Νέα μελέτη αποκαλύπτει αύξηση 83% στα εγκεφαλικά επεισόδια σε νεότερους ενήλικες μέσα σε τρεις δεκαετίες. Οι ερευνητές εξετάζουν τον ρόλο της υπέρτασης, του διαβήτη και της χρήσης ουσιών.
Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο: Με ποια σημάδια εκδηλώνεται – Τι μπορεί να το προκαλέσει
Ανησυχία των ειδικών υπό το φως νέας μελέτης
Τα εγκεφαλικά επεισόδια δεν αποτελούν πλέον πρόβλημα που αφορά κυρίως τους ηλικιωμένους. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η συχνότητά τους έχει αυξηθεί εντυπωσιακά στους ενήλικες ηλικίας 20 έως 54 ετών, προκαλώντας ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Neurology της American Academy of Neurology καταγράφει σχεδόν διπλασιασμό των περιστατικών σε διάστημα περίπου 30 ετών.
«Παρότι το εγκεφαλικό επεισόδιο θεωρούνταν παραδοσιακά νόσος των μεγαλύτερων σε ηλικία ενηλίκων, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι γίνεται ολοένα και συχνότερο στους νεότερους ενήλικες», δήλωσε η Emily R. Fisher από το University of Cincinnati.
«Ταυτόχρονα, περισσότεροι άνθρωποι επιβιώνουν από αυτά τα εγκεφαλικά επεισόδια, γεγονός που σημαίνει ότι περισσότεροι νεότεροι ενήλικες ενδέχεται να ζουν με τις μακροχρόνιες επιπτώσεις ενός εγκεφαλικού επεισοδίου».
Το «ύπουλο» σημάδι στο πρόσωπο που προειδοποιεί για έμφραγμα και εγκεφαλικό – Έρευνα του Stanford
Εγκεφαλικά επεισόδια: Αύξηση 83% μέσα σε 30 χρόνια
Οι επιστήμονες ανέλυσαν ιατρικά δεδομένα από την ευρύτερη περιοχή του Cincinnati και του Βόρειου Kentucky, καλύπτοντας την περίοδο 1993-2020.
Συνολικά εντοπίστηκαν 2.076 ενήλικες ηλικίας 20 έως 54 ετών που είχαν υποστεί το πρώτο τους εγκεφαλικό επεισόδιο.
Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν σημαντικές μεταβολές:
- 33,9 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη καταγράφονταν την περίοδο 1993-1994.
- 62,2 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη καταγράφηκαν το 2020.
- 83% αύξηση σημειώθηκε συνολικά στη συχνότητα εμφάνισης.
- Σχεδόν διπλασιασμός παρατηρήθηκε στα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια.
Τα ανθρωποέτη αποτελούν μέτρο που συνυπολογίζει τον αριθμό των συμμετεχόντων και τη διάρκεια παρακολούθησής τους, επιτρέποντας συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών περιόδων.
Γιατί αυξάνονται τα ισχαιμικά εγκεφαλικά στους νέους
Η μεγαλύτερη αύξηση αφορούσε τα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια, τα οποία προκαλούνται όταν ένα αιμοφόρο αγγείο που τροφοδοτεί τον εγκέφαλο αποφράσσεται.
Η διακοπή της παροχής αίματος στερεί από τα εγκεφαλικά κύτταρα οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά, με αποτέλεσμα να μπορεί να προκληθεί βλάβη μέσα σε λίγα λεπτά.
Η συχνότητα των ισχαιμικών επεισοδίων αυξήθηκε από 23,8 σε 47,3 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωποέτη μεταξύ 1993-1994 και 2020.
Αντίθετα, δεν καταγράφηκαν ανάλογες αυξήσεις στην ενδοεγκεφαλική και την υπαραχνοειδή αιμορραγία.
Η αύξηση των εγκεφαλικών επεισοδίων σε νεότερες ηλικίες δεν φαίνεται να αποτελεί αποκλειστικά αμερικανικό φαινόμενο.
Ανεξάρτητη μελέτη του University of Oxford, που δημοσιεύθηκε το 2022 στο επιστημονικό περιοδικό JAMA, διαπίστωσε ότι η συχνότητα των εγκεφαλικών επεισοδίων σε άτομα κάτω των 55 ετών αυξήθηκε κατά 67% στην περιοχή Oxfordshire της Αγγλίας, συγκρίνοντας τις περιόδους 2002-2010 και 2010-2018. Αντίθετα, στους ανθρώπους ηλικίας 55 ετών και άνω καταγράφηκε μείωση 15%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι η αύξηση στους νεότερους παρατηρήθηκε ακόμη και σε άτομα χωρίς γνωστούς αγγειακούς παράγοντες κινδύνου, γεγονός που υπογραμμίζει πόσο σύνθετη παραμένει η διερεύνηση των αιτιών του φαινομένου.
Κοινό εμβόλιο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό και άνοια
Υπέρταση, διαβήτης και χρήση ουσιών στο μικροσκόπιο
Η μελέτη διαπίστωσε ότι ορισμένοι παράγοντες κινδύνου εμφανίζονταν συχνότερα στους νεότερους ασθενείς με εγκεφαλικό επεισόδιο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, η κολπική μαρμαρυγή και η χρήση ουσιών.
Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να ευνοήσει τον σχηματισμό θρόμβων στην καρδιά, οι οποίοι ενδέχεται να μετακινηθούν στον εγκέφαλο και να προκαλέσουν απόφραξη αγγείου.
Ιδιαίτερα μεγάλη μεταβολή παρατηρήθηκε στη χρήση ουσιών. Το ποσοστό των ασθενών με καταγεγραμμένη χρήση αυξήθηκε από 4,6% την περίοδο 1993-1994 σε 40,2% το 2020, με σημαντικό μέρος της αύξησης να συνδέεται με τη μαριχουάνα.
Ωστόσο, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι δεν αποδείχθηκε αιτιώδης σχέση μεταξύ αυτών των μεταβολών και της αύξησης των εγκεφαλικών επεισοδίων.
Περισσότεροι επιβιώνουν, αλλά οι συνέπειες παραμένουν
Παρά την αύξηση των περιστατικών, η επιβίωση παρουσίασε βελτίωση.
Η θνησιμότητα εντός 30 ημερών μειώθηκε από 11,7% σε 9,4%, αφού συνυπολογίστηκαν η ηλικία, η φυλή και το φύλο. Η μεγαλύτερη βελτίωση καταγράφηκε στα αιμορραγικά εγκεφαλικά επεισόδια.
Ωστόσο, η επιβίωση δεν εξασφαλίζει πλήρη αποκατάσταση. Οι ασθενείς ενδέχεται να αντιμετωπίζουν μακροχρόνια προβλήματα κινητικότητας, ομιλίας και μνήμης.
«Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν τη σημασία του έγκαιρου εντοπισμού και της αντιμετώπισης των παραγόντων κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο από τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής», δήλωσε η Fisher.
«Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να κατανοήσουμε καλύτερα τι προκαλεί αυτές τις τάσεις και πώς μπορούν να αντιστραφούν».
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αφορούν συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή και δεν αποδεικνύουν πως η ίδια αύξηση παρατηρείται παντού. Επιπλέον, η απουσία ομάδας σύγκρισης χωρίς εγκεφαλικό επεισόδιο δεν επιτρέπει την εξακρίβωση των αιτιών.
8 τροφές που πρέπει να τρώμε – Μειώνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού, σύμφωνα με ειδικούς
Η μελέτη υποστηρίχθηκε από το Greater Cincinnati/Northern Kentucky Stroke Study.