Τα φάρμακα που θεωρήθηκαν επανάσταση στην πρόληψη της ημικρανίας μπαίνουν ξανά στο μικροσκόπιο, καθώς νέα έρευνα καταγράφει υψηλότερα ποσοστά αποβολών όταν χρησιμοποιούνται στα πρώτα στάδια της κύησης.
Τι έδειξε η νέα έρευνα για τα φάρμακα κατά της ημικρανίας
Νέα επιστημονικά δεδομένα προκαλούν προβληματισμό γύρω από τα μονοκλωνικά αντισώματα CGRP, μια κατηγορία φαρμάκων που έχει αλλάξει τη ζωή χιλιάδων ασθενών με ημικρανία. Μελέτη που παρουσιάστηκε στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι η χρήση τους κατά τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αποβολής, ενισχύοντας τις ανησυχίες για την ασφάλειά τους στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
Ένα από τα πιο σύγχρονα θεραπευτικά «όπλα» κατά της ημικρανίας φαίνεται πως ενδέχεται να κρύβει κινδύνους για τις εγκύους, σύμφωνα με νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της American Headache Society στη Φλόριντα.
Τα μονοκλωνικά αντισώματα κατά του πεπτιδίου που σχετίζεται με το γονίδιο της καλσιτονίνης (CGRP) χορηγούνται με ενέσεις και έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά, μειώνοντας σημαντικά τη συχνότητα των κρίσεων σε πολλούς ασθενείς. Ωστόσο, τα νέα στοιχεία φέρνουν στο προσκήνιο ερωτήματα για τη χρήση τους κατά την εγκυμοσύνη.
Ζαλάδα και ημικρανία; Πότε μπορεί να είναι μίνι εγκεφαλικό
Αναλύθηκαν χιλιάδες εγκυμοσύνες
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 7.579 εγκυμοσύνες που αφορούσαν 7.119 γυναίκες ηλικίας 15 έως 45 ετών με ιστορικό ημικρανίας πριν από τη σύλληψη.
Στο πλαίσιο της έρευνας συγκρίθηκαν τρεις διαφορετικές ομάδες γυναικών: όσες λάμβαναν ενέσιμες θεραπείες CGRP, όσες ακολουθούσαν θεραπεία με τον β-αναστολέα propranolol και όσες δεν λάμβαναν καμία φαρμακευτική αγωγή.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα περιστατικά αποβολής ήταν συχνότερα στις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν θεραπείες CGRP, ιδιαίτερα μεταξύ της 8ης και της 12ης εβδομάδας κύησης.
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
- Η χρήση θεραπειών CGRP στην αρχή της εγκυμοσύνης συνδέθηκε με αύξηση του κινδύνου αποβολής κατά 45%.
- Το ποσοστό αποβολών στις γυναίκες που λάμβαναν μόνο propranolol ήταν 2%.
- Στις γυναίκες που λάμβαναν μονοκλωνικά αντισώματα CGRP το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 5%.
- Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφηκε στο διάστημα μεταξύ 8ης και 12ης εβδομάδας της κύησης.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2024 στο περιοδικό Cephalalgia, η οποία εξέτασε περιστατικά γυναικών που είχαν εκτεθεί σε μονοκλωνικά αντισώματα CGRP κατά την περίοδο της σύλληψης ή στις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν παρατηρήθηκε κλινικά σημαντική αύξηση των ανεπιθύμητων εκβάσεων της κύησης ή των προβλημάτων στα νεογνά σε σχέση με τα αναμενόμενα ποσοστά του γενικού πληθυσμού, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται περαιτέρω παρακολούθηση και μεγαλύτερος αριθμός περιστατικών για την οριστική αξιολόγηση της ασφάλειας των συγκεκριμένων θεραπειών.
Πότε μπορεί να είναι ο πονοκέφαλος σημάδι υψηλής πίεσης – Τι συμβαίνει με την κρυφή υπέρταση
Οι προειδοποιήσεις των ειδικών
Παρότι οι οδηγίες του NHS ήδη συστήνουν να αποφεύγεται η χρήση των συγκεκριμένων φαρμάκων από γυναίκες που είναι έγκυες ή σχεδιάζουν εγκυμοσύνη, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα νέα δεδομένα ενισχύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη προσοχή.
Η Dr Leah Flatman από το Centre Hospitalier Universitaire Sainte-Justine στο Μόντρεαλ τόνισε ότι τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη για προσεκτική αξιολόγηση των θεραπειών anti-CGRP και για σωστή ενημέρωση των γυναικών που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία πριν από μια πιθανή εγκυμοσύνη.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι απαιτούνται νέες μελέτες ώστε να διερευνηθεί περαιτέρω η ασφάλεια των συγκεκριμένων θεραπειών τόσο για το έμβρυο όσο και για τη μακροχρόνια υγεία των παιδιών.
Το πρόβλημα με την παραμονή του φαρμάκου στον οργανισμό
Ένα από τα βασικά ζητήματα που επισημαίνουν οι ειδικοί είναι η μεγάλη διάρκεια παραμονής των φαρμάκων CGRP στο σώμα.
Όπως εξήγησε ο Professor Vincent Martin, διευθυντής του Headache and Facial Pain Center στο University of Cincinnati Gardner Neuroscience, οι ενέσιμες θεραπείες μπορούν να παραμείνουν στον οργανισμό έως και πέντε μήνες μετά τη χορήγησή τους.
«Όταν χορηγείτε θεραπείες CGRP με ένεση, παραμένουν στο σώμα για πέντε μήνες, επομένως πρόκειται για ένα ζήτημα που μπορεί να προκύψει σε πολλούς διαφορετικούς ασθενείς που λαμβάνουν θεραπείες CGRP και έχουν μια απρόσμενη εγκυμοσύνη ή ίσως δεν γνωρίζουν καν ότι πρέπει να έχουν διακόψει τη θεραπεία για πέντε μήνες πριν προσπαθήσουν να μείνουν έγκυες».
Ημικρανία: Γιατί 7 στις 10 γυναίκες δεν λαμβάνουν εξατομικευμένη θεραπεία;
Εκατομμύρια ασθενείς ζουν με ημικρανίες
Υπολογίζεται ότι το 14% του πλανήτη υποφέρει από ημικρανίες, με τις γυναίκες να εμφανίζουν την πάθηση περίπου τρεις φορές συχνότερα από τους άνδρες.
Η ημικρανία εκδηλώνεται συνήθως με έντονο πονοκέφαλο στη μία πλευρά του κεφαλιού, ενώ συχνά συνοδεύεται από ναυτία, εμετό και αυξημένη ευαισθησία στο φως και τους θορύβους.
Για χρόνια οι διαθέσιμες επιλογές περιορίζονταν σε παυσίπονα και τριπτάνες, φάρμακα που βοηθούν στη μείωση της διάρκειας των κρίσεων. Η κατάσταση άλλαξε το 2020, όταν το NHS ενέκρινε τα μονοκλωνικά αντισώματα CGRP για ασθενείς με σοβαρές και συχνές ημικρανίες.
Τα φάρμακα που θεωρήθηκαν «θαυματουργά»
Οι θεραπείες αυτές δρουν μπλοκάροντας το πεπτίδιο CGRP, μια ουσία που συνδέεται με τον πόνο και τη ναυτία κατά τη διάρκεια των κρίσεων ημικρανίας. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να μειώσουν έως και στο μισό τη συχνότητα των επεισοδίων.
Ημικρανία το πρωί: Τι μπορεί να την προκαλεί και πώς να την αντιμετωπίσετε, σύμφωνα με το Cleveland
Κατά την πρώτη τους έγκριση είχαν χαρακτηριστεί από πολλούς ειδικούς ως «θαυματουργά» και «φάρμακα που αλλάζουν τη ζωή», καθώς προσέφεραν για πρώτη φορά ουσιαστική πρόληψη σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονταν στις υπάρχουσες θεραπείες.