Μια ασυνήθιστη πειραματική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της χρόνιας αϋπνίας εξετάζουν επιστήμονες, καθώς νέα έρευνα από την Κίνα συνδέει τη μεταμόσχευση μικροβιώματος κοπράνων με καλύτερο ύπνο. Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, ωστόσο οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες.
Αϋπνία: Το κόλπο που θα σας βοηθήσει να κοιμηθείτε σαν πουλάκι
Αϋπνία και μικροβίωμα του εντέρου
Τα λεγόμενα «χάπια κοπράνων» έχουν τα τελευταία χρόνια εξεταστεί ως μια καινοτόμος πιθανή μέθοδος αντιμετώπισης διαφορετικών παθήσεων, από την πρόληψη της αλλεργίας στα φιστίκια μέχρι τον προχωρημένο καρκίνο και τις ηπατικές νόσους.
Τώρα, στο επίκεντρο βρίσκεται και η αϋπνία. Νέα έρευνα από την Κίνα υποδεικνύει ότι άνθρωποι που δυσκολεύονται επί μακρόν να κοιμηθούν ενδέχεται να μπορούν να βρουν ανακούφιση μέσω καψουλών που περιέχουν μικροοργανισμούς προερχόμενους από κόπρανα υγιών δοτών.
Η αϋπνία μπορεί να προκύπτει από έναν συνδυασμό διαφορετικών παραγόντων. Το στρες, οι καθημερινές συνήθειες, το πρόγραμμα ύπνου και διάφορα προβλήματα υγείας συγκαταλέγονται μεταξύ όσων μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου.
Νεότερα ερευνητικά δεδομένα στρέφουν, όμως, το ενδιαφέρον και προς έναν ακόμη πιθανό παράγοντα: Το μικροβίωμα του εντέρου. Οι μικροοργανισμοί που ζουν στο έντερο φαίνεται ότι ενδέχεται να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο πόσο καλά κοιμάται ένας άνθρωπος.
Μια μικρή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Internal Medicine εξέτασε εάν η μεταμόσχευση μικροβιώματος κοπράνων, γνωστή ως fecal microbiota transplant ή FMT— θα μπορούσε να βελτιώσει τη χρόνια αϋπνία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν βελτίωση του ύπνου σε αρκετούς από τους ενήλικες που υποβλήθηκαν στην πειραματική θεραπεία.
Διαφορετική μελέτη που βασίστηκε σε ανάλυση υψηλής απόδοσης του εντερικού μικροβιώματος εξέτασε 120 ασθενείς με αϋπνία, οι οποίοι ταξινομήθηκαν ανάλογα με τη βαρύτητα των προβλημάτων ύπνου τους. Οι ερευνητές εντόπισαν διαφορές στη σύνθεση του μικροβιώματος μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων βαρύτητας της αϋπνίας, παρέχοντας πρόσθετα στοιχεία για τη σχέση ανάμεσα στα χαρακτηριστικά των βακτηρίων του εντέρου και τις διαταραχές ύπνου.
Τι έκαναν οι ερευνητές στους 80 συμμετέχοντες
Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 80 ενήλικες οι οποίοι αντιμετώπιζαν μακροχρόνια αϋπνία. Οι μισοί από αυτούς έλαβαν αρχικά αντιβιοτικά για διάστημα δύο ημερών, με στόχο να απομακρυνθούν υπάρχοντα βακτήρια από το έντερό τους.
Στη συνέχεια, τους χορηγήθηκαν 60 κάψουλες FMT. Οι κάψουλες περιείχαν εντερικά βακτήρια τα οποία είχαν απομονωθεί από δείγματα κοπράνων υγιών δοτών που θεωρούνταν άνθρωποι με καλό ύπνο.
Δύο εβδομάδες αργότερα, οι συμμετέχοντες έλαβαν μία επιπλέον ενισχυτική δόση 20 καψουλών.
Για να αξιολογήσουν αντικειμενικά την ποιότητα του ύπνου, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν πολυυπνογραφία. Πρόκειται για ολονύκτια εξέταση που μπορεί να καταγράψει εγκεφαλικά κύματα, κινήσεις των ματιών, καρδιακό ρυθμό, επίπεδα οξυγόνου και πρότυπα αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου.
6,5 ώρες ύπνου δεν είναι αρκετές – Ειδικοί προτείνουν 4 τρόπους για να κοιμάστε περισσότερο
Από 79% σε 93% η αποτελεσματικότητα του ύπνου
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορούσε την αποτελεσματικότητα του ύπνου, δηλαδή το ποσοστό του χρόνου που ένας άνθρωπος περνά πραγματικά κοιμισμένος σε σχέση με τον συνολικό χρόνο που βρίσκεται στο κρεβάτι.
Στην ομάδα που έλαβε τις κάψουλες FMT, η αποτελεσματικότητα του ύπνου αυξήθηκε από 79% πριν από τη μεταμόσχευση σε 93% μετά από έναν μήνα θεραπείας.
Αντίθετα, στην ομάδα που έλαβε placebo χάπια καταγράφηκε πολύ μικρότερη μεταβολή. Η αποτελεσματικότητα του ύπνου αυξήθηκε από περίπου 85% σε μόλις 87%.
Οι αριθμοί που ξεχώρισαν στη μελέτη
Τα αποτελέσματα δεν περιορίστηκαν μόνο στο συνολικό ποσοστό του χρόνου ύπνου. Οι συμμετέχοντες που έλαβαν τη θεραπεία παρουσίασαν σημαντικές αλλαγές και στις νυχτερινές αφυπνίσεις.
- Η αποτελεσματικότητα του ύπνου στην ομάδα της FMT αυξήθηκε από 79% σε 93% μέσα σε έναν μήνα.
- Στην ομάδα placebo η αντίστοιχη μεταβολή ήταν από περίπου 85% σε 87%.
- Ο χρόνος που παρέμεναν ξύπνιοι οι συμμετέχοντες της θεραπευτικής ομάδας αφού είχαν αποκοιμηθεί μειώθηκε από 79 λεπτά σε 17 λεπτά.
- Στην ομάδα placebo, αντίθετα, ο αντίστοιχος χρόνος αυξήθηκε από 37 σε 42 λεπτά.
- Οι συμμετέχοντες που έλαβαν μεταμόσχευση μικροβιώματος συνέχισαν να αναφέρουν καλύτερο ύπνο ακόμη και έξι μήνες μετά τη θεραπεία.
Οι συχνές αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό της αϋπνίας. Η σημαντική μείωση του χρόνου εγρήγορσης μετά την έναρξη του ύπνου ήταν επομένως ένα από τα ευρήματα που τράβηξαν την προσοχή των ερευνητών.
Ύπνος: Ο επικίνδυνος συνδυασμός που αυξάνει την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό κίνδυνο
Η βελτίωση αναφερόταν ακόμη και έξι μήνες αργότερα
Το αποτέλεσμα δεν φάνηκε να περιορίζεται αποκλειστικά στις πρώτες εβδομάδες. Οι άνθρωποι που υποβλήθηκαν στη μεταμόσχευση μικροβιώματος κοπράνων συνέχισαν να αναφέρουν οι ίδιοι βελτίωση στον ύπνο τους ακόμη και έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.
Τα δεδομένα αυτά θεωρούνται ενθαρρυντικά, αλλά υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί που δεν επιτρέπουν ακόμη ασφαλή συμπεράσματα.
Ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν μικρός, ενώ η αντικειμενική μέτρηση του ύπνου πραγματοποιήθηκε μόνο μία φορά, έναν μήνα μετά τη θεραπεία.
Υπάρχει επίσης ένας ακόμη παράγοντας που δυσκολεύει την ερμηνεία των αποτελεσμάτων: Τα αντιβιοτικά που χορηγήθηκαν πριν από τις κάψουλες FMT.
Επειδή η θεραπεία περιλάμβανε και αντιβιοτικά, δεν είναι απολύτως σαφές σε ποιον βαθμό η βελτίωση του ύπνου μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στη μεταμόσχευση μικροβιώματος κοπράνων.
Τι έπαθε 27χρονος που είχε να κοιμηθεί 8 μέρες: «Ήταν απίστευτα όσα έβλεπα»
Πώς μπορεί να συνδέεται το έντερο με τον εγκέφαλο
Παρά τους περιορισμούς, τα αποτελέσματα βρίσκονται στην ίδια κατεύθυνση με προηγούμενες έρευνες που έχουν υποδείξει ότι μπορεί να υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στα βακτήρια του εντέρου και στον ύπνο.
Το έντερο και ο εγκέφαλος μπορούν να επικοινωνούν με διαφορετικούς τρόπους. Ένας από αυτούς σχετίζεται με χημικές ουσίες που παράγονται από τα μικρόβια του εντέρου και μπορούν να φτάσουν στον εγκέφαλο μέσω της κυκλοφορίας του αίματος.
Ο Kenji Hashimoto, ερευνητής στον τομέα της ψυχικής υγείας και της ιατροδικαστικής, ο οποίος δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη μελέτη, εξήγησε στο Live Science ότι η επικοινωνία μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου μπορεί να πραγματοποιείται, μεταξύ άλλων, μέσω αυτών των ουσιών.
Οι συγκεκριμένες χημικές ουσίες ενδέχεται να επηρεάζουν τη φλεγμονή, την αντίδραση του οργανισμού στο στρες αλλά και τους μηχανισμούς που συμμετέχουν στη ρύθμιση του κύκλου ύπνου και εγρήγορσης.
Αϋπνία ή διαταραγμένο μικροβίωμα: Τι έρχεται πρώτο;
Η σχέση, ωστόσο, μπορεί να λειτουργεί και προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ο διαταραγμένος ύπνος είναι επίσης δυνατό να επηρεάσει το μικροβίωμα του εντέρου.
Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα για τους επιστήμονες: προηγούνται οι αλλαγές στα βακτήρια του εντέρου και συμβάλλουν στην εμφάνιση της αϋπνίας ή είναι η ίδια η αϋπνία εκείνη που μεταβάλλει το μικροβίωμα;
Προς το παρόν δεν υπάρχει οριστική απάντηση. Για να αποσαφηνιστούν οι βιολογικοί μηχανισμοί πίσω από τις βελτιώσεις που παρατηρήθηκαν, θα χρειαστούν περισσότερα ερευνητικά δεδομένα και μεγαλύτερες μελέτες.
Αϋπνία: Το hack με το απόλυτο σκοτάδι στο ντους που βοηθάει στον ύπνο, σύμφωνα με ειδικούς
Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν πάντως ότι τα λεγόμενα «χάπια κοπράνων» αποτελούν μια ενδιαφέρουσα, αλλά ακόμη πειραματική προσέγγιση για την αϋπνία και όχι μια καθιερωμένη θεραπεία.