29χρονη αποκάλυψε ποιο ήταν το προειδοποιητικό σημάδι που εμφάνισε στην εφηβεία και προμήνυε τη διάγνωσή της με διπολική διαταραχή. Ποια η ιστορία του μοντέλου και πώς οδηγήθηκε σε σύλληψη στο αεροδρόμιο Stansted.
Το πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι που προμήνυε ένα σοβαρό ψυχωσικό επεισόδιο
Στο αεροδρόμιο Stansted, η ζωή της Βρετανίδας Rosie van Amerongen κατέρρευσε ξαφνικά, καθώς βίωσε ένα τρομακτικό ψυχωσικό επεισόδιο, το οποίο οδήγησε στη διάγνωσή της με διπολική διαταραχή. «Έπαθα πλήρη ψύχωση στο αεροδρόμιο Stansted και πήδηξα μέσα από το baggage drop off και με συνέλαβαν… Εκείνη τη στιγμή, οι παραισθήσεις μου ήταν τόσο δυνατές. Άκουγα φωνές που μου έλεγαν ότι ο Σατανάς ερχόταν», λέει, σύμφωνα με το Daily MAil.
H Rosie αναγνωρίζει πλέον ότι χρόνια συναισθηματικής έντασης, άγχους και το να χαρακτηρίζεται «ευαίσθητη» από την εφηβεία της ήταν πρώιμα σημάδια μιας πάθησης που δεν ήξερε ότι είχε..
Ποιοι έχουν υψηλότερο κίνδυνο για ένα ψυχωσικό επεισόδιο;
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο Early intervention in psychosis: Strategies, predictors and challenges, η πρώιμη παρέμβαση στοχεύει στη μείωση της διάρκειας της αθεράπευτης ψύχωσης και στην παροχή εξειδικευμένης, τεκμηριωμένης φροντίδας κατά το πρώτο επεισόδιο, ώστε να βελτιωθούν τα αποτελέσματα. Επισημαίνει επίσης σημαντικές προκλήσεις στην εφαρμογή, ιδιαίτερα σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, λόγω περιορισμένων πόρων και υποδομών υγείας.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ο κίνδυνος ψύχωσης είναι υψηλότερος όταν η βιολογική ευαλωτότητα και οι στρεσογόνοι παράγοντες ζωής συνυπάρχουν. Άτομα που ήδη παρουσιάζουν πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια, εκείνοι που έχουν εκτεθεί σε στρες πριν από τη γέννηση ή στην πρώιμη παιδική ζωή, καθώς και νέοι που χρησιμοποιούν ουσίες όπως η κάνναβη, αντιμετωπίζουν σαφώς αυξημένο κίνδυνο. Η γενετική προδιάθεση και το κοινωνικό περιβάλλον παίζουν επίσης ρόλο. Σημαντικό είναι ότι οι μελέτες τονίζουν πως αυτοί οι παράγοντες συνήθως δρουν συνδυαστικά. Ο κίνδυνος αυξάνεται απότομα όταν συνυπάρχουν πολλοί παράγοντες, και όχι από έναν μόνο.
Ομάδες υψηλότερου κινδύνου που έχουν εντοπιστεί σε πρόσφατες μελέτες:
- Άτομα σε κλινικά υψηλό κίνδυνο (CHR) με πρώιμα ψυχωσικά συμπτώματα
- Άτομα που έχουν εκτεθεί σε προγεννητικό ή πρώιμο στρες ζωής
- Έφηβοι και νεαροί ενήλικες – ευαλωτότητα στο πρώτο επεισόδιο
- Άτομα που χρησιμοποιούν κάνναβη ή άλλες ουσίες, ιδιαίτερα συχνά
Τα προειδοποιητικά σημάδια εξελίχθηκαν σε κρίση
Η κα. van Amerongen εργαζόταν ως μοντέλο στα 21 της, όταν τα συναισθηματικά της σκαμπανεβάσματα εντάθηκαν και οδήγησαν στην κρίση στο αεροδρόμιο. «Ήμουν σε μια πραγματικά σχέση γεμάτη αγάπη και μέσα σε μια νύχτα κάτι άλλαξε τελείως μέσα στο μυαλό μου». Μετά από μήνες έντονου άγχους και κατάθλιψης, κρίσεων πανικού αναγκάστηκε να σταματήσει να εργάζεται. Μετά τη χορήγηση αντικαταθλιπτικών, SSRIs, δήλωσε ότι ένιωθε «σαν να έπαιρνε κοκαΐνη».
Μετά από έναν χωρισμό σε μια περίοδο χαμηλής διάθεσης, η ψυχική της κατάσταση άλλαξε ξανά. «Οι σκέψεις μου ξαφνικά έγιναν τόσο θετικές και γεμάτες ευγνωμοσύνη… Μετά μετατράπηκαν σε παραλήρημα», είπε, και αποκάλυψε ότι πίστευε πως ήταν «απεσταλμένη από τον Θεό». «Το να φτάσω σε σημείο κρίσης ήταν το σημάδι ότι χρειαζόμουν βοήθεια», είπε αφού χρειάστηκε να νοσηλευτεί με εισαγγελική εντολή κατά τη διάρκεια του ψυχωσικού επεισοδίου.
46χρονος με πόνο στην πλάτη έλαβε διάγνωση για καρκίνο του παγκρέατος – Η συγκλονιστική μαρτυρία του
Τι σήμαινε το να ζει με τη διάγνωση
Η Ms van Amerongen χαρακτήρισε τη διάγνωση της διπολικής διαταραχής ως «τη χειρότερη περίοδο της ζωής μου», λέγοντας ότι συνοδευόταν από φόβο και αβεβαιότητα για το μέλλον της. Μετά την έξοδό της από το νοσοκομείο, παρατήρησε το στίγμα και τη σιωπή γύρω από την πάθηση. «Όλοι άρχισαν να μου μιλούν με χαμηλή φωνή… υπήρχε τόση ντροπή γύρω από αυτό», είπε και πρόσθεσε ότι η έλλειψη ανοιχτής συζήτησης την έκανε να νιώθει «ότι είχα κάνει κάτι λάθος».
Ανέφερε ότι η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή αποτέλεσε σημείο καμπής. «Η φαρμακευτική μου αγωγή – αντιψυχωσικά, που περιλαμβάνουν σταθεροποιητές διάθεσης – ήταν η μεγαλύτερη ανακάλυψη», είπε, τονίζοντας ότι ο ύπνος είναι «νούμερο ένα για τη διαχείριση της διπολικής διαταραχής». Η Ms van Amerongen ανέδειξε επίσης τη σημασία της υποστήριξης από άλλους ανθρώπους με διπολική διαταραχή μέσω του Bipolar UK, λέγοντας ότι το να έχει γυναίκες της ηλικίας της που κατανοούσαν τις εμπειρίες της ήταν «ένα μεγάλο σημείο καμπής», μετά από χρόνια που προσπαθούσε να κρύψει τις δυσκολίες της.
Σταμάτησε να προσποιείται
Η Ms van Amerongen είπε ότι κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια να κρύβει την κατάθλιψή της από τους άλλους. «Ήμουν κάποια που δεν θα ήθελε με τίποτα να μάθει οποιοσδήποτε στον κόσμο πόσο καταθλιπτική ήμουν, εκτός από τη μητέρα μου», είπε, περιγράφοντας το masking ως «σαν υποκριτική» και συναισθηματικά εξαντλητικό. Αφού έμαθε περισσότερα για τη διπολική διαταραχή και έγινε πρέσβειρα του Bipolar UK, κατάλαβε ότι, παρότι οι εμπειρίες διαφέρουν, τα έντονα επεισόδια κατάθλιψης και μανίας ή υπομανίας είναι κοινά.
Μια έρευνα του Bipolar UK διαπίστωσε ότι το 85% των συμμετεχόντων ένιωσαν ότι το στίγμα έβλαψε τον τρόπο με τον οποίο έβλεπαν τον εαυτό τους. Η Ms van Amerongen είπε ότι πλέον μοιράζεται την ιστορία της για να βοηθήσει άλλους να νιώσουν λιγότερο μόνοι. «Οποιοσδήποτε μπορεί να έχει διπολική διαταραχή… δεν κάνει διακρίσεις», είπε, προσθέτοντας ότι οι νεαρές γυναίκες πρέπει να γνωρίζουν ότι «είναι απολύτως φυσιολογικό» και «όχι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπονται».
Πηγές: Daily Mail, OUP, Neuropsychopharmacology, cmaj, Cambridge university press, ResearchGate