Αποτίθηκε φόρος τιμής στην Theo Burrell, ειδικό της Βρετανικής σειράς Antiques Roadshow, η οποία έχασε τη ζωή της σε ηλικία 38 ετών μετά από διάγνωση με γλοιοβλάστωμα, τον πιο επιθετικό τύπο καρκίνο του εγκεφάλου. Ποια τα πρώιμα συμπτώματα που μπορεί να αγνοηθούν.
Η ιστορία της Theo Burrell: Τα συμπτώματα που οδήγησαν στη διάγνωση με καρκίνο του εγκεφάλου
Η Theo Burrell διαγνώστηκε το 2022 και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία, ζώντας περισσότερο από τη συνήθη πρόγνωση, ενώ μοιραζόταν δημόσια την εμπειρία της.
Η ιστορία της έφερε επίσης στο προσκήνιο ένα πρώιμο σύμπτωμα που εμφάνισε μήνες πριν από τη διάγνωσή της – ένα σύμπτωμα που πολλοί θα μπορούσαν εύκολα να αγνοήσουν.
Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του εγκεφάλου; Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;
Ο καρκίνος του εγκεφάλου είναι σπάνιος και αντιστοιχεί μόλις στο 1–2% όλων των καρκίνων στους ενήλικες παγκοσμίως, με κίνδυνο εμφάνισης κατά τη διάρκεια της ζωής περίπου 0,6% (περίπου 1 στους 170 ανθρώπους).
Καρκίνος του εγκεφάλου: Οι επιστήμονες ανακάλυψαν πρωτεΐνη-«κλειδί» που απενεργοποιεί τους όγκους
Αν και είναι ασυνήθιστος, ορισμένοι όγκοι του εγκεφάλου είναι ιδιαίτερα επιθετικοί. Τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι μόνο λίγοι παράγοντες κινδύνου έχουν τεκμηριωθεί ξεκάθαρα, ενώ οι περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζονται χωρίς γνωστή αιτία που να μπορεί να προληφθεί.
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Risk factors and a new nomogram for glioblastoma: based on a retrospective study», οι ερευνητές εντόπισαν έξι ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου για γλοιοβλάστωμα που βασίζονται σε εξετάσεις αίματος και ανέπτυξαν ένα επικυρωμένο προγνωστικό νομογράφημα, το οποίο παρουσίασε υψηλή ακρίβεια στην εκτίμηση του κινδύνου εμφάνισης γλοιοβλαστώματος.
Οι παράγοντες κινδύνου μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Η μεγαλύτερη ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου, με τους περισσότερους κακοήθεις όγκους του εγκεφάλου να εμφανίζονται μετά την ηλικία των 55 ετών.
- Η προηγούμενη έκθεση σε ιονίζουσα ακτινοβολία, ιδιαίτερα η ακτινοθεραπεία στην περιοχή του κεφαλιού, αποτελεί τον καλύτερα τεκμηριωμένο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου.
- Σπάνια κληρονομικά γενετικά σύνδρομα ευθύνονται μόνο για περίπου το 5% των όγκων του εγκεφάλου.
- Ο καρκίνος του εγκεφάλου είναι συνολικά σπάνιος και επηρεάζει περίπου το 0,6% των ανθρώπων κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
- Οι περισσότεροι όγκοι του εγκεφάλου εμφανίζονται σποραδικά, χωρίς αναγνωρίσιμη αιτία.
Συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με καρκίνο του εγκεφάλου και μπορεί να αγνοηθούν
Το γλοιοβλάστωμα είναι ο πιο κοινός και ο πιο επιθετικός τύπος πρωτοπαθούς καρκίνου του εγκεφάλου στους ενήλικες.
Τα συμπτώματά του διαφέρουν ανάλογα με το σημείο του εγκεφάλου όπου αναπτύσσεται ο όγκος, γεγονός που σημαίνει ότι ορισμένα προειδοποιητικά σημάδια μπορεί να φαίνονται άσχετα ή να εκληφθούν ως λιγότερο σοβαρά προβλήματα υγείας.
1. Ξαφνική διπλωπία
Η διπλωπία αποτελεί συχνό σύμπτωμα του γλοιοβλαστώματος και μπορεί να εμφανιστεί όταν ο όγκος ή το οίδημα αυξάνει την πίεση μέσα στον εγκέφαλο, επηρεάζοντας τα νεύρα που ελέγχουν την κίνηση των ματιών.
Οι διαταραχές της όρασης ήταν ανάμεσα στα συμπτώματα που εμφάνισε η Theo Burrell, η οποία διαγνώστηκε με γλοιοβλάστωμα το 2022.
Καρκίνος στον εγκέφαλο: Το Νο1 σημάδι που εμφανίζεται στην ενήλικη ζωή
«Είχα επίσης ημικρανίες που με έκαναν να νιώθω πολύ άρρωστη και αντιμετώπιζα προβλήματα με την όρασή μου. Ο γιος μου, Jonah, ήταν τότε ενός έτους και είχε μόλις ξεκινήσει τον παιδικό σταθμό, οπότε νόμιζα ότι ίσως είχα κολλήσει κάποια γαστρεντερίτιδα», ανέφερε, σύμφωνα με το Daily Mail.
Η διάγνωση έγινε αφού υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία έπειτα από έντονες ημικρανίες.
2. Ανάγκη για ούρηση πιο συχνά
Αλλαγές στον έλεγχο της ουροδόχου κύστης μπορεί επίσης να εμφανιστούν σε άτομα με γλοιοβλάστωμα. Σύμφωνα με στοιχεία του Glioblastoma Research, περίπου το 40% των ασθενών εμφανίζουν ακράτεια ούρων.
Οι όγκοι, ιδιαίτερα όταν επηρεάζουν περιοχές κοντά στον νωτιαίο μυελό, μπορεί να διαταράξουν τα νεύρα που ελέγχουν την ουροδόχο κύστη και τους μύες της πυέλου. Η αιφνίδια ακράτεια ούρων πρέπει πάντα να διερευνάται, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από άλλα νευρολογικά συμπτώματα.
3. Ξαφνικά σας πέφτουν αντικείμενα από τα χέρια
Η αδυναμία στα χέρια ή τα πόδια είναι ακόμη ένα συχνό σύμπτωμα. Η βλάβη στον κινητικό φλοιό του εγκεφάλου μπορεί να μειώσει τη δύναμη και τον συντονισμό, κάνοντας τους ανθρώπους ασυνήθιστα αδέξιους ή προκαλώντας συχνές πτώσεις αντικειμένων.
Αυτό ήταν το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι για τον Phil Edmondson, ο οποίος αρχικά το απέδωσε στην απλή αδεξιότητα.
«Ξεκίνησε με το να του πέφτουν αντικείμενα πιο συχνά από το συνηθισμένο. Στη συνέχεια άρχισε να αισθάνεται συνεχώς μυρμήγκιασμα. Νομίζαμε ότι ίσως οφειλόταν στο ότι οδηγούσε όλη μέρα», δήλωσε η σύζυγός του, Natalie Edmondson, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Μετά τη διάγνωσή του, η κινητικότητά του επιδεινώθηκε και δεν μπορούσε πλέον να εργαστεί ή να οδηγήσει, με αποτέλεσμα οι καθημερινές δραστηριότητες να γίνουν ολοένα και πιο δύσκολες.
4. Συνεχής ναυτία και ζάλη
Καθώς ένας όγκος του εγκεφάλου μεγαλώνει, μπορεί να αυξήσει την πίεση μέσα στο κρανίο, προκαλώντας επίμονη ναυτία και ζάλη. Οι αλλαγές στη ρύθμιση των ορμονών μπορεί επίσης να συμβάλλουν στη συνεχή αδιαθεσία.
Η Pamela Cook από το Lincoln άρχισε να εμφανίζει ζάλη και έντονη κόπωση μετά τον γάμο της κόρης της το 2023.
«Της είπαν ότι ήταν κατάθλιψη και της έδωσαν αντικαταθλιπτικά», δήλωσε η κόρη της, Clair Bowkett.
Πρόσθεσε ότι ακόμη και όταν τα συμπτώματα της μητέρας της επιδεινώθηκαν, οι γιατροί συνέστησαν να συνεχίσει τη φαρμακευτική αγωγή. Αργότερα διαγνώστηκε με γλοιοβλάστωμα και έχασε τη ζωή της λίγους μόνο μήνες μετά.
5. Έντονη εξάντληση παρά τον επαρκή ύπνο
Η ακραία κόπωση είναι ένα από τα συχνότερα αναφερόμενα συμπτώματα του γλοιοβλαστώματος. Σύμφωνα με το The Brain Tumour Charity, η ανάπτυξη του όγκου και η αντίδραση του οργανισμού απαιτούν μεγάλες ποσότητες ενέργειας, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να νιώθουν επίμονη εξάντληση.
Ο Jamie Brunt βίωνε έντονη κόπωση πολύ πριν από τη διάγνωσή του.
«Απλώς δεν μπορούσα να μείνω ξύπνιος. Κοιμόμουν όλη τη νύχτα, ξυπνούσα, έπινα έναν καφέ και κάπνιζα ένα τσιγάρο και περίπου 20 λεπτά αργότερα κοιμόμουν ξανά. Ένιωθα σαν να είχα βάρη κρεμασμένα στα βλέφαρά μου. Δεν είχα βιώσει ποτέ κάτι παρόμοιο», είπε.
Αρχικά, οι εξετάσεις αίματος ήταν φυσιολογικές και τα συμπτώματά του αποδόθηκαν σε άλλες πιθανές αιτίες. Δύο χρόνια αργότερα υπέστη επιληπτική κρίση ενώ οδηγούσε και τότε οι γιατροί ανακάλυψαν τον όγκο στον εγκέφαλό του.
Φοιτήτρια έπεσε από σκάλες και ανακάλυψε τυχαία έναν όγκο στον εγκέφαλο: «Νόμιζα ότι ήταν διάσειση»
6. Βουητό στα αυτιά ή ήχοι που δεν υπάρχουν
Αν και δεν είναι συχνό, το γλοιοβλάστωμα μπορεί ορισμένες φορές να προκαλέσει εμβοές ή ακουστικές ψευδαισθήσεις όταν επηρεάζει το ακουστικό νεύρο ή τον κροταφικό λοβό, την περιοχή του εγκεφάλου που επεξεργάζεται τους ήχους.
Οι όγκοι σε αυτή την περιοχή μπορεί επίσης να επηρεάσουν την ακοή και την ομιλία.
Για χρόνια, η Glenn Lilley εμφάνιζε ίλιγγο, εμβοές και προοδευτική απώλεια ακοής, αλλά επανειλημμένα της έλεγαν ότι δεν υπήρχε κάτι σοβαρό. Το 2021 κατέρρευσε στο σπίτι και διαγνώστηκε με επιθετικό όγκο στον εγκέφαλο.
7. Αδυναμία να καταλάβετε αν κάτι είναι ζεστό ή κρύο
Ανάλογα με το σημείο όπου αναπτύσσεται ο όγκος, ορισμένοι μπορεί να χάσουν μέρος της αίσθησης της αφής.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει δυσκολία στην αντίληψη της θερμοκρασίας, της πίεσης, του ελαφρού αγγίγματος ή των αιχμηρών αντικειμένων, επειδή ο όγκος επηρεάζει τις περιοχές του εγκεφάλου που επεξεργάζονται την αισθητικότητα.
8. Ασυνήθιστη ευερεθιστότητα ή αλλαγές στην προσωπικότητα
Οι όγκοι του εγκεφάλου μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά, πέρα από τη σωματική υγεία. Ορισμένοι εμφανίζουν ευερεθιστότητα, επιθετικότητα, παρορμητική συμπεριφορά ή κοινωνική απόσυρση, επειδή ο όγκος επηρεάζει τις περιοχές που σχετίζονται με την προσωπικότητα και τον έλεγχο των συναισθημάτων.
Ο Shaun Turner διαγνώστηκε αφού εμφάνισε έντονες αλλαγές στην προσωπικότητά του, μαζί με επιδείνωση της όρασης και απώλεια της όσφρησης.
«Είχα αλλαγές στην προσωπικότητά μου. Συνήθως είμαι πολύ ήρεμος, χαλαρός και γεμάτος ενέργεια. Οι επιπτώσεις του όγκου με έκαναν να νιώθω διαρκώς πολύ κουρασμένος, με πολύ αυξημένη σεξουαλική επιθυμία και επιθετικότητα», είπε.
9. Ανεξήγητο μυρμήγκιασμα
Το μυρμήγκιασμα ή το μούδιασμα μπορεί να εμφανιστούν όταν ένας όγκος επηρεάζει τον αισθητικό φλοιό ή τον βρεγματικό λοβό. Σε ορισμένους ανθρώπους, αυτές οι αισθήσεις μπορεί επίσης να προκαλούνται από μικρές επιληπτικές κρίσεις στον εγκέφαλο.
Η Lydia Carfrae-Brohaska αρχικά αγνόησε το μυρμήγκιασμα, όμως τα συμπτώματα εξαπλώθηκαν σταδιακά στα πόδια της πριν χάσει τη λειτουργικότητα της αριστερής πλευράς του σώματός της.
Αργότερα διαγνώστηκε με καρκίνο του εγκεφάλου και οι γιατροί της ανέφεραν ότι το προσδόκιμο ζωής της ήταν 12 έως 18 μήνες.
Πηγές: Daily Mail, MDPI, PMC, NIH, Frontiers, OUP, Frontiers