Αποκλίσεις στα αποθέματα, αδυναμίες στα πληροφοριακά συστήματα και ελλείψεις στην εποπτεία των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ, αποκαλύπτει η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Φάρμακα αξίας 2,6 δισ. ευρώ διακινήθηκαν το 2025 μέσω των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ, ωστόσο σημαντικές αδυναμίες καταγράφονται στους μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου των αποθεμάτων, σύμφωνα με έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Τα ευρήματα αφορούν, μεταξύ άλλων, αποκλίσεις μεταξύ των καταγεγραμμένων και των πραγματικών ποσοτήτων φαρμάκων, καθυστερήσεις στις απογραφές, ελλείψεις στην πληροφοριακή υποστήριξη και απουσία συστηματικών ελέγχων.
Η Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξετάζει κατά πόσο υπάρχουν επαρκείς δικλίδες ασφαλείας σε όλα τα στάδια διαχείρισης του φαρμακευτικού υλικού, από την παραλαβή και την αποθήκευση έως τη διάθεση των φαρμάκων.
Η εικόνα που προκύπτει αναδεικνύει αδυναμίες στην οργάνωση, τη στελέχωση και την εποπτεία των φαρμακείων, αλλά και στις δυνατότητες των πληροφοριακών συστημάτων να παρακολουθούν κρίσιμα στοιχεία.
Η αξία των φαρμάκων που διαχειρίστηκε ο Οργανισμός αυξήθηκε κατά 13% σε έναν χρόνο, από 2,3 δισ. ευρώ το 2024 σε 2,6 δισ. ευρώ το 2025. Τα ποσά υπολογίζονται σε τιμές προμήθειας, χωρίς ΦΠΑ και πριν από την εφαρμογή των εκπτώσεων διαπραγμάτευσης, των rebates και του clawback.
Αποκλίσεις μεταξύ αποθεμάτων και πληροφοριακού συστήματος
Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάστηκαν 14 φαρμακεία, από ένα δίκτυο που αριθμούσε 39 μονάδες κατά τον χρόνο της ελεγκτικής διαδικασίας και έχει πλέον μειωθεί σε 37. Σε κάθε φαρμακείο ελέγχθηκαν 20 κωδικοί φαρμάκων, με βάση την αξία και τη συχνότητα διακίνησής τους.
Οι ελεγκτές εντόπισαν περιπτώσεις στις οποίες οι ποσότητες που εμφανίζονταν στο πληροφοριακό σύστημα δεν συμφωνούσαν με τα πραγματικά αποθέματα. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι οι απογραφές δεν πραγματοποιούνταν πάντοτε εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών ή με την απαιτούμενη διαδικασία.
Μέρος των αποκλίσεων αποδόθηκε σε εκκρεμότητες προηγούμενων ετών που δεν είχαν τακτοποιηθεί, καθώς και σε καθυστερήσεις στην καταχώριση της πραγματικής εξαγωγής φαρμάκων από τις αποθήκες. Σε δύο φαρμακεία με μεγάλο όγκο εργασιών δεν εμφανιζόταν στο πληροφοριακό σύστημα το αρχικό υπόλοιπο, γεγονός που δυσχέραινε τον προσδιορισμό της αξίας και της ποσότητας των τελικών αποθεμάτων.
Επιπλέον, οι διαφορές δεν συνοδεύονταν πάντοτε από την προβλεπόμενη αιτιολόγηση, ενώ δεν ακολουθούνταν σε όλες τις περιπτώσεις οι διαδικασίες ενημέρωσης των αρμόδιων οργάνων.
Χωρίς αυτόματες ειδοποιήσεις για λήξεις και ελλείψεις
Σημαντικές αδυναμίες καταγράφονται και στις δυνατότητες του πληροφοριακού συστήματος των φαρμακείων. Κατά τον χρόνο του ελέγχου, δεν υποστηριζόταν η αυτοματοποιημένη παρακολούθηση των ημερομηνιών λήξης των φαρμάκων κατά την αποθήκευσή τους. Ως αποτέλεσμα, το προσωπικό βασιζόταν σε χειροκίνητες διαδικασίες και αρχεία εκτός συστήματος για τον σχετικό έλεγχο.
Παράλληλα, δεν υπήρχε αυτόματη ειδοποίηση όταν τα αποθέματα πλησίαζαν σε επίπεδα εξάντλησης ή υποχωρούσαν κάτω από τα όρια ασφαλείας. Έτσι, η διαχείριση των παραγγελιών εξαρτιόταν σε σημαντικό βαθμό από την εμπειρία των εργαζομένων.
Στην έκθεση αναφέρονται, μάλιστα, περιπτώσεις παραγγελιών για φάρμακα που υπήρχαν ήδη στις αποθήκες, χωρίς να έχει καταγραφεί κατανάλωσή τους κατά τους προηγούμενους μήνες.
Ελλείψεις διαπιστώθηκαν και στη διασύνδεση των αποθηκών. Τα φαρμακεία δεν είχαν τη δυνατότητα να ενημερώνονται άμεσα για τα διαθέσιμα αποθέματα άλλων μονάδων. Όταν ένα φάρμακο δεν ήταν διαθέσιμο σε κάποιο σημείο, η αναζήτησή του σε άλλο φαρμακείο απαιτούσε επικοινωνία με την κεντρική υπηρεσία ή συνεννόηση μεταξύ των εργαζομένων.
Εκκρεμεί ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας
Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ότι δεν έχει ακόμη καταρτιστεί ο νέος Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας του ΕΟΠΥΥ, παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια από την οργανωτική αναδιάρθρωση του Οργανισμού.
Η εκκρεμότητα δυσχεραίνει την αποτύπωση των αναγκών κάθε φαρμακείου, την ορθολογική κατανομή των θέσεων εργασίας, τον καθορισμό των καθηκόντων και την τοποθέτηση εξειδικευμένου προσωπικού.
Παρότι, όπως αναφέρεται στην έκθεση, το προσωπικό καταβάλλει προσπάθεια για την εύρυθμη λειτουργία των φαρμακείων, η κάλυψη σημαντικού μέρους των αναγκών με εργαζομένους ορισμένου χρόνου δημιουργεί κινδύνους για τη συνέχεια και την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας τους.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εργαζόμενοι αναλαμβάνουν πολλαπλά καθήκοντα, από την παραλαβή έως την απογραφή των φαρμάκων, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων και ανεξάρτητου ελέγχου.
Ελλείψεις στην εποπτεία και στους εσωτερικούς ελέγχους
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην απουσία συστηματικής εποπτείας των φαρμακείων. Σύμφωνα με την έκθεση, η οργάνωση και η λειτουργία τους δεν είχαν αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου από τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου του ΕΟΠΥΥ έως την ολοκλήρωση της ελεγκτικής διαδικασίας.
Επιπλέον, στην πλειονότητα των φαρμακείων που εξετάστηκαν δεν προέκυψε ότι είχαν διενεργηθεί έλεγχοι από τα επιτελικά όργανα του Οργανισμού κατά την περίοδο αναφοράς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ως τελευταίος διοικητικός έλεγχος αναφερόταν εκείνος του 2015.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπιστώνει, επίσης, ότι δεν είχε συγκροτηθεί πλήρες Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου, με συστηματική καταγραφή των δημοσιονομικών κινδύνων και αντίστοιχες δικλίδες για την αντιμετώπισή τους.
Σε επιμέρους περιπτώσεις εντοπίστηκαν ακόμη ελλείψεις στις προδιαγραφές λειτουργίας των φαρμακείων, που αφορούσαν την οργάνωση των χώρων, τον απαραίτητο εξοπλισμό για τη σωστή συντήρηση των φαρμάκων και την προστασία από κακόβουλες ενέργειες.
Το νέο διαχειριστικό πρόγραμμα
Από την πλευρά του, ο ΕΟΠΥΥ παρέπεμψε στον ψηφιακό μετασχηματισμό του για την αντιμετώπιση των τεχνολογικών αδυναμιών που καταγράφηκαν. Σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται στην έκθεση, νέο διαχειριστικό πρόγραμμα είχε τεθεί σε πιλοτική λειτουργία στο φαρμακείο της Αγίας Παρασκευής από τον Νοέμβριο του 2025.
Τα ευρήματα του ελέγχου αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών καταγραφής και παρακολούθησης των αποθεμάτων, επιτάχυνσης των απογραφών, σαφέστερης κατανομής αρμοδιοτήτων και συστηματικής εποπτείας.