανησυχίες για τη μνήμη. Όμως ένα σημαντικό ζήτημα συχνά παραβλέπεται, παρά τον κοινωνικό του αντίκτυπο και τις συνδέσεις του με την άνοια: η απώλεια ακοής. Πάνω από ένα δισεκατομμύριο νεαροί ενήλικες διατρέχουν κίνδυνο μόνιμης βλάβης στην ακοή από μη ασφαλείς συνήθειες ακρόασης, ενώ η απώλεια ακοής επηρεάζει πάνω από το 20% των ατόμων ηλικίας 65 έως 74 ετών και πάνω από τους μισούς άνω των 75.
Η ηλικία είναι ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας απώλειας ακοής στους ενήλικες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η βλάβη δεν μπορεί να αναστραφεί. Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν βήματα που μπορείτε να κάνετε, από την προστασία των αυτιών και την παρακολούθηση των επιπέδων έντασης έως τη διενέργεια τακτικών εξετάσεων ακοής. Εξίσου σημαντικό είναι να μάθετε να αναγνωρίζετε τα διακριτικά σημάδια, καθώς η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει πιο αποτελεσματική τη θεραπεία.
Αιτίες απώλειας ακοής
Η απώλεια ακοής προκαλείται από έναν συνδυασμό βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, καθώς και παραγόντων τρόπου ζωής που μπορούν να επηρεάσουν ανθρώπους σε οποιαδήποτε ηλικία. Σύμφωνα με μελέτη του 2024 με τίτλο “Hidden hearing loss: Fifteen years at a glance”, η κοχλιακή συναπτοπάθεια — η απώλεια συνάψεων μεταξύ των εσωτερικών τριχωτών κυττάρων και των ινών του ακουστικού νεύρου — αποτελεί βασική πιθανή αιτία της κρυφής απώλειας ακοής και οδηγεί σε μειωμένη ακουστική προσαγωγό πληροφορία προς ανώτερες περιοχές ακουστικής επεξεργασίας.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η βλάβη στο εσωτερικό αυτί, στα ακουστικά νεύρα ή στις οδούς μετάδοσης του ήχου συχνά αναπτύσσεται σταδιακά, αλλά μπορεί και να εμφανιστεί ξαφνικά. Ορισμένες αιτίες είναι προλήψιμες, ενώ άλλες συνδέονται με τη γενετική, τη γήρανση ή την ιατρική αγωγή.
Κύριες αιτίες απώλειας ακοής περιλαμβάνουν:
- Έκθεση σε θόρυβο: Η μακροχρόνια έκθεση σε δυνατό θόρυβο στην εργασία ή στον ελεύθερο χρόνο προκαλεί βλάβη στα κύτταρα του εσωτερικού αυτιού και αποτελεί βασική αιτία μόνιμης απώλειας ακοής.
- Ωτοτοξικά φάρμακα: Ορισμένα αντικαρκινικά φάρμακα και αντιβιοτικά μπορούν να βλάψουν τα τριχωτά κύτταρα του κοχλία, ιδιαίτερα με παρατεταμένη χρήση.
- Γενετικοί και συγγενείς παράγοντες: Κληρονομικές μεταλλάξεις ευθύνονται για πολλές περιπτώσεις απώλειας ακοής στην παιδική ηλικία και σε όλη τη ζωή.
- Γήρανση και μεταβολικές παθήσεις: Οι αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία, ο διαβήτης και τα αγγειακά προβλήματα αυξάνουν τον κίνδυνο απώλειας ακοής στους ενήλικες.
- Αιφνίδιες ή ανεξήγητες περιπτώσεις: Ορισμένες περιπτώσεις αιφνίδιας απώλειας ακοής δεν έχουν σαφή αιτία και παραμένουν υπό διερεύνηση.
7 διακριτικά σημάδια απώλειας ακοής, σύμφωνα με έναν ακουολόγο
Αν παρατηρείτε ότι κάνετε τακτικά κάποιο από τα παρακάτω, μπορεί να σημαίνει ότι βρίσκεστε στα πρώιμα στάδια απώλειας ακοής:
1. Ζητάτε από τους άλλους να επαναλάβουν πιο συχνά
Όλοι έχουμε στιγμές που δεν ακούμε τι είπε κάποιος και αυτό δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Όμως, αν κάποιος ζητάει συχνά από κάποιον να επαναλάβει, μπορεί να υπάρχει απώλεια ακοής.
10 σημάδια απώλειας ακοής και 10 τρόποι να το αντιμετωπίσετε
«Αυτό συνήθως εκφράζεται ως “Συγγνώμη, τι είπατε;” και οι άνθρωποι το αποδίδουν στην έλλειψη προσοχής, αλλά μπορεί να είναι ένα πρώιμο σημάδι ότι λείπει η καθαρότητα», λέει η Αμερικανίδα Dr. Rachel Artsma, Au.D, CCC-A, ανώτερη ακουολόγος, σύμφωνα με το hear.com.
2. Δυσκολεύεστε να παρακολουθήσετε συζητήσεις σε θορυβώδεις χώρους
Σε πολυσύχναστους, θορυβώδεις χώρους, ένα άτομο με απώλεια ακοής μπορεί να δυσκολεύεται να ξεχωρίσει μια φωνή ή μια λέξη από μια άλλη. Μπορεί να ακούει λάθος ή να μην ακούει τι λέει κάποιος.
«Τα πολυσύχναστα εστιατόρια ή οι οικογενειακές συγκεντρώσεις μοιάζουν πιο δύσκολες στην παρακολούθηση, παρότι ακούτε ήχο», λέει η Dr. Artsma. «Η πρόκληση είναι η κατανόηση της ομιλίας, καθώς ο εγκέφαλος δουλεύει πιο σκληρά για να συμπληρώσει τους ήχους που λείπουν».
3. Ανεβάζετε την ένταση της τηλεόρασης ή του τηλεφώνου περισσότερο από όσο ανέχονται οι άλλοι
Αυτό το σημάδι είναι «πολύ συχνό», σύμφωνα με τη Dr. Artsma, και συχνά το παρατηρούν οι άλλοι πριν το αντιληφθεί το ίδιο το άτομο.
4. Νιώθετε ότι όλοι μιλούν χαμηλόφωνα
Το να ακούτε ή να λέτε κάτι όπως «Όλοι μιλούν τόσο χαμηλά στις μέρες μας» είναι άλλο ένα διακριτικό σημάδι. «Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι χάνονται οι υψηλότεροι ήχοι που δίνουν στην ομιλία την καθαρότητά της», λέει η Dr. Artsma.
5. Δυσκολεύεστε να καταλάβετε τι σας λένε στο τηλέφωνο
Η επικοινωνία δεν είναι μόνο λεκτική ή ακουστική. Περιλαμβάνει και τη γλώσσα του σώματος. Δυστυχώς, αυτή λείπει στις τηλεφωνικές συνομιλίες, οπότε αν δεν δυσκολεύεστε να ακούσετε κάποιον από κοντά αλλά δυσκολεύεστε στο τηλέφωνο, αυτό μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι.
«Χωρίς οπτικές ενδείξεις, όπως οι κινήσεις των χειλιών και οι εκφράσεις του προσώπου, γίνεται πιο εμφανές ότι οι λέξεις δεν είναι τόσο καθαρές όσο πιο παλιά», λέει η Dr. Artsma.
6. Κουράζεστε με το να ακούτε το οτιδήποτε
Τα άτομα με απώλεια ακοής πρέπει να καταβάλλουν περισσότερη ενέργεια και προσπάθεια στις συζητήσεις. Αυτό μπορεί να είναι εξαντλητικό. «Μπορεί να παρατηρείτε ότι νιώθετε εξαντλημένοι μετά από συναντήσεις ή συζητήσεις, επειδή ο εγκέφαλός σας δουλεύει έξτρα για να συμπληρώσει όσα χάνουν τα αυτιά σας», λέει η Dr. Artsma.
7. Αποσύρεστε σε κοινωνικές καταστάσεις
Η κοινωνική απομόνωση ή το να λέτε «όχι» σε εξόδους με φίλους και γνωστούς πιο συχνά από παλιά μπορεί να σχετίζεται με διάφορες ανησυχίες, όπως η κατάθλιψη και η αίσθηση ότι δεν σας καταλαβαίνουν. Συχνά όμως περνά απαρατήρητο ότι μπορεί να είναι σημάδι απώλειας ακοής. «Απλώς διαπιστώνουν ότι αποσύρονται από τις συζητήσεις ή αποφεύγουν τις ομαδικές καταστάσεις, επειδή απαιτείται τόση προσπάθεια για να παρακολουθήσουν», εξηγεί η ειδικός.
Τι να κάνετε αν παρατηρήσετε σημάδια απώλειας ακοής
Αν παρατηρείτε κάποια από αυτά τα σημάδια, είναι καλύτερο να δράσετε εγκαίρως. Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι μια επαγγελματική αξιολόγηση ακοής, την οποία η Dr. Artsma σημειώνει ότι «είναι γρήγορη, ανώδυνη και δίνει μια ξεκάθαρη εικόνα του τι συμβαίνει». Το να μην δράσετε εγκαίρως μπορεί να έχει επιπτώσεις – κατά μέσο όρο, οι άνθρωποι καθυστερούν να αντιμετωπίσουν την απώλεια ακοής για οκτώ έως δέκα χρόνια, παρότι η έγκαιρη ανίχνευση οδηγεί σε καλύτερες εκβάσεις. Όπως τονίζει η Dr. Artsma, «μια εξέταση ακοής όχι μόνο δίνει απαντήσεις, αλλά προσφέρει και ηρεμία».
Η ανοιχτή συζήτηση με την οικογένεια ή στενούς φίλους μπορεί επίσης να βοηθήσει, καθώς «συχνά, ένα μέλος της οικογένειας ή ένας στενός φίλος έχει ήδη παρατηρήσει αλλαγές». Και αν χρειαστούν ακουστικά βαρηκοΐας, οι ανησυχίες είναι συχνές αλλά συχνά αβάσιμες. «Η σημερινή τεχνολογία είναι πολύ πιο διακριτική, άνετη και εξατομικευμένη από ό,τι συνειδητοποιούν οι περισσότεροι», εξηγεί, και προσθέτει ότι «δεν χρειάζεται να “ζείτε απλώς με αυτό”. Όσο νωρίτερα κάνετε αυτό το βήμα, τόσο καλύτερες τείνουν να είναι οι εκβάσεις σας».
Πηγές: Parade, Oxford Academic, ScienceDirect, Springer Nature Link, Springer Nature Link, Frontiers, ScienceDirect