Νέα και πιθανότατα αμφιλεγόμενη έρευνα συμπεραίνει ότι ορισμένα βακτήρια του εντέρου και του στόματος συνδέονται με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Οι ερευνητές τονίζουν, ωστόσο, ότι τα ευρήματα δείχνουν μόνο συσχέτιση και δεν αποδεικνύουν ότι τα μικρόβια προκαλούν αυτές τις συμπεριφορές. Πώς μπορεί να σχετίζεται το μικροβίωμα με την ψυχική υγεία;
Προβιοτικά: 6 σημάδια ότι το έντερό σας μπορεί να τα χρειάζεται
Τα βακτήρια του εντέρου και του στόματος μπορεί να συνδέονται με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά – Νέα έρευνα
Επιστήμονες αναφέρουν ότι εντόπισαν τις πρώτες ενδείξεις σύνδεσης ανάμεσα στο ανθρώπινο μικροβίωμα και χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την ψυχοπάθεια, μια έννοια της ψυχολογίας που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μειωμένη ενσυναίσθηση, ανεπαρκή έλεγχο της συμπεριφοράς και αντικοινωνικές τάσεις.
Η έρευνα, με επικεφαλής τη βιοϊατρική επιστήμονα Carolina Costa από το Πανεπιστήμιο του Πόρτο, εξέτασε κατά πόσο οι διαφορές στους μικροοργανισμούς του εντέρου και της στοματικής κοιλότητας μπορεί να σχετίζονται με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας.
«Υποθέσαμε ότι η σύνθεση του εντερικού και του στοματικού μικροβιώματος μπορεί να σχετίζεται με υποκλινικά ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Από όσο γνωρίζουμε, αυτή είναι η πρώτη μελέτη που διερευνά αυτή τη συσχέτιση», έγραψαν οι ερευνητές.
Προηγούμενες έρευνες έχουν εξετάσει πιθανά νευρολογικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την ψυχοπάθεια, μεταξύ των οποίων διαφορές σε νευρωνικά κυκλώματα που αφορούν τον προμετωπιαίο φλοιό. Η νέα εργασία διευρύνει αυτή την έρευνα, εξετάζοντας το μικροβίωμα και τον πιθανό ρόλο των μικροοργανισμών που ζουν στο ανθρώπινο σώμα.
Η Costa και οι συνεργάτες της μελέτησαν 200 ενήλικες, οι οποίοι συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο ειδικά σχεδιασμένο για την αξιολόγηση ψυχοπαθητικών χαρακτηριστικών. Παράλληλα, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα κοπράνων και στοματικά δείγματα για τη σύνθεση του μικροβιώματος, ενώ πραγματοποίησαν μεταβολωμικές αναλύσεις σε πλάσμα και κόπρανα.
Τα κοινά φάρμακα που χαλάνε το μικροβίωμα του εντέρου ακόμα κι αν τα παίρνατε στο παρελθόν
Η συνολική ποικιλομορφία των μικροβίων δεν φάνηκε να έχει σαφή σχέση με τα ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά. Εντοπίστηκαν, όμως, διαφορές στην αφθονία συγκεκριμένων βακτηρίων μεταξύ των συμμετεχόντων που συγκέντρωσαν υψηλότερες βαθμολογίες στις σχετικές μετρήσεις.
«Τα Allisonella, Prevotella και C. evryensis παρουσίασαν σημαντική θετική συσχέτιση με τις βαθμολογίες ψυχοπάθειας, ενώ το T. vincentii παρουσίασε αρνητική συσχέτιση», κατέληξαν οι ερευνητές.
Οι συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί επιτελούν διαφορετικές λειτουργίες στον ανθρώπινο οργανισμό, μεταξύ άλλων σε διαδικασίες που σχετίζονται με την πέψη, τον μεταβολισμό και την προστασία από λοιμώξεις.
Μπορούν οι μικροοργανισμοί από το μικροβίωμα του εντέρου να επηρεάσουν την προσωπικότητα και τη συμπεριφορά;
Η επικοινωνία εντέρου και εγκεφάλου έχει βιολογική βάση, αλλά τα διαθέσιμα δεδομένα σε ανθρώπους δεν αποδεικνύουν ότι συγκεκριμένα μικρόβια προκαλούν ψυχοπαθητική συμπεριφορά. Αντίθετα, η έρευνα περιγράφει μια σύνθετη και αμφίδρομη σχέση μεταξύ μικροβιώματος, εγκεφάλου και συμπεριφοράς.
«Χάπια κοπράνων» κατά της αϋπνίας – Η παράξενη θεραπεία που δοκιμάζουν οι επιστήμονες
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 «IUPHAR review. Gut microbial metabolites as remote regulators of behavior and neuropsychiatric disease», οι μεταβολίτες που παράγουν τα μικρόβια του εντέρου μπορούν να επηρεάσουν νευρικά, ανοσολογικά και ορμονικά μονοπάτια. Ωστόσο, οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα δεδομένα από ανθρώπους παραμένουν σε μεγάλο βαθμό συσχετιστικά.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 «Relationships of Personality Traits With the Taxonomic Composition of the Gut Microbiome Among Psychiatric Inpatients», συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του εντερικού μικροβιώματος συσχετίστηκαν με χαρακτηριστικά της προσωπικότητας σε 105 ψυχιατρικούς ασθενείς.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 «IUPHAR review: Microbiota-gut-brain axis and its role in neuropsychiatric disorders», η επικοινωνία μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου πραγματοποιείται μέσω νευρικών, ενδοκρινικών, ανοσολογικών και χημικών μηχανισμών, αλλά πολλά ερωτήματα σχετικά με την αιτιότητα παραμένουν αναπάντητα.
Περιορισμοί της μελέτης και ανάγκη για περισσότερη έρευνα
Τα ευρήματα συνοδεύονται από σημαντικούς περιορισμούς. Το δείγμα ήταν σχετικά μικρό και μέρος των δεδομένων βασίστηκε σε πληροφορίες που έδωσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες, γεγονός που μπορεί να εισαγάγει μεροληψία. Οι ερευνητές σημείωσαν επίσης ότι η σύνθεση του μικροβιώματος μπορεί να διαφέρει μεταξύ γεωγραφικών πληθυσμών.
Το πιο σημαντικό είναι ότι πρόκειται για μελέτη συσχέτισης. Επομένως, δεν μπορεί να αποδείξει ότι συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί επηρεάζουν ή προκαλούν ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά.
«Τέλος, καθώς τα ευρήματα είναι συσχετιστικά, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί αιτιώδης σχέση, ιδιαίτερα δεδομένου του αμφίδρομου χαρακτήρα της επικοινωνίας μικροβιώματος-εγκεφάλου», έγραψαν οι ερευνητές, σύμφωνα με το Futurism.
Η σχέση θα μπορούσε, συνεπώς, να λειτουργεί και προς την αντίθετη κατεύθυνση. Παράγοντες που σχετίζονται με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά ενδέχεται να συμβάλλουν στις διαφορές του εντερικού μικροβιώματος και όχι το αντίστροφο.
«Για παράδειγμα, παράγοντες που συνδέονται με την ψυχοπάθεια, όπως οι διατροφικές συμπεριφορές και οι ορμονικές διαφορές, θα μπορούσαν να ευθύνονται για τη διαμόρφωση της σύνθεσης του εντερικού μικροβιώματος», εξήγησαν οι συγγραφείς.
Η έρευνα ανοίγει έναν νέο δρόμο για τη μελέτη των βιολογικών παραγόντων που σχετίζονται με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά. Χρειάζονται, όμως, πολύ περισσότερα δεδομένα για να διαπιστωθεί τι σημαίνουν αυτές οι διαφορές στο μικροβίωμα και εάν πράγματι παίζουν οποιονδήποτε ρόλο στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς.