Νέα έρευνα εντόπισε μικροπλαστικά σε κάθε δείγμα ανθρώπινης αρτηρίας που αναλύθηκε, ενισχύοντας τις ανησυχίες για τις πιθανές επιπτώσεις τους στην καρδιαγγειακή υγεία.
Ασθενείς που έπαθαν έμφραγμα είχαν περισσότερα μικροπλαστικά στο αίμα τους – Ανησυχητική μελέτη
Μικροπλαστικά εντοπίστηκαν σε όλες τις αρτηρίες
Η παρουσία μικροπλαστικών στον ανθρώπινο οργανισμό φαίνεται να είναι ακόμη πιο εκτεταμένη από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Νέα μελέτη αποκάλυψε ότι όλα τα δείγματα αρτηριών που εξετάστηκαν περιείχαν πλαστικά σωματίδια, ενώ οι ερευνητές εκτιμούν ότι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση για να αποσαφηνιστεί ο πιθανός ρόλος τους στην εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων.
Τα μικροπλαστικά, δηλαδή πλαστικά θραύσματα μικρότερα από πέντε χιλιοστά, έχουν ήδη ανιχνευθεί σε διάφορα σημεία του ανθρώπινου σώματος, όπως στον εγκέφαλο και στα οστά. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν φτάνουν στον οργανισμό, αλλά ποιες συνέπειες μπορεί να έχει η μακροχρόνια παρουσία τους.
Ερευνητές του Capital Medical University στην Κίνα, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Hazardous Materials, εξέτασαν 17 δείγματα αρτηριών τα οποία συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων.
Η ανάλυση έδειξε ότι και τα 17 δείγματα περιείχαν μικροπλαστικά, ενώ οι συγκεντρώσεις τους ήταν μάλιστα υψηλότερες σε σύγκριση με εκείνες που έχουν καταγραφεί στο ανθρώπινο αίμα.
Μικροπλαστικά: Μελέτη αποκαλύπτει την τροφή που τα αποβάλλει από τον οργανισμό
Πιθανή σύνδεση με τις καρδιαγγειακές παθήσεις
Οι επιστήμονες εντόπισαν μικροπλαστικά σε στεφανιαίες αρτηρίες, καρωτίδες αλλά και στην αορτή.
Παράλληλα, διαπίστωσαν ότι τα δείγματα από στεφανιαίες και καρωτίδες που εμφάνιζαν αθηρωματικές πλάκες περιείχαν περίπου διπλάσια ποσότητα μικροπλαστικών σε σχέση με τα δείγματα της αορτής, στα οποία δεν υπήρχαν αντίστοιχες αλλοιώσεις.
Το εύρημα αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι μπορεί να υπάρχει σχέση ανάμεσα στα μικροπλαστικά και τις καρδιαγγειακές παθήσεις, χωρίς όμως να αποδεικνύει αιτιώδη σύνδεση. Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες ώστε να διαπιστωθεί αν η διαφορά οφείλεται πράγματι στην παρουσία των μικροπλαστικών ή στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τύπου αρτηρίας.
«Διαπιστώσαμε ότι και οι τρεις τύποι αρτηριακών δειγμάτων, δηλαδή οι στεφανιαίες, οι καρωτίδες και η αορτή, περιείχαν μικροπλαστικά», αναφέρουν οι επιστήμονες στη δημοσίευσή τους.
Την ίδια κατεύθυνση υποστηρίζει και άλλη πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2026 στο περιοδικό Nature Reviews Cardiology, η οποία συγκέντρωσε τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα για τα μικροπλαστικά και τα νανοπλαστικά. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα σωματίδια αυτά φαίνεται να μπορούν να μεταφέρονται μέσω της κυκλοφορίας του αίματος και να συσσωρεύονται σε καρδιαγγειακούς ιστούς, ενώ εργαστηριακά και προκλινικά δεδομένα τα συνδέουν με οξειδωτικό στρες, φλεγμονή, δυσλειτουργία του ενδοθηλίου και διαδικασίες που ευνοούν την αθηροσκλήρωση. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες καλά σχεδιασμένες μελέτες σε ανθρώπους πριν εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τον πραγματικό κίνδυνο.
Τι μπορεί να προκαλούν τα μικροπλαστικά
Οι επιπτώσεις των μικροπλαστικών στον ανθρώπινο οργανισμό εξακολουθούν να μελετώνται, ωστόσο τα έως τώρα δεδομένα από πειραματικές έρευνες δημιουργούν ανησυχία.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, υπάρχουν ενδείξεις από μελέτες σε ζώα ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να προκαλέσουν οξειδωτικό στρες, κυτταρικές βλάβες, διαταραχές στον ενεργειακό και λιπιδικό μεταβολισμό, καθώς και ανοσολογικές και φλεγμονώδεις αντιδράσεις.
«Τα μικροπλαστικά μπορεί να προκαλούν οξειδωτικό στρες και κυτταρικές βλάβες, να παρεμβαίνουν στον ενεργειακό και λιπιδικό μεταβολισμό και να ενεργοποιούν ανοσολογικές και φλεγμονώδεις αντιδράσεις, σύμφωνα με αρκετές ενδείξεις από μελέτες σε ζώα», επισημαίνουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Πώς εισέρχονται στον οργανισμό
Ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο τα μικροπλαστικά φτάνουν στις αρτηρίες δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.
Οι επιστήμονες θεωρούν πιθανότερο ότι η έκθεση προέρχεται από περισσότερες από μία πηγές. Η κατανάλωση τροφίμων και ποτών που περιέχουν μικροπλαστικά, αλλά και η εισπνοή σωματιδίων από τον αέρα, εκτιμάται ότι αποτελούν βασικές οδούς εισόδου.
Από εκεί, τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια μπορούν να περάσουν μέσα ή ανάμεσα στα κύτταρα, να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος και τελικά να καταλήξουν στις αρτηρίες.
Το PET ήταν το κυρίαρχο πλαστικό
Από την ανάλυση των δειγμάτων προέκυψε ότι το πολυαιθυλένιο τερεφθαλικό (PET) αντιστοιχούσε στο 73,7% των μικροπλαστικών που εντοπίστηκαν.
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
- Μικροπλαστικά βρέθηκαν και στα 17 δείγματα ανθρώπινων αρτηριών.
- Τα δείγματα με αθηρωματικές πλάκες εμφάνιζαν περίπου διπλάσια ποσότητα μικροπλαστικών.
- Το PET αποτέλεσε σχεδόν τα τρία τέταρτα των πλαστικών που ανιχνεύθηκαν.
- Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συχνότητα έκθεσης των ανθρώπων στα συγκεκριμένα πλαστικά ίσως επηρεάζει τα επίπεδα που συσσωρεύονται στις αρτηρίες.
- Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί άμεση αιτιώδης σχέση με τις καρδιαγγειακές παθήσεις.
«Η αναλογία των μικροπλαστικών στα αρτηριακά δείγματα ενδέχεται να σχετίζεται με τη συχνότητα έκθεσης των ανθρώπων σε αυτά τα μικροπλαστικά, κάτι που αξίζει να διερευνηθεί περαιτέρω», σημειώνουν οι ερευνητές.
Αντίστοιχα αποτελέσματα και από άλλη έρευνα
Τα ευρήματα συμβαδίζουν με άλλη μελέτη του 2024 που δημοσιεύθηκε στο The New England Journal of Medicine.
Σε εκείνη την έρευνα παρακολουθήθηκαν 257 ασθενείς για 34 μήνες. Σχεδόν το 60% παρουσίαζε μετρήσιμες ποσότητες πολυαιθυλενίου στις αθηρωματικές πλάκες των αρτηριών, ενώ όσοι είχαν υψηλότερες συγκεντρώσεις μικροπλαστικών εμφάνιζαν αυξημένη πιθανότητα εγκεφαλικού επεισοδίου ή εμφράγματος κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης.
Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι δεν μπορεί ακόμη να επιβεβαιωθεί πως τα μικροπλαστικά αποτελούν άμεση αιτία καρδιαγγειακών νοσημάτων, καθώς υπάρχουν πολλοί ακόμη παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα πλαστικά αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να διευκρινιστεί τόσο ο τρόπος με τον οποίο συσσωρεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό όσο και οι πιθανές επιπτώσεις τους στην υγεία.
«Η μελέτη αυτή παρέχει πολύτιμα δεδομένα για περαιτέρω αξιολογήσεις σχετικά με τους κινδύνους των μικροπλαστικών για την ανθρώπινη καρδιαγγειακή υγεία. Στο μέλλον, χρειάζεται να εντοπίσουμε τις πηγές των μικροπλαστικών στις αρτηρίες, να διερευνήσουμε το πρότυπο κατανομής τους και, κυρίως, να διευκρινίσουμε τις επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία, ιδιαίτερα όσον αφορά τις παθήσεις των αρτηριών», καταλήγουν οι επιστήμονες.