Το δημογραφικό δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε μια στατιστική έκθεση. Είναι το ερώτημα του πόσοι θα είμαστε, πώς θα είναι η κοινωνία μας και ποιες δυνατότητες θα έχουμε ως χώρα τα επόμενα χρόνια. Και γι’ αυτό θεωρώ ότι είναι μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα.
Υπογεννητικότητα: Γιατί οι άνθρωποι κάνουν όλο και λιγότερα παιδιά
Πώς φτάσαμε στην υπογεννητικότητα
Η υπογεννητικότητα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Είναι το αποτέλεσμα μιας τάσης που εξελίσσεται εδώ και δεκαετίες και έχει πλέον οδηγήσει σε έναν πληθυσμό που μειώνεται και γερνάει.
Οι γεννήσεις παραμένουν σημαντικά λιγότερες από τους θανάτους, ενώ η γονιμότητα βρίσκεται πολύ κάτω από το επίπεδο των περίπου 2,1 παιδιών ανά γυναίκα που απαιτείται για τη φυσική ανανέωση του πληθυσμού. Η Ελλάδα, όπως και πολλές ευρωπαϊκές χώρες, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.
Γιατί, όμως, οι άνθρωποι κάνουν λιγότερα παιδιά; Η απάντηση δεν είναι μία. Οι σπουδές, η επαγγελματική αποκατάσταση, η οικονομική ανασφάλεια, το υψηλό κόστος ζωής και το στεγαστικό πρόβλημα μεταθέτουν όλο και περισσότερο τη δημιουργία οικογένειας.
Παράλληλα, έχουν αλλάξει οι κοινωνικές αντιλήψεις και οι προτεραιότητες των νέων ανθρώπων. Η τεκνοποίηση δεν θεωρείται πλέον αυτονόητο ή άμεσο βήμα στη ζωή.
Υπογεννητικότητα: Ερημώνουν τα ακριτικά μας νησιά
Χρόνος και βιολογία: Οι παράγοντες που υποτιμούμε
Υπάρχει όμως και ένας παράγοντας που συχνά υποτιμούμε: ο χρόνος και η βιολογία. Όταν η απόφαση για την απόκτηση παιδιού μετατίθεται σε μεγαλύτερη ηλικία, ιδιαίτερα στις γυναίκες, η φυσική γονιμότητα μειώνεται.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ηλικία της μητρότητας αυξάνεται σταθερά στην Ευρώπη, ενώ στην Ελλάδα ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό γεννήσεων αφορά πλέον γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω.
Γι’ αυτό η ενημέρωση και η πρόληψη έχουν καθοριστική σημασία. Οι νέοι άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως τη γονιμότητά τους, τους παράγοντες που την επηρεάζουν και τις δυνατότητες που προσφέρει σήμερα η επιστήμη.
Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορεί να βοηθήσει σημαντικά ανθρώπους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, δεν μπορεί όμως από μόνη της να λύσει το δημογραφικό.
Τι χρειάζεται: Μια συνολική και μακροπρόθεσμη πολιτική
Χρειάζεται μια συνολική και μακροπρόθεσμη πολιτική: ουσιαστική στήριξη των νέων γονέων, προσιτή παιδική φροντίδα, καλύτερη ισορροπία οικογένειας και εργασίας, στήριξη της μητρότητας και της πατρότητας αλλά και ουσιαστική πρόσβαση στις θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής για όσους τις χρειάζονται.
Η δράση της Be-Live
Σε αυτή την προσπάθεια εντάσσεται και η Be-Live. Ως συνιδρυτής της, θεωρώ ότι το σημαντικότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να περιορίζουμε τα εμπόδια που δε θα έπρεπε να υπάρχουν.
Το εισόδημα ή ο τόπος στον οποίο ζει ένας άνθρωπος δεν θα πρέπει να καθορίζουν αν θα έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει το όνειρο της γονεϊκότητας. Μέχρι σήμερα έχουμε συμβάλει στη γέννηση περισσότερων από 130 παιδιών. Για εμάς αυτό δεν είναι απλώς ένας αριθμός· είναι περισσότερες από 130 οικογένειες, περισσότερες από 130 ιστορίες ζωής.
Μνημόνιο Συνεργασίας του νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» και της HOPEgenesis
Το δημογραφικό, λοιπόν, δεν είναι μόνο υπόθεση της Πολιτείας, ούτε μόνο υπόθεση των γιατρών. Είναι υπόθεση όλων μας.
Χρειάζεται συνεργασία, συνέπεια και κυρίως μια αλλαγή αντίληψης: να δημιουργήσουμε μια κοινωνία στην οποία ένας νέος άνθρωπος θα μπορεί να επιλέξει να γίνει γονιός χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να θυσιάσει την οικονομική του ασφάλεια, την επαγγελματική του πορεία ή το μέλλον του.
Γιατί τελικά το δημογραφικό δεν αφορά μόνο το πόσα παιδιά θα γεννηθούν σήμερα. Αφορά το ποια Ελλάδα θέλουμε να υπάρχει αύριο.