Ο χανταϊός μεταδίδεται κυρίως από τρωκτικά, αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να μεταδοθεί και μεταξύ ανθρώπων, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Ανησυχία προκαλεί διεθνώς η εμφάνιση κρουσμάτων χανταϊού (hantavirus) σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό, με τρεις επιβεβαιωμένους θανάτους και αρκετά ύποπτα περιστατικά. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας παρακολουθεί στενά την εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν σπάνιο αλλά δυνητικά σοβαρό ιό.
Ο χανταϊός μεταδίδεται κυρίως μέσω επαφής με τρωκτικά ή με εκκρίσεις τους, όπως ούρα και περιττώματα. Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, έχει καταγραφεί και μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Παρότι δεν εξαπλώνεται εύκολα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, επηρεάζοντας κυρίως τους πνεύμονες (σύνδρομο πνευμονικής ανεπάρκειας) ή τα νεφρά.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, από τα έξι άτομα που φέρεται να έχουν προσβληθεί, τα τρία έχουν καταλήξει, ενώ ένας ασθενής νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση σε μονάδα εντατικής θεραπείας στη Νότια Αφρική. Οι υγειονομικές αρχές διερευνούν τα αίτια και τις συνθήκες μετάδοσης, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος περαιτέρω διασποράς.
Ανησυχία στις ΗΠΑ για τον ιό που συνδέεται με τον θάνατο του Τζιν Χάκμαν – Νεκροί άλλοι 3 άνθρωποι
Οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των συμπτωμάτων, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, μυαλγίες, κόπωση και σε σοβαρές περιπτώσεις δυσκολία στην αναπνοή ή νεφρική δυσλειτουργία. Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην αποφυγή επαφής με τρωκτικά και στη διατήρηση καλών συνθηκών υγιεινής.
Παρότι τα περιστατικά είναι σπάνια, η σοβαρότητα της νόσου καθιστά απαραίτητη την αυξημένη επαγρύπνηση από τις υγειονομικές αρχές και το κοινό.
Τι είναι ο χανταϊός
Ο χανταϊός ανήκει σε μια οικογένεια ιών που προκαλούν δύο νόσους: μία που επηρεάζει κυρίως τους πνεύμονες και μία που προσβάλλει τα νεφρά. Η πρώτη προσελκύει τη μεγαλύτερη προσοχή, καθώς έχει υψηλό ποσοστό θνητότητας -περίπου 40%.
Πώς μεταδίδεται
- Μέσω εισπνοής σωματιδίων από αποξηραμένα ούρα ή περιττώματα τρωκτικών
- Από επαφή με σάλιο μολυσμένων ζώων
- Πιο σπάνια, από δάγκωμα ή γρατζουνιά
- Σε αντίθεση με άλλους ιούς, η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια.
Τα βασικά συμπτώματα
Σύνδρομο πνευμονικής προσβολής (HPS)
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 1 έως 8 εβδομάδες μετά την έκθεση και ξεκινούν ήπια:
- Κόπωση και πυρετός
- Μυϊκοί πόνοι (ιδίως σε μηρούς, μέση, ισχία)
- Πονοκέφαλος, ζάλη, ρίγη
- Ναυτία, εμετός, διάρροια
Λίγες ημέρες αργότερα, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί:
- Βήχας και δύσπνοια
- Αίσθημα πίεσης στο στήθος λόγω υγρού στους πνεύμονες
Η θνητότητα μπορεί να φτάσει έως και το 38% σε σοβαρές περιπτώσεις.
Αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS)
- Υψηλό πυρετό και έντονους πονοκεφάλους
- Πόνο στην πλάτη και την κοιλιά
- Θολή όραση
- Ναυτία και ρίγη
Σε προχωρημένα στάδια μπορεί να προκύψουν:
- Χαμηλή αρτηριακή πίεση και σοκ
- Εσωτερικές αιμορραγίες
- Οξεία νεφρική ανεπάρκεια
Διάγνωση: Γιατί είναι δύσκολη στην αρχή
Η διάγνωση του χανταϊού είναι δύσκολη στα πρώτα στάδια, καθώς τα αρχικά συμπτώματα μοιάζουν με γρίπη. Συχνά απαιτείται επαναληπτικός εργαστηριακός έλεγχος μετά από 72 ώρες.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι όποιος έχει εκτεθεί σε τρωκτικά και εμφανίσει συμπτώματα πρέπει να απευθυνθεί άμεσα σε γιατρό.
Θεραπεία
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο για τον χανταϊό.
Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και περιλαμβάνει:
- Ενυδάτωση και ξεκούραση
- Παρακολούθηση σε νοσοκομείο σε σοβαρές περιπτώσεις
- Υποστήριξη αναπνοής (π.χ. διασωλήνωση) σε ασθενείς με HPS
- Αιμοκάθαρση σε περιπτώσεις νεφρικής ανεπάρκειας (HFRS)
Η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.
Πρόληψη
- Σφραγίστε ανοίγματα σε σπίτια και αποθήκες
- Χρησιμοποιήστε παγίδες όπου χρειάζεται
- Μην αφήνετε εκτεθειμένα τρόφιμα
- Καθαρίζετε χώρους με προσοχή, αποφεύγοντας την εισπνοή σκόνης
Ο χανταϊός παραμένει σπάνιος, αλλά η σοβαρότητά του τον καθιστά έναν ιό που δεν πρέπει να υποτιμάται, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπου η επαφή με τρωκτικά είναι πιθανή.