Μία νέα ελπιδοφόρα θεραπευτική εξέλιξη αλλάζει τα δεδομένα για τον μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, μία από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου.
Μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων ετών στην Ογκολογία παρουσιάστηκε στο ετήσιο Αμερικανικό Συνέδριο Ογκολογίας (ASCO), προκαλώντας ιδιαίτερο ενθουσιασμό στην επιστημονική κοινότητα. Πρόκειται για το νέο στοχευμένο φάρμακο daraxonrasib (RMC-6236), το οποίο κατάφερε να διπλασιάσει τη συνολική επιβίωση ασθενών με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος μετά από αποτυχία της αρχικής θεραπείας, προσφέροντας για πρώτη φορά ένα τόσο σημαντικό θεραπευτικό όφελος σε μια νόσο με εξαιρετικά δυσμενή πρόγνωση.
Ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) και η Δρ. Αγγελική Ανδρικοπούλου συνοψίζουν τα κύρια ευρήματα της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό New England Journal of Medicine.
Η νέα θεραπεία
Ειδικότερα το daraxonrasib (RMC-6236), είναι ένα νέο αντικαρκινικό φάρμακο που χορηγείται από το στόμα και στοχεύει την οικογένεια πρωτεϊνών RAS (KRAS, NRAS, HRAS), οι οποίες συχνά είναι μεταλλαγμένες σε καρκίνους όπως ο καρκίνος του παγκρέατος, των πνευμόνων και του παχέος εντέρου.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η πρωτεΐνη RAS λειτουργεί ως ένας μοριακός «διακόπτης» και παραμένει απενεργοποιημένη. Ωστόσο, σε πολλούς καρκίνους, μεταλλάξεις της RAS την κρατούν συνεχώς ενεργή με αποτέλεσμα τον ανεξέλεγκτο κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Το daraxonrasib ανήκει στην κατηγορία των RAS(ON) multi-selective inhibitors δηλαδή αντί να στοχεύει μία συγκεκριμένη μετάλλαξη (όπως π.χ. οι αναστολείς KRAS G12C) μπορεί να αναστείλει πολλές διαφορετικές μορφές της ενεργοποιημένης RAS πρωτεΐνης.
Το φάρμακο το πετυχαίνει αυτό αναστέλλοντας την ενεργοποιημένη RAS πρωτεΐνη και τα επαγόμενα μοριακά της μονοπάτια. Έτσι εμποδίζεται ο ανεξέλεγκτος κυτταρικός πολλαπλασιασμός και η ογκογένεση. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον καρκίνο του παγκρέατος αφού οι ογκογόνες RAS μεταλλάξεις είναι υπεύθυνες για παραπάνω από το 90% των περιπτώσεων.
Τα εντυπωσιακά αποτελέσματα της μελέτης φάσης 3 (RASolute – 302) του φαρμάκου ανακοινώθηκαν στο Αμερικανικό Συνέδριο Ογκολογίας και εντυπωσίασαν την ογκολογική κοινότητα.
Το φάρμακο χορηγήθηκε ως θεραπεία δεύτερης γραμμής σε ασθενείς με μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος (mPDAC) μετά από αποτυχία προηγούμενης χημειοθεραπείας. Συμμετείχαν περίπου 500 ασθενείς, οι οποίοι έλαβαν είτε daraxonrasib από το στόμα μία φορά ημερησίως είτε χημειοθεραπεία επιλογής του ερευνητή.
Το daraxonrasib διπλασίασε τη συνολική επιβίωση (από 6.7 σε 13.2 μήνες) προσφέροντας ένα πρωτοφανές όφελος επιβίωσης για θεραπεία δεύτερης γραμμής στον μεταστατικό καρκίνο παγκρέατος. Επίσης, η θεραπεία αυτή μείωσε τον κίνδυνο θανάτου κατά περίπου 60% και διπλασίασε τον χρόνο χωρίς εξέλιξη της νόσου.
Το 31.6% των ασθενών ανταποκρίθηκε στην θεραπεία με daraxonrasib έναντι μόλις του 11.2% αυτών που έλαβαν χημειοθεραπεία. Οι συχνότερες τοξικότητες ήταν εξάνθημα, στοματίτιδα/έλκη στόματος και γαστρεντερικές διαταραχές.
Η νέα αυτή θεραπεία αλλάζει την κλινική πρακτική στους ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο παγκρέατος. Είναι σε εξέλιξη μελέτες του daraxonrasib σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία ως θεραπεία πρώτης γραμμής για την αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου παγκρέατος και ως προεγχειρητική θεραπευτική αγωγή για ασθενείς με εντοπισμένη νόσο.
Επίσης, θα πραγματοποιηθούν μελέτες με το daraxonrasib και σε άλλους καρκίνους που χαρακτηρίζονται από RAS μεταλλάξεις όπως ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος των πνευμόνων, καρκίνος του παχέος εντέρου, κ.λπ.. “Για πρώτη φορά έχουμε τη δυνατότητα να στοχεύουμε την πρωτεΐνη RAS και το γεγονός αυτό αποτελεί πραγματική επανάσταση στην Ογκολογία”, τονίζουν οι ειδικοί.