Η ψυχολογία δείχνει ότι το να μιλάτε στον εαυτό σας φωναχτλα όταν είστε μόνοι δεν είναι μια κακή συνήθεια, αλλά ένδειξη του τρόπου με τον οποίο ο νους οργανώνεται, εστιάζει και αντιμετωπίζει τις προκλήσεις. Πώς μπορείτε να αξιοποιήσετε αυτή τη συμπεριφορά υπέρ σας;
Γιατί το να μιλάτε στον εαυτό σας μπορεί να βελτιώσει τη συγκέντρωση και την αυτοπεποίθηση
Σε έναν διάδρομο σούπερ μάρκετ, μια γυναίκα είπε ήσυχα στον εαυτό της να παραμείνει συγκεντρωμένη, άλλαξε ένα προϊόν και έφυγε με αυτοπεποίθηση. Στιγμές σαν κι αυτή αποκαλύπτουν κάτι σημαντικό: το να μιλάτε στον εαυτό σας δεν είναι ένδειξη ότι δεν έχετε έλεγχο – μπορεί να γίνει ένα ισχυρό νοητικό εργαλείο. Η ψυχολογία δείχνει ότι το να εκφράζετε τις σκέψεις σας φωναχτά καθαρίζει το νοητικό «θόρυβο», ενισχύει τη συγκέντρωση και μετατρέπει την πρόθεση σε δράση. Από καθημερινές αποφάσεις μέχρι καταστάσεις υψηλής πίεσης, ο εσωτερικός διάλογος βοηθά τον εγκέφαλο να παραμένει ήρεμος, σε εγρήγορση και σταθερός, ενεργοποιώντας ταυτόχρονα τα συστήματα ακοής και κίνησης.
Κοινές συμπεριφορές που μπορεί να σχετίζονται με όσους μιλούν φωναχτά στον εαυτό τους
Το να μιλάτε φωναχτά στον εαυτό σας είναι μια κοινή και φυσιολογική συμπεριφορά, την οποία η έρευνα συνδέει με τον τρόπο που οι άνθρωποι σκέφτονται, συγκεντρώνονται και ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους. Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «The frequency, form, and function of self-talk in everyday life», οι άνθρωποι χρησιμοποιούν πιο συχνά τον εσωτερικό διάλογο για να προετοιμαστούν για καταστάσεις, να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους και να καθοδηγήσουν όσα λένε ή κάνουν στην καθημερινή ζωή. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η χρήση ενός πιο «αποστασιοποιημένου» στυλ αυτο-ομιλίας συνδέεται με καλύτερα συναισθηματικά αποτελέσματα, ενώ ο εσωτερικός διάλογος γενικά δεν σχετίζεται με χαρακτηριστικά όπως η συναισθηματική δυσφορία ή ο ναρκισσισμός.
Άλλες πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι ο εσωτερικός διάλογος είναι συνήθως εργαλείο σκέψης και αυτοελέγχου και όχι ένδειξη συγκεκριμένου προβλήματος προσωπικότητας.
- Χρησιμοποιείται για τη ρύθμιση των συναισθημάτων: Οι άνθρωποι συχνά μιλούν στον εαυτό τους για να ηρεμήσουν, να προετοιμαστούν για προκλήσεις ή να διαχειριστούν το στρες, ιδιαίτερα πριν από εργασίες ή δύσκολες καταστάσεις.
- Συνδέεται με διαφορές προσωπικότητας – όχι με διαταραχές: Χαρακτηριστικά όπως η εξωστρέφεια, η συναισθηματική ευαισθησία και η ευσυνειδησία επηρεάζουν το πώς και το γιατί οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τον εσωτερικό διάλογο, ειδικά σε καταστάσεις με στόχο την επίτευξη αποτελεσμάτων.
- Σχετίζεται με την αυτογνωσία: Τα άτομα που χρησιμοποιούν πιο συχνά τον εσωτερικό διάλογο τείνουν να είναι πιο εστιασμένα στον εαυτό τους και πιο στοχαστικά, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα για να καθοδηγούν τις σκέψεις και τη συμπεριφορά τους.
- Το στυλ έχει μεγαλύτερη σημασία από τη συχνότητα: Το να μιλάτε στον εαυτό σας με ήρεμο, «αποστασιοποιημένο» τρόπο, για παράδειγμα χρησιμοποιώντας το όνομά σας, συνδέεται με καλύτερο συναισθηματικό έλεγχο σε σύγκριση με συναισθηματικά έντονο εσωτερικό διάλογο.
Πώς να μετατρέψετε τον εσωτερικό διάλογο σε δύναμη
Θέλετε να κάνετε τον εσωτερικό σας διάλογο πιο ισχυρό; Ξεκινήστε με μια μικρή αλλαγή: χρησιμοποιήστε το δεύτερο πρόσωπο. Αντί να πείτε «μπορώ να το κάνω», δοκιμάστε να πείτε «μπορείς να το κάνεις». Μπορεί στην αρχή να σας φανεί περίεργο, αλλά η έρευνα δείχνει ότι αυτή η λεπτή αλλαγή δημιουργεί συναισθηματική απόσταση – αρκετή ώστε να σκέφτεστε πιο καθαρά.
Μπορείτε ακόμη και να χρησιμοποιήσετε το όνομά σας: «Οκ, Μαρία. Πάρε ανάσα και πιάσ’ το από την αρχή, σιγά-σιγά». Είναι ένας τρόπος να καθοδηγείτε τον εαυτό σας αντί να τον κρίνετε. Αυτή η μικρή αλλαγή μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του άγχους, να ενισχύσει τη διαύγεια και να σας βοηθήσει να αντεπεξέλθετε σε δύσκολες καταστάσεις.
7 σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι κάποιος είναι ψυχοπαθής – Πώς να τον αναγνωρίσετε
Δεν χρειάζεστε έναν τέλειο εμψυχωτικό λόγο. Δοκιμάστε:
- «Είσαι κουρασμένος, αλλά τα έχεις βγάλει πέρα και με πιο δύσκολες καταστάσεις».
- «Συγκεντρώσου μόνο για άλλα πέντε λεπτά».
- «Είναι οκ να το νιώθεις αυτό. Πάρε μια ανάσα».
Αυτά δεν είναι δραματικές επιβεβαιώσεις. Είναι απλές, ειλικρινείς υπενθυμίσεις. Και όταν χρησιμοποιούνται καθημερινά, μπορούν να γείρουν τη διάθεσή σας προς μια πιο υγιή κατεύθυνση.
Μην παραβλέπετε την ευγενική φωνή
Οι περισσότεροι παρατηρούν τον εσωτερικό διάλογο μόνο όταν γίνεται σκληρός. «Γιατί είσαι έτσι;» «Μόλις ασχολείσαι με αυτό τα καταστρέφεις όλα». Αυτές οι φράσεις μπορούν να επαναλαμβάνονται χωρίς να το συνειδητοποιείτε. Όμως η επίγνωση είναι το κλειδί. Ξεκινήστε εντοπίζοντας μόνο μία αρνητική φράση την ημέρα. Αντικαταστήστε την – όχι με ψεύτικη θετικότητα, αλλά με δικαιοσύνη. Δοκιμάστε να πείτε: «Αυτό ήταν δύσκολο και παρ’ όλα αυτά έμεινες εκεί». Αυτό δεν είναι αδυναμία – είναι συναισθηματική δύναμη.
Δεν χρειάζεται να διογκώσετε την αυτο-ομιλία. Δεν χρειάζεται να κάνετε προβαρισμένες δηλώσεις μπροστά στον καθρέφτη ή να βγάλετε δραματικούς λόγους. Χρειάζεται απλώς να πείτε την ιστορία σας λίγο πιο ευγενικά στον εαυτό σας, σιγά σιγά.
Χρησιμοποιήστε τη φωνή σας για να οργανώνετε, να σχεδιάζετε και να αντιμετωπίζετε τις δυσκολίες
Ο εσωτερικός διάλογος δεν χρησιμεύει μόνο για συναισθηματική υποστήριξη. Σας βοηθά να οργανώνετε τις σκέψεις σας, να παραμένετε συγκεντρωμένοι και να πάρετε καλύτερες αποφάσεις. Μπορείτε να τον χρησιμοποιήσετε ως εξής:
- Για προγραμματισμό: «Πρώτα θα γράψω την περίληψη και μετά θα κάνω ένα σύντομο διάλειμμα».
- Για ρύθμιση συναισθημάτων: «Είστε αναστατωμένη. Μην απαντήσεις ακόμη. Ηρέμησε πρώτα».
- Για κινητοποίηση: «Έχεις καταφέρει και πιο δύσκολα από αυτό. Ξεκίνα με μικρά βήματα».
- Για παραμονή στο παρόν: «Τώρα τελειώνω αυτό το email και μετά θα ξεκουραστώ».
Αυτή η φωνή δεν χρειάζεται να είναι δυνατή. Ακόμη και ένας ψίθυρος ή το να σχηματίζετε τις λέξεις με τα χείλη μπορεί να αλλάξει τη συγκέντρωσή σας και να ηρεμήσει τα νεύρα σας. Με τον καιρό, γίνεται σαν ένας προσωπικός οδηγός μέσα στο καθημερινό χάος.
Γιατί η εσωτερική σας φωνή αποκαλύπτει δύναμη, όχι αδυναμία
Ο πιο ειλικρινής εσωτερικός διάλογος συμβαίνει συχνά σε ιδιωτικές στιγμές – κατά τη διάρκεια ενός περιπάτου, στο ντους ή αργά το βράδυ – όταν αναδύονται πραγματικές σκέψεις και βοηθούν στην επεξεργασία των συναισθημάτων. Η έρευνα δείχνει ότι τα άτομα που χρησιμοποιούν πιο ενεργά τον εσωτερικό διάλογο τείνουν να έχουν μεγαλύτερη αυτογνωσία, περισσότερη δημιουργικότητα και καλύτερη ικανότητα αντιμετώπισης της αποτυχίας. Οι αθλητές, για παράδειγμα, ανακάμπτουν πιο γρήγορα από τα λάθη μιλώντας στον εαυτό τους κατά τη διάρκεια των πισωγυρισμάτων. Μελέτες δείχνουν επίσης ότι η λεκτικοποίηση των ιδεών κατά την επίλυση προβλημάτων οδηγεί σε πιο πρωτότυπη σκέψη, επειδή το να λέτε τις σκέψεις φωναχτά ανοίγει νοητικά μονοπάτια που η σιωπηλή σκέψη συχνά παραλείπει.
«Όσοι απατούν τους συντρόφους τους έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό» αποκαλύπτει ειδικός στις σχέσεις
Καθώς οι παλιοί μύθοι ξεθωριάζουν, θεραπευτές, γονείς και άτομα υψηλών επιδόσεων αναγνωρίζουν πλέον τον εσωτερικό διάλογο ως ένα πρακτικό εργαλείο και όχι ως ελάττωμα. Την επόμενη φορά που θα πιάσετε τον εαυτό σας να ψιθυρίζει όταν έρχεστε αντιμέτωποι με μια πρόκληση, μπορεί να μην πρόκειται για αμηχανία – μπορεί να είναι το μυαλό σας που χρησιμοποιεί έναν απλό και αποτελεσματικό τρόπο για να οργανωθεί, να προσαρμοστεί και να προχωρήσει μπροστά.
Πηγές: HackDiversity, PMC, MDPI, PMC, Nature