Οι ρινικές πλύσεις με αλατούχο διάλυμα φαίνεται πως περιορίζουν τη διάρκεια του κρυολογήματος, μειώνουν τη μετάδοση των ιών και περιορίζουν την ανάγκη για αντιβιοτικά, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες.
Αλλεργία, κρυολόγημα ή γρίπη; Τα σημάδια που αποκαλύπτουν τι μπορεί να έχετε – Πώς να προστατευτείτε
Κρυολόγημα: Πώς οι ρινικές πλύσεις μειώνουν τη διάρκειά του
Το κρυολόγημα ξεκινά συνήθως με μια ενόχληση στον λαιμό, ένα φτέρνισμα και λίγη καταρροή. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, όμως, μπορεί να εξελιχθεί σε έντονη ρινική συμφόρηση, βήχα και γενικευμένη αδιαθεσία. Μια πρακτική με ιστορία χιλιάδων ετών φαίνεται ότι μπορεί να επιταχύνει την ανάρρωση, χωρίς να απαιτεί φάρμακα ή ιδιαίτερο εξοπλισμό.
Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ένα κρύωμα περίπου τρεις φορές τον χρόνο, με τα συμπτώματα να διαρκούν κατά μέσο όρο εννέα ημέρες. Τα αντιβιοτικά δεν αντιμετωπίζουν τους ιούς, ενώ τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα προσφέρουν συνήθως περιορισμένη ανακούφιση.
Οι ρινικές πλύσεις με αλατούχο διάλυμα αναδεικνύονται σε μια απλή εναλλακτική προσέγγιση. Σύμφωνα με έρευνες, μπορούν να περιορίσουν τη διάρκεια της λοίμωξης, τη μετάδοσή της και την περιττή χρήση αντιβιοτικών.
Η Mary J. Scourboutakos, γιατρός και καθηγήτρια στο Old Dominion University, αναφέρει ότι πολλοί ασθενείς της αντιμετωπίζουν αρχικά τη μέθοδο με δυσπιστία, αλλά στη συνέχεια διαπιστώνουν σημαντική βελτίωση.
Μπούκωμα και φτέρνισμα: Είναι αλλεργία ή ιογενής λοίμωξη; Ποιες οι διαφορές στα συμπτώματα
Τι έδειξε μεγάλη μελέτη για το κρυολόγημα
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet το 2024, με περισσότερους από 11.000 συμμετέχοντες, διαπίστωσε ότι οι ρινικές πλύσεις μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια των συμπτωμάτων κατά περίπου δύο ημέρες.
Οι συμμετέχοντες ξεκινούσαν τις πλύσεις μόλις εμφανίζονταν τα πρώτα συμπτώματα και τις επαναλάμβαναν έως έξι φορές ημερησίως. Μικρότερες μελέτες έχουν καταγράψει ακόμη μεγαλύτερη μείωση, που φτάνει τις τέσσερις ημέρες.
Παράλληλα, έρευνα σε νοσηλευόμενους ασθενείς με COVID-19 έδειξε ότι οι ρινικές πλύσεις ανά τέσσερις ώρες, σε διάστημα 16 ωρών, μείωσαν το ιικό φορτίο κατά 8,9%. Στην ομάδα ελέγχου, αντίθετα, το ιικό φορτίο συνέχισε να αυξάνεται.
Γιατί το αλατόνερο βοηθά τη μύτη
Η αποτελεσματικότητα των ρινικών πλύσεων συνδέεται με τρεις βασικούς μηχανισμούς:
- Aπομάκρυνση ιών και βλέννας: Το διάλυμα ξεπλένει τις ρινικές διόδους, απομακρύνοντας εκκρίσεις, αλλεργιογόνα, περιβαλλοντικούς ρύπους και ιικά σωματίδια.
- Δυσμενές περιβάλλον για τους ιούς: Η ελαφρώς μεγαλύτερη οξύτητα του αλατόνερου μπορεί να δυσκολεύει τον πολλαπλασιασμό τους.
- Ενίσχυση της φυσικής άμυνας: Οι πλύσεις υποστηρίζουν τη λειτουργία των κροσσών, μικροσκοπικών δομών που μεταφέρουν ξένα σωματίδια έξω από τις αναπνευστικές οδούς.
Είναι κρυολόγημα ή αλλεργίες; Ειδικός του Cleveland εξηγεί πώς να καταλάβετε τη διαφορά
Οφέλη και για αλλεργίες και ιγμορίτιδα
Οι ρινικές πλύσεις δεν περιορίζονται στην αντιμετώπιση του κρυολογήματος. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν ανθρώπους με αλλεργική ρινίτιδα, χρόνια συμφόρηση, οπισθορρινική καταρροή και επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις των παραρρίνιων κόλπων.
Μετα-ανάλυση δέκα τυχαιοποιημένων μελετών έδειξε ότι η τακτική εφαρμογή τους σε ασθενείς με αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να μειώσει τη χρήση αντιαλλεργικών φαρμάκων κατά 62%.
Λιγότερα αντιβιοτικά χάρη στις ρινικές πλύσεις
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι ο πιθανός περιορισμός της αχρείαστης συνταγογράφησης αντιβιοτικών, η οποία συμβάλλει στη μικροβιακή αντοχή.
Σύμφωνα με στοιχεία, περίπου δέκα εκατομμύρια ακατάλληλες συνταγές αντιβιοτικών χορηγούνται ετησίως για ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού.
Σε μελέτη περισσότερων από 49.000 ιατρικών επισκέψεων, το 42,4% των ασθενών έλαβε αντιβιοτικά χωρίς να είναι απαραίτητα.
Πώς να κάνετε ρινικές πλύσεις με ασφάλεια
Η πρακτική προέρχεται από την αγιουρβεδική παράδοση της Ινδίας, με ιστορία άνω των 5.000 ετών. Το παραδοσιακό σκεύος neti pot χρησιμοποιείται τουλάχιστον από τον 15ο αιώνα, ενώ ανάλογες πρακτικές γνώριζαν και οι αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι γιατροί.
Σήμερα υπάρχουν ειδικά δοχεία και φιάλες στα φαρμακεία. Για την παρασκευή διαλύματος στο σπίτι, θα χρειαστείτε περίπου μισό κουταλάκι μη ιωδιούχου αλατιού σε ένα φλιτζάνι νερό.
Το νερό πρέπει οπωσδήποτε να είναι αποσταγμένο, αποστειρωμένο ή προηγουμένως βρασμένο και κρυωμένο. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται απευθείας νερό βρύσης.
Μια πρέζα μαγειρικής σόδας μπορεί να περιορίσει το τσούξιμο, ενώ περισσότερο αλάτι δεν σημαίνει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Οι πλύσεις μπορούν να ξεκινούν με τα πρώτα συμπτώματα και να επαναλαμβάνονται μέσα στην ημέρα, τουλάχιστον πρωί και βράδυ. Συμπληρωματικά, μπορούν να γίνονται γαργάρες με αλατόνερο.
Πηγές: