Τι απαντά η Εθνική Αρχή Διαφάνειας για το ελεγκτικό έργο στην ιδιωτική Υγεία με αφορμή την υπόθεση Μαζωνάκη. Πώς αξιολογούνται οι καταγγελίες.
Τη διαχρονική παρουσία της στους ελέγχους στον τομέα της Υγείας, αλλά και τις διαδικασίες με τις οποίες αξιολογεί καταγγελίες και διενεργεί ελέγχους, παρουσιάζει η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, με αφορμή την υπόθεση Μαζωνάκη.
Όπως επισημαίνει η ανεξάρτητη Αρχή, οι έλεγχοι διενεργούνται με σύγχρονες ελεγκτικές μεθοδολογίες, με αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών κανόνων, διεθνών προτύπων, βέλτιστων πρακτικών και του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου. Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι η τυποποίηση των διαδικασιών, η ενίσχυση της τεκμηρίωσης των ευρημάτων και η ομοιόμορφη αντιμετώπιση των ελεγχόμενων υποθέσεων.
Για τη διαδικασία αξιολόγησης των καταγγελιών, επισημαίνει ότι οι καταγγελίες αξιολογούνται βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων και μεθοδολογιών, ώστε να εκτιμώνται η σοβαρότητα, η βασιμότητα, η ελεγκτική προτεραιότητα και η δυνατότητα περαιτέρω διερεύνησής τους.
Σχετικά με το πρώην Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ), διευκρινίζει ότι αυτό υπαγόταν απευθείας στον υπουργό Υγείας και διοικητικά λειτουργούσε σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης, ενώ ο ιδρυτικός νόμος της ΕΑΔ προβλέπει λειτουργική ανεξαρτησία, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και δεν υπόκειται σε έλεγχο και εποπτεία από κυβερνητικά όργανα, κρατικούς φορείς ή άλλες διοικητικές Αρχές. Τα ετήσια πεπραγμένα της αποστέλλονται στη Βουλή, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων και του ανθρώπινου δυναμικού του ΣΕΥΥΠ στην ΕΑΔ, σύμφωνα με την Αρχή, εντάχθηκε στη δημιουργία ενός ενιαίου και ανεξάρτητου ελεγκτικού θεσμού.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι τόσο ο διοικητής της όσο και οι ελεγκτές-επιθεωρητές στελεχώνουν την Αρχή μέσω θεσμοθετημένων διαδικασιών, με συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης προσόντων.
Στοιχεία για τους ελέγχους
Η ΕΑΔ παραθέτει στοιχεία για τους ελέγχους της από την ίδρυσή της έως τον Ιούνιο του 2026. Σύμφωνα με αυτά, έχουν εκδοθεί περισσότερα από 2.500 πορίσματα που αφορούν ειδικούς ελέγχους προστασίας της δημόσιας υγείας και περισσότερα από 1.500 πορίσματα από το τακτικό ελεγκτικό έργο σε θέματα Υγείας.
Επίσης, ολοκληρώθηκαν 1.400 διερευνήσεις, με την υποβολή σχετικών εισηγήσεων, αναφορών ή πληροφοριών, καθώς και αιτημάτων υπουργών και διοικητών οργανισμών σχετικά με τη λειτουργία εποπτευόμενων φορέων.
Στο ίδιο διάστημα διενεργήθηκαν Ένορκες Διοικητικές Εξετάσεις (ΕΔΕ), καθώς και περισσότερες από 40 προκαταρκτικές εξετάσεις κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι ιδιωτικές μονάδες υγείας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΔ, πραγματοποιήθηκαν 287 έλεγχοι που αφορούσαν τη λειτουργία ιδιωτικών μονάδων υγείας.
Συνολικά, από το 2020 έως και τον Ιούνιο του 2026 πραγματοποιήθηκαν 1.576 τακτικοί έλεγχοι. Οι περισσότεροι καταγράφονται το 2025, με 374 ελέγχους, ενώ ακολουθούν το 2024 με 342, το 2022 με 247, το 2023 με 234 και το 2026, έως τον Ιούνιο, με 223 ελέγχους. Το 2021 πραγματοποιήθηκαν 145 έλεγχοι και το 2020, 11.
Το αντικείμενο των ελέγχων είναι ιδιαίτερα ευρύ. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ιατρική και νοσηλευτική αντιμετώπιση, την τήρηση των κανόνων ιατρικής και νοσηλευτικής δεοντολογίας, τη νομιμότητα λειτουργίας φορέων υγείας, τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό, τη διαχείριση και διανομή φαρμάκων, τη συνταγογράφηση και εκτέλεση συνταγών, αλλά και τη λειτουργία ιδιωτικών φαρμακείων και ηλεκτρονικών καταστημάτων.
Έλεγχοι πραγματοποιούνται, επίσης, σε ψυχιατρικές κλινικές, μονάδες ψυχικής υγείας, ΚΕΘΕΑ και ΟΚΑΝΑ, προνοιακούς φορείς, κέντρα αισθητικής, ιαματικές πηγές, εμφιαλωτήρια, μονάδες αιμοκάθαρσης και άλλες δομές.
Στα ευρήματα που παραθέτει ενδεικτικά η ΕΑΔ περιλαμβάνονται περιπτώσεις διενέργειας ιατρικών πράξεων από μη ιατρούς, λειτουργίας μονάδων χωρίς την παρουσία και επίβλεψη επιστημονικά υπευθύνου, παροχής υπηρεσιών από επαγγελματίες χωρίς τα απαιτούμενα δικαιώματα, ανεπαρκούς στελέχωσης ιδιωτικών κλινικών και λειτουργίας μονάδων χωρίς την προβλεπόμενη άδεια.
Η ΕΑΔ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διαδικασία που προηγείται της έκδοσης ενός πορίσματος. Όπως τονίζει, το πόρισμα αποτελεί το αποτέλεσμα σύνθετης ελεγκτικής διαδικασίας και όχι μία απλή ή αυτοματοποιημένη καταγραφή διαπιστώσεων.
Κάθε υπόθεση, σύμφωνα με την Αρχή, αξιολογείται αυτοτελώς, με βάση τα πραγματικά και διοικητικά δεδομένα που τη χαρακτηρίζουν. Προηγείται η συλλογή, επεξεργασία και αξιολόγηση στοιχείων, η διασταύρωση δεδομένων, η εξέταση των πραγματικών περιστατικών και η τεκμηρίωση των ελεγκτικών διαπιστώσεων.
Παράλληλα, οι ελεγχόμενοι έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν τις απόψεις τους επί των ευρημάτων που τους αφορούν, πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Ως σημαντικό στοιχείο εκσυγχρονισμού παρουσιάζεται από την ΕΑΔ και η ψηφιοποίηση των διοικητικών και ελεγκτικών διαδικασιών.
Η Αρχή σημειώνει ότι στο πρώην ΣΕΥΥΠ δεν υπήρχε ηλεκτρονικό πρωτόκολλο ούτε ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης της χρέωσης και της πορείας των υποθέσεων. Η λειτουργία ηλεκτρονικού πρωτοκόλλου, σύμφωνα με την ΕΑΔ, αντικατέστησε τις παλαιότερες χειρόγραφες διαδικασίες και ενίσχυσε την ιχνηλασιμότητα, τη διαφάνεια, την ασφάλεια και την ταχύτητα στη διαχείριση των υποθέσεων.
Ένωση Ασθενών: Το κενό στους ελέγχους και η ανάγκη για αυστηρή εποπτεία σε κάθε χώρο υγείας
Στο πλαίσιο της συνεργασίας της με το υπουργείο Υγείας, η ΕΑΔ αναφέρει, επίσης, ότι έχει συνδράμει σε συστημικούς ελέγχους σε εποπτευόμενους φορείς, όπως φαρμακαποθήκες, φαρμακεία, νοσοκομεία και δομές ψυχικής υγείας, καθώς και στη διερεύνηση καταγγελιών που διαβιβάζονται στην Αρχή.
Τέλος, επισημαίνεται ότι οι εκθέσεις ελέγχου περιλαμβάνουν, κατά περίπτωση, βελτιωτικές προτάσεις και συστάσεις, αλλά και προτάσεις για αλλαγές στο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο. Σε 26 περιπτώσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΔ, εκθέσεις διαβιβάστηκαν στα αρμόδια πειθαρχικά όργανα για την αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών ή/και στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για ποινική αξιολόγηση.