Μελέτη της EFPIA καταδεικνύει ότι η επένδυση σε καινοτόμα φάρμακα μειώνει τις νοσηλείες, αυξάνει το προσδόκιμο ζωής και ενισχύει την οικονομία.
Η EFPIA δημοσίευσε πρόσφατα μια ολοκληρωμένη μελέτη σχετικά με την κοινωνική και οικονομική αξία της φαρμακευτικής καινοτομίας.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι, την περίοδο 2014–2024, η επένδυση της Ευρώπης ύψους 11,67 δισ. ευρώ σε νέα φάρμακα απέφερε περισσότερα από πέντε φορές το αρχικό ποσό σε κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, καθώς και σε εξοικονόμηση νοσοκομειακών δαπανών. Συνολικά, η απόδοση ανήλθε σε 66 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περισσότερα από 9 δισ. ευρώ προήλθαν από άμεση εξοικονόμηση νοσοκομειακών δαπανών.
Η μελέτη εξετάζει τον αντίκτυπο της φαρμακευτικής καινοτομίας στη θνησιμότητα και στη χρήση των νοσοκομειακών υπηρεσιών και ποσοτικοποιεί τις οικονομικές αποδόσεις σε τρεις βασικούς θεραπευτικούς τομείς, σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, για την περίοδο 2014–2022. Εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο WifOR σε συνεργασία με τον καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Columbia, Frank R. Lichtenberg.
Τα ευρήματα αμφισβητούν την αντίληψη ότι η υγειονομική περίθαλψη αποτελεί απλώς μια δαπάνη που πρέπει να περιοριστεί και υποστηρίζουν ότι οι δημόσιες πολιτικές θα πρέπει να αναγνωρίζουν την αξία που προσφέρει η καινοτομία στα συστήματα υγείας και στην κοινωνία.
Στοιχεία για την Ελλάδα
Ειδικά για την Ελλάδα τα βασικά ευρήματα καταδεικνύουν ότι τα καινοτόμα φάρμακα συμβάλλουν στη μείωση των νοσηλειών και στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής:
- Αποφεύχθηκαν 25,6 χιλιάδες έτη δυνητικής ζωής που θα είχαν χαθεί, γεγονός που ισοδυναμεί με τη διατήρηση του πλήρους προσδόκιμου ζωής (81,3 έτη) 313 ανθρώπων στην Ελλάδα.
- Καταγράφηκαν 252,4 χιλιάδες λιγότερες ημέρες νοσηλείας, ποσότητα που αντιστοιχεί στην απελευθέρωση 691 νοσοκομειακών κλινών για έναν ολόκληρο χρόνο — δηλαδή σε περισσότερο από το 70% της συνολικής δυναμικότητας κλινών του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός».
Με επένδυση στη φαρμακευτική καινοτομία μόλις 93 εκατ. ευρώ – σε τιμές καταλόγου και χωρίς να αφαιρούνται οι επιστροφές (clawback & rebates) δημιουργήθηκε σημαντική αξία για την ελληνική κοινωνία:
1. 430 εκατ. ευρώ oικονομικό όφελος από την αύξηση της παραγωγικότητας, που αντιστοιχεί σε σχεδόν 0,2% του ΑΕΠ της Ελλάδας.
2. 127 εκατ. ευρώ εξοικονόμηση από τη μείωση των νοσηλειών, ποσό που ισοδυναμεί με το 1,5% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης της χώρας.
Προτάσεις πολιτικής
Αναγνώριση της φαρμακευτικής καινοτομίας ως επένδυσης και όχι ως κόστους: Οι αποδόσεις των επενδύσεων στα φάρμακα είναι υψηλές και πιθανότατα υποεκτιμημένες. Το πλαίσιο χάραξης πολιτικής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συνολική οικονομική αξία της καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της παραγωγικότητας και της μείωσης της επιβάρυνσης της υγειονομικής περίθαλψης.
Διασφάλιση έγκαιρης και ισότιμης πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα σε ολόκληρη την Ευρώπη και στην Ελλάδα: Οι καθυστερήσεις στην πρόσβαση μεταφράζονται άμεσα σε απώλειες υγείας που μπορούν να αποφευχθούν και σε διαφυγόντα οικονομικά οφέλη. Ο εξορθολογισμός των οδών έγκρισης, αποζημίωσης και υιοθέτησης πρέπει να αποτελεί κοινή προτεραιότητα μεταξύ των κρατών μελών.
Ενίσχυση του οικοσυστήματος βιοεπιστημών μέσω συντονισμένης δράσης πολιτικής: Το γεωπολιτικό και κανονιστικό περιβάλλον κινδυνεύει να καταστήσει την Ευρώπη λιγότερο ανταγωνιστική ως προορισμό για φαρμακευτικές επενδύσεις. Τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίζουν την καινοτομία, την πρόσβαση και την ανταγωνιστικότητα ως αλληλένδετες και όχι απομονωμένες πολιτικές ατζέντες.
Η καινοτομία στο διαβήτη
Ο κ. Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, τόνισε ότι τα τελευταία χρόνια ο τομέας του διαβήτη και της παχυσαρκίας γνωρίζει μια πραγματική έκρηξη καινοτομίας, με την ανάπτυξη νέων θεραπειών που είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές, καλύτερα ανεκτές από τους ασθενείς και συνοδεύονται από λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η αξιοποίηση της καινοτομίας προϋποθέτει επαρκώς ενημερωμένους και κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας. «Η Πολιτεία οφείλει να ενισχύσει τα εξειδικευμένα κέντρα με επαρκές και κατάλληλα εκπαιδευμένο ιατρικό προσωπικό, ώστε όλοι οι ασθενείς να έχουν ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές».
Αναπνευστικά νοσήματα
Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, κ. Στέλιος Λουκίδης, επισήμανε ότι η αξία της φαρμακευτικής καινοτομίας δεν περιορίζεται μόνο στη βελτίωση της υγείας των ασθενών, αλλά συμβάλλει και στην καλύτερη κατανόηση των ίδιων των νοσημάτων από την ιατρική κοινότητα.
Όπως σημείωσε, για πολλά χρόνια η καινοτομία έχει προσφέρει σημαντικά οφέλη τόσο στα χρόνια αναπνευστικά όσο και στα σπάνια νοσήματα, με άμεσες αλλά και έμμεσες θετικές επιδράσεις, όπως η αντιμετώπιση των συνοσηροτήτων. Αναφέρθηκε, μάλιστα, σε πρόσφατη μελέτη της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας σε ασθενείς με σοβαρό άσθμα, η οποία κατέδειξε μείωση των παροξυσμών κατά 80% και των νοσηλειών κατά 90%, επιβεβαιώνοντας τη σημαντική συμβολή των καινοτόμων θεραπειών στη βελτίωση της καθημερινότητας και της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Η καινοτομία στην ογκολογία
Ο Πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), κ. Εμμανουήλ Σαλούστρος, υπογράμμισε ότι η πρόοδος στην ογκολογία τα τελευταία χρόνια είναι εντυπωσιακή, καθώς σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1990 οι θάνατοι από καρκίνο έχουν μειωθεί κατά περίπου 30%, γεγονός που μεταφράζεται στην αποτροπή ενός στους τρεις θανάτους, χάρη στην πρόληψη και την ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τον μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα, όπου στις αρχές της δεκαετίας του 2000 μόλις ένας στους 20 ασθενείς επιβίωνε για πέντε χρόνια, ενώ σήμερα, με την ανοσοθεραπεία και τα υπόλοιπα καινοτόμα φάρμακα, το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί σε έως έναν στους τρεις ασθενείς.
«Στην ΕΟΠΕ θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στην εκπαίδευση των νέων ογκολόγων, ώστε να διασφαλίζεται η βέλτιστη φροντίδα των ασθενών, ενώ πιστεύουμε ότι και η Ελληνική Πολιτεία θα συνεχίσει να λαμβάνει τις απαραίτητες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ογκολογικής περίθαλψης και την καλύτερη δυνατή υποστήριξη των ασθενών με καρκίνο», ανέφερε.
Ενίσχυση της καινοτομίας
«Η μελέτη του WiFOR επιβεβαιώνει ότι οι επενδύσεις στην υγεία δεν αποτελούν κόστος, αλλά μοχλό ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα περιβάλλον που θα ενισχύει την καινοτομία και θα διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες», δήλωσε ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου.
Ο κ. Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, σημείωσε ότι «Η υποχρηματοδότηση της υγείας και του φαρμάκου αποτελεί πολιτική επιλογή με αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη και την ευημερία της χώρας. Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την ανάγκη για μια βιώσιμη πολιτική που θα στηρίζει την υγεία και την οικονομία. Η Ελλάδα πρέπει να πάρει τις αποφάσεις της πάνω σε αυτό το θέμα.»