Νεότερα επιστημονικά δεδομένα ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε για τα «κατάλληλα» παπούτσια στην οστεοαρθρίτιδα. Αν και τα σταθερά, υποστηρικτικά υποδήματα φαίνεται να μειώνουν σημαντικά τον πόνο στο γόνατο, δεν ισχύει το ίδιο για το ισχίο, ενώ ορισμένα χαρακτηριστικά – όπως οι σκληρές σόλες και οι πάτοι καμάρας – μπορεί να αυξάνουν τις δυνάμεις που δέχονται οι αρθρώσεις.
Ποια παπούτσια ενδείκνυνται για οστεοαρθρίτιδα σε γόνατο και ισχίο; Ποια μπορεί να επιδυνώσουν τον πόνο
Στα άτομα με οστεοαρθρίτιδα συστήνεται συχνά η χρήση των κατάλληλων παπουτσιών για την ανακούφιση του πόνου. Όμως τι σημαίνει «κατάλληλα»; Πρέπει να αποφεύγετε τα τακούνια; Είναι καλύτερα τα αθλητικά ή τα παπούτσια με πιο σκληρές σόλες – ή μήπως είναι καλύτερα εκείνα με πιο παχιές σόλες; Μπορεί να βοηθήσουν οι ανατομικοί πάτοι;
Η οστεοαρθρίτιδα επηρεάζει τους ιστούς μέσα και γύρω από τις αρθρώσεις – οστά, χόνδρους, συνδέσμους και μύες. Προκαλεί πόνο, δυσκαμψία και σε ορισμένες περιπτώσεις περιορισμό της κινητικότητας. Εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος.
Καθώς δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, η σωστή διαχείριση – στην οποία περιλαμβάνεται και η επιλογή παπουτσιών – παίζει καθοριστικό ρόλο.
Οστεοαρθρίτιδα ισχίου και γόνατος: Αίτια, συμπτώματα και σύγχρονες θεραπείες
Ποια παπούτσια μπορεί να ανακουφίσουν, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Therapeutic Footwear for Medial Knee Osteoarthritis: Individualizing Midsole Stiffness Enhances Intended Kinetic Changes», τα παπούτσια με εξατομικευμένη σκληρότητα στην καμάρα του ποδιού μείωσαν σημαντικά το φορτίο στο έσω τμήμα του γόνατος.
Η μείωση ήταν μεγαλύτερη σε σχέση με παπούτσια τυπικής σκληρότητας ή με πάτους φτέρνας. Αυτό δείχνει ότι ο εξατομικευμένος σχεδιασμός της σόλας και των πάτων μπορεί να επηρεάσει πιο αποτελεσματικά τα φορτία που δέχεται το γόνατο κατά τη βάδιση.
Άλλες μελέτες καταγράφουν ότι ορισμένοι τύποι παπουτσιών μπορεί να μειώσουν τον πόνο και την επιβάρυνση της άρθρωσης στο γόνατο, αν και τα αποτελέσματα για τους πάτους δεν είναι πάντα ξεκάθαρα.
- Παπούτσια με πιο μαλακές σόλες μπορεί να μειώνουν το φορτίο στο γόνατο που σχετίζεται με την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας
- Μαλακά, απορροφητικά υποδήματα μπορεί να περιορίσουν τον πόνο και να βελτιώσουν τη λειτουργικότητα
- Σταθερά, υποστηρικτικά παπούτσια φαίνεται να μειώνουν τον πόνο στο περπάτημα περισσότερο από τα επίπεδα και εύκαμπτα παπούτσια
- Οι ανατομικοί πάτοι παρουσιάζουν μεικτά αποτελέσματα και δεν βελτιώνουν πάντα ή σταθερά τον πόνο
Πώς επηρεάζονται τα συμπτώματα από τα παπούτσια
Η αυξημένη πίεση μέσα στην άρθρωση κατά το περπάτημα θεωρείται ότι συμβάλλει τόσο στην εμφάνιση όσο και στην επιδείνωση της οστεοαρθρίτιδας. Τα παπούτσια είναι το σημείο επαφής μας με το έδαφος και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονται οι δυνάμεις σε κάθε βήμα.
Ορισμένα χαρακτηριστικά παίζουν σημαντικό ρόλο:
- Τα τακούνια αυξάνουν τα φορτία στις αρθρώσεις. Παπούτσια με τακούνι έξι εκατοστών αυξάνουν τις δυνάμεις στο γόνατο κατά περίπου 23% σε σύγκριση με το ξυπόλητο περπάτημα.
- Σκληρές σόλες με ενίσχυση στις φτέρνες θεωρούνται συχνά «ασφαλείς» επιλογές.
- Πάτοι που υποστηρίζουν την καμάρα χρησιμοποιούνται ευρέως.
Ωστόσο, βιομηχανικές μελέτες δείχνουν ότι:
- Τα υποστηρικτικά χαρακτηριστικά μπορούν να αυξήσουν τις δυνάμεις στο γόνατο έως και 15%.
- Οι πάτοι καμάρας ενδέχεται να αυξήσουν τα φορτία στο γόνατο έως και 6%.
Οστεοαρθρίτιδα γόνατος και ισχίου: Είναι ασφαλής η ταυτόχρονη αρθροπλαστική και στα δύο πόδια;
Επίπεδα και εύκαμπτα ή σκληρά παπούτσια;
Έρευνα του 2017 σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα γόνατος έδειξε ότι τα επίπεδα και εύκαμπτα παπούτσια μείωσαν τα φορτία στο γόνατο κατά μέσο όρο 9% σε σύγκριση με τα σταθερά, υποστηρικτικά. Για να διερευνηθεί αν αυτό μεταφράζεται και σε λιγότερο πόνο, πραγματοποιήθηκαν δύο κλινικές δοκιμές.
Σε πρόσφατη μελέτη με 120 άτομα με οστεοαρθρίτιδα ισχίου, οι συμμετέχοντες φόρεσαν είτε επίπεδα, εύκαμπτα παπούτσια είτε σταθερά, υποστηρικτικά για τουλάχιστον έξι ώρες ημερησίως επί έξι μήνες. Το αποτέλεσμα έδειξε ότι τα επίπεδα και εύκαμπτα παπούτσια δεν ήταν πιο αποτελεσματικά από τα σταθερά στη μείωση του πόνου στο ισχίο.
Αντίθετα, σε προηγούμενη μελέτη του 2021 με 164 άτομα με οστεοαρθρίτιδα γόνατος, τα σταθερά υποστηρικτικά παπούτσια μείωσαν τον πόνο στη βάδιση κατά μέσο όρο 63% περισσότερο σε σύγκριση με τα επίπεδα και εύκαμπτα.
Οι διαφορές μεταξύ γόνατος και ισχίου δεν είναι πλήρως κατανοητές, αλλά πιθανώς σχετίζονται με τα διαφορετικά φορτία που δέχονται οι δύο αρθρώσεις. Σημειώνεται επίσης ότι όσοι φορούσαν επίπεδα και εύκαμπτα παπούτσια ανέφεραν περισσότερες ενοχλήσεις στα πόδια, πιθανώς λόγω μικρότερης προστασίας.
Πόνοι στις αρθρώσεις: Το καλύτερο «φάρμακο» για να ανακουφιστείτε, σύμφωνα με ειδικούς
Ποια να επιλέξετε;
- Για το γόνατο: Τα σταθερά, υποστηρικτικά παπούτσια είναι πιθανώς πιο ωφέλιμα.
- Για το ισχίο: Κανένας από τους δύο τύπους (εύκαμπτα ή σταθερά) δεν φάνηκε να υπερτερεί.
- Γενικός κανόνας: Αποφύγετε τα παπούτσια που δεν εφαρμόζουν καλά και τα ψηλά ή λεπτά τακούνια, καθώς αυξάνουν τον κίνδυνο πτώσης και τις πιέσεις στις αρθρώσεις.
Πότε να απευθυνθείτε σε ειδικό
Αν ανησυχείτε για την οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο ή το ισχίο, απευθυνθείτε σε γιατρό, ποδίατρο ή φυσικοθεραπευτή. Εκτός από τα υποδήματα, η άσκηση, η διαχείριση βάρους, η σωστή διατροφή και ορισμένα αναλγητικά φάρμακα μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη διαχείριση της κατάστασης.