Το να μπαίνουμε σε άμυνα όταν νιώθουμε ότι μας επικρίνουν, μας παρεξηγούν ή μας επιτίθενται είναι μια φυσιολογική αντίδραση. Αν, όμως, μάθουμε να την αναγνωρίζουμε και να μην αντιδρούμε παρορμητικά, μπορούμε να διαχειριζόμαστε καλύτερα τα συναισθήματά μας και να προστατεύουμε τις σχέσεις μας. Ποιες είναι οι τρεις φράσεις που χρησιμοποιούν όσοι έχουν συναισθηματική νοημοσύνη;
Τι λένε οι γυναίκες με υψηλό EQ και κερδίζουν αμέσως την καρδιά ενός άνδρα
3 φράσεις που χρησιμοποιούν όσοι έχουν υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη όταν μπαίνουν σε άμυνα
Ένα μέλος μιας κοινότητας για τη συναισθηματική νοημοσύνη, που αναφέρεται με το όνομα Raven, περιέγραψε ένα μοτίβο που επαναλαμβανόταν στη δουλειά της.
Όταν κάποιος έλεγε κάτι που την πυροδοτούσε συναισθηματικά, σχεδόν αμέσως άρχιζε να καταγράφει νοερά όλους τους λόγους για τους οποίους εκείνος έκανε λάθος και όλους τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να υπερασπιστεί τον εαυτό της.
«Νιώθω ότι δεν με καταλαβαίνουν», εξήγησε, σύμφωνα με το Fast Company. «Νιώθω περιθωριοποιημένη. Νιώθω ότι δεν έχω υποστήριξη».
Το να αναγνωρίζουμε τι κρύβεται πίσω από την αμυντική μας στάση είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Η επόμενη πρόκληση είναι να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε με αυτά τα συναισθήματα.
Συναισθηματική νοημοσύνη: 6 τεχνικές που χρησιμοποιούν όσοι έχουν υψηλό EQ
Γιατί μπαίνουμε σε άμυνα;
Η αμυντική στάση δεν είναι από μόνη της κάτι αρνητικό. Όταν αντιλαμβανόμαστε μια κατάσταση ως επίθεση, η ανάγκη να προστατεύσουμε τον εαυτό μας μπορεί να είναι μια φυσική αντίδραση. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτή η αντίδραση λειτουργεί εναντίον μας ή βλάπτει τις σχέσεις μας.
Προηγούμενες εμπειρίες μπορεί επίσης να μας κάνουν να υψώνουμε πιο γρήγορα τις άμυνές μας. Αν έχουμε πληγωθεί στο παρελθόν σε μια παρόμοια κατάσταση, ενδέχεται να αντιδρούμε πιο έντονα, προσπαθώντας να εμποδίσουμε να συμβεί ξανά το ίδιο.
Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει την ικανότητα να κατανοούμε και να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας με τρόπο που μας βοηθά να πετυχαίνουμε τους στόχους μας. Στην πράξη, αυτό σημαίνει να εξετάζουμε τι μας πυροδοτεί, αν οι αντιδράσεις μας είναι πραγματικά χρήσιμες και κατά πόσο δημιουργούν προβλήματα στις προσωπικές ή επαγγελματικές μας σχέσεις.
Αφού εντοπίσουμε το συναίσθημα που βρίσκεται πίσω από την αντίδραση, μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε πιο εποικοδομητικά. Μια ανοιχτή συζήτηση με το άλλο άτομο ή η αναζήτηση της οπτικής ενός ανθρώπου που εμπιστευόμαστε μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε την κατάσταση πιο καθαρά.
Αν απαντήσετε «ναι» σε αυτές τις 5 ερωτήσεις, τότε έχετε υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη
Μπορεί πραγματικά ο εσωτερικός διάλογος να μας βοηθήσει όταν μπαίνουμε σε άμυνα;
Η έρευνα υποστηρίζει ευρύτερα την ιδέα ότι ο τρόπος με τον οποίο επεξεργαζόμαστε μια συναισθηματική αντίδραση μπορεί να επηρεάσει τη ρύθμισή της. Ωστόσο, οι τρεις συγκεκριμένες φράσεις που ακολουθούν δεν έχουν μελετηθεί επιστημονικά ως ενιαία τεχνική.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 «Intrapersonal emotion regulation training in virtual reality: embodying self-talk», η εξάσκηση στον εσωτερικό διάλογο και σε στρατηγικές ρύθμισης των συναισθημάτων έδειξε δυνατότητες να βοηθήσει τους ανθρώπους να προσεγγίζουν διαφορετικά προσωπικές δυσκολίες.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2024 «Individual differences in interpersonal emotion regulation: What makes some people more (or less) successful than others?», ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα συναισθήματα στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις μπορεί να επηρεάζει την ποιότητα και την έκβαση των σχέσεών μας.
- Σύμφωνα με τη συστηματική ανασκόπηση-ομπρέλα του 2024 «Interventions targeting emotion regulation: A systematic umbrella review», τα δεδομένα από 21 ανασκοπήσεις υποστηρίζουν προσεγγίσεις που ενισχύουν τη συναισθηματική επίγνωση, την αποδοχή και τη γνωστική επαναξιολόγηση, περιορίζοντας παράλληλα την αποφυγή και την καταστολή των συναισθημάτων.
Χρησιμοποιείτε emoji στις συνομιλίες σας; Τι μπορεί να προκαλέσουν στη σχέση με τον σύντροφό σας
3 φράσεις που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι με υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη όταν μπαίνουν σε άμυνα
1. «Δεν ξέρει»
Όταν κάποιος κάνει ένα σχόλιο που μας φαίνεται άδικο, μπορούμε να υπενθυμίσουμε στον εαυτό μας ότι δεν γνωρίζει πώς είναι να βρίσκεται στη θέση μας. Η κρίση του μπορεί να βασίζεται σε ελλιπείς πληροφορίες.
Η απλή φράση «δεν ξέρει» μπορεί να μας βοηθήσει να μην αναμασάμε το σχόλιο και να μην μπούμε αμέσως στη διαδικασία να αποδείξουμε ότι ο άλλος κάνει λάθος.
2. «Δεν ξέρω»
Η ίδια λογική λειτουργεί και αντίστροφα. Ούτε εμείς γνωρίζουμε πλήρως τι βιώνει ο άλλος άνθρωπος.
Η συμπεριφορά του μπορεί να επηρεάζεται από ανασφάλεια, προσωπικές δυσκολίες ή πιέσεις για τις οποίες δεν γνωρίζουμε τίποτα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να δικαιολογούμε μια ανάρμοστη συμπεριφορά. Μπορεί, όμως, να μας δώσει τον απαραίτητο χώρο ώστε να αντιδράσουμε πιο ψύχραιμα και μετρημένα.
Ο κανόνας 7-38-55 που απογειώνει τη συναισθηματική νοημοσύνη και την επικοινωνία
3. «Δεν είναι επίθεση»
Κάτι που εμείς αντιλαμβανόμαστε ως επίθεση δεν είναι απαραίτητα επίθεση. Αφού αφήσουμε λίγο χρόνο να περάσει, μπορούμε να αναρωτηθούμε αν υπάρχει κάποια άλλη εξήγηση για όσα είπε ο συνομιλητής μας.
Μήπως εκφράζει με άκομψο τρόπο την απογοήτευσή του; Μήπως προσπαθεί να επικοινωνήσει ένα πρόβλημα ή να ζητήσει βοήθεια, χωρίς να το κάνει αποτελεσματικά;
Αν μετατοπίσουμε την προσοχή μας από την ανάγκη να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας στην προσπάθεια να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει, μια αντιπαράθεση μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία για κοινή επίλυση ενός προβλήματος.
Ένα ακόμη χρήσιμο εργαλείο είναι η λεγόμενη «χρυσή ερώτηση»: Πώς θα νιώθω γι’ αυτό σε πέντε ημέρες, πέντε εβδομάδες, πέντε μήνες ή πέντε χρόνια; Η ερώτηση μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε μια έντονη στιγμή από μεγαλύτερη απόσταση.
Ο στόχος δεν είναι να πάψουμε εντελώς να μπαίνουμε σε άμυνα. Είναι να κατανοούμε τι πυροδοτεί αυτή την αντίδραση και να αποκτήσουμε τρόπους να τη διαχειριζόμαστε πριν καθορίσει τη συμπεριφορά μας.
Έτσι, μπορούμε να αντιμετωπίζουμε πιο αποτελεσματικά τις δύσκολες στιγμές και να προστατεύουμε τις σχέσεις μας, τόσο στην εργασία όσο και στην προσωπική μας ζωή.
Πηγές: Fast Company, Springer, WILEY, ScienceDirect