Τα μικρόβια μπορούν να επιβιώσουν για εβδομάδες στο σφουγγάρι σας, ακόμη και όταν φαίνεται στεγνό. Τι δείχνουν οι έρευνες και ποια είναι η ασφαλέστερη χρήση του;
Πώς θα καθαρίσετε το σφουγγάρι της κουζίνας – Είναι πολύ πιο βρώμικο απ’ ό,τι νομίζετε
Τι αποκάλυψε νέα έρευνα για τα βακτήρια στα σφουγγάρια
Το σφουγγάρι της κουζίνας το χρησιμοποιούμε καθημερινά για να καθαρίσουμε πιάτα, πάγκους και επιφάνειες, όμως το εσωτερικό του μπορεί να αποτελεί ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη βακτηρίων. Νέα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι μικρόβια που συνδέονται με τροφικές δηλητηριάσεις μπορούν όχι μόνο να επιβιώσουν εκεί για εβδομάδες, αλλά και να μεταφερθούν σε άλλες επιφάνειες με ένα μόνο πέρασμα.
Στο εσωτερικό του είναι δυνατόν να βρίσκονται βακτήρια όπως Salmonella enteritidis, E. coli και Staphylococcus aureus. Το πρόβλημα είναι ότι η παρουσία τους δεν μπορεί να διαπιστωθεί απλώς κοιτάζοντας ή μυρίζοντας το σφουγγάρι.
Νέα έρευνα από τη Γερμανία εξέτασε το ζήτημα αναπτύσσοντας στο εργαστήριο βακτήρια που προέρχονταν από σφουγγάρια. Οι επιστήμονες ανέλυσαν το DNA τους και τα μελέτησαν με τη βοήθεια ισχυρών μικροσκοπίων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι βακτήρια που μπορούν να προκαλέσουν τροφική δηλητηρίαση είναι ικανά να αναπτυχθούν μέσα στα συνηθισμένα σφουγγάρια της κουζίνας.
Μάλιστα, μπορούν να δημιουργήσουν κολλώδη προστατευτικά στρώματα, τα οποία δυσκολεύουν σημαντικά την απομάκρυνσή τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ανθεκτικότητά τους. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα βακτήρια μπορούσαν να παραμείνουν ζωντανά για τουλάχιστον δύο εβδομάδες, ακόμη και αφού το σφουγγάρι είχε στεγνώσει.
Κουζίνα: 8 εκατομμύρια βακτήρια «ζουν» στο σφουγγάρι σας – Πώς θα το καθαρίσετε;
Ένα μόνο πέρασμα μπορεί να μεταφέρει μικρόβια στον πάγκο
Το σφουγγάρι δεν αποτελεί μόνο ένα σημείο στο οποίο μπορούν να συγκεντρωθούν μικρόβια. Μπορεί παράλληλα να λειτουργήσει ως μέσο μεταφοράς τους σε άλλα σημεία της κουζίνας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μικρόβια που βρίσκονταν μέσα σε ένα σφουγγάρι μπορούσαν να μεταφερθούν στον πάγκο της κουζίνας ακόμη και με ένα μόνο πέρασμα.
Οι μικροβιολόγοι γνωρίζουν εδώ και σχεδόν μία δεκαετία ότι περιβαλλοντικά βακτήρια μπορούν να συσσωρεύονται στα σφουγγάρια. Σε αυτά περιλαμβάνονται τόσο ακίνδυνα είδη όσο και μικροοργανισμοί οι οποίοι, κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες, μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες.
Η συγκεκριμένη μελέτη, ωστόσο, επικεντρώθηκε περισσότερο στον κίνδυνο μόλυνσης και στο κατά πόσο ένα σφουγγάρι μπορεί να αποτελέσει «δεξαμενή» μικροβίων.
Έτσι, ένα ήδη μολυσμένο σφουγγάρι που χρησιμοποιείται κατά το πλύσιμο ή τον καθαρισμό μπορεί να μεταφέρει τα βακτήρια σε νέες επιφάνειες.
Σφουγγάρι «γόμα»: «Σβήνει» σημάδια και μουτζούρες σε όλο το σπίτι
Τι συμβαίνει από τα πρώτα λεπτά χρήσης
Οι επιστήμονες έχουν ήδη αρκετά καλή εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο τα βακτήρια που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις κινούνται μέσα στην τροφική αλυσίδα μέχρι τα τρόφιμα να φτάσουν στο σπίτι.
Η νεότερη έρευνα μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση ενός διαφορετικού σταδίου: Τι συμβαίνει από τη στιγμή που τα τρόφιμα βρίσκονται πλέον μέσα στην κουζίνα.
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι τα βακτήρια μπορούν να απορροφηθούν από ένα σφουγγάρι μέσα σε λίγα μόλις λεπτά από την πρώτη φορά που χρησιμοποιείται.
Όταν στη συνέχεια το σφουγγάρι στύβεται, οι μικροοργανισμοί που έχει απορροφήσει μπορούν να απελευθερωθούν ξανά στο περιβάλλον γύρω του.
Η μούχλα εμφανίζεται μετά από εβδομάδες χρήσης
Μελετώντας σφουγγάρια που είχαν χρησιμοποιηθεί για διαφορετικές χρονικές περιόδους –από μερικές ημέρες μέχρι αρκετούς μήνες– οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μετά από αρκετές εβδομάδες χρήσης αρχίζει να εμφανίζεται μούχλα.
Παράλληλα, εντόπισαν ένα ακόμη πρόβλημα: Όσο περισσότερο χρησιμοποιείται ένα σφουγγάρι τόσο λιγότερο αποτελεσματική μπορεί να γίνεται η απολύμανσή του με χλωρίνη.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένα παλιό και πολύ χρησιμοποιημένο σφουγγάρι ενδέχεται να μην καθαρίζει πλήρως ακόμη και όταν απολυμαίνεται με χλωρίνη.
Νεροχύτης: Πώς και πότε πρέπει να τον καθαρίζετε για να αποφύγετε τα επικίνδυνα βακτήρια
Γιατί το σφουγγάρι είναι ένα ιδανικό «σπίτι» για τα βακτήρια
Η ίδια η κατασκευή του σφουγγαριού εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί οι μικροοργανισμοί μπορούν να αναπτυχθούν τόσο εύκολα στο εσωτερικό του.
Η πορώδης δομή του επιτρέπει στο νερό να παραμένει βαθιά μέσα στο υλικό, ακόμη και όταν εξωτερικά το σφουγγάρι φαίνεται εντελώς στεγνό.
Η υγρασία είναι απαραίτητη για την επιβίωση και την ανάπτυξη τόσο των βακτηρίων όσο και της μούχλας. Ταυτόχρονα, μικρά υπολείμματα τροφίμων που παγιδεύονται μέσα στο σφουγγάρι παρέχουν στους μικροοργανισμούς όσα χρειάζονται για να πολλαπλασιαστούν.
Σε αυτά προστίθεται και η θερμοκρασία. Οι περισσότεροι νεροχύτες κουζίνας, όπου συνήθως αφήνονται τα σφουγγάρια, προσφέρουν αρκετά θερμό περιβάλλον για βακτήρια που ευδοκιμούν σε αυτές τις συνθήκες.
Τα σημάδια που κάνουν ένα παλιό σφουγγάρι προβληματικό
Τα ευρήματα των ερευνών αναδεικνύουν ορισμένα χαρακτηριστικά που εξηγούν γιατί ένα σφουγγάρι μπορεί να εξελιχθεί σε εστία μικροοργανισμών:
- Συγκρατεί νερό βαθιά στο εσωτερικό του, ακόμη και όταν εξωτερικά μοιάζει στεγνό.
- Παγιδεύει υπολείμματα τροφών, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν τα βακτήρια να πολλαπλασιαστούν.
- Μπορεί να μεταφέρει μικρόβια σε άλλες επιφάνειες ακόμη και με ένα μόνο πέρασμα.
- Μετά από εβδομάδες χρήσης μπορεί να αναπτυχθεί μούχλα, ενώ η απολύμανση με χλωρίνη γίνεται λιγότερο αποτελεσματική όσο το σφουγγάρι παλιώνει.
- Ορισμένα βακτήρια μπορούν να επιβιώσουν για τουλάχιστον δύο εβδομάδες, ακόμη και όταν το σφουγγάρι έχει στεγνώσει.
Το κόλπο για να αφαιρέσετε τις γρατζουνιές από τα ξύλινα έπιπλα
Το περιβαλλοντικό πρόβλημα με τα σφουγγάρια κουζίνας
Τα συνηθισμένα σφουγγάρια δεν προβληματίζουν μόνο λόγω των βακτηρίων. Παρότι αποτελούν βασικό αντικείμενο σε εκατομμύρια κουζίνες, δεν θεωρούνται ιδιαίτερα φιλική επιλογή για το περιβάλλον.
Τα περισσότερα από τα χαρακτηριστικά χρωματιστά σφουγγάρια κατασκευάζονται από πλαστικά που προέρχονται από το πετρέλαιο.
Παράλληλα, είναι δύσκολο να ανακυκλωθούν και δεν είναι βιοδιασπώμενα. Έχουν επίσης συνδεθεί με την απελευθέρωση σημαντικών ποσοτήτων μικροπλαστικών στο περιβάλλον.
Για αυτόν τον λόγο βρίσκεται σε εξέλιξη η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων που θα είναι αποτελεσματικές στον καθαρισμό, αλλά ταυτόχρονα θα συγκρατούν λιγότερα βακτήρια κατά τη χρήση τους.
Σφουγγάρι ή βούρτσα πιάτων;
Μία πιθανή εναλλακτική εξετάστηκε από ερευνητές στην Πορτογαλία, οι οποίοι συνέλεξαν χρησιμοποιημένα σφουγγάρια και βούρτσες πλυσίματος πιάτων από νοικοκυριά.
Στη συνέχεια σύγκριναν την ποσότητα βακτηρίων που υπήρχε στα δύο είδη καθαρισμού.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι βούρτσες για τα πιάτα στέγνωναν γρηγορότερα σε σχέση με τα σφουγγάρια.
Ακόμη σημαντικότερο ήταν το γεγονός ότι στις επιφάνειες των βουρτσών εντοπίστηκαν πολύ λιγότερα βακτήρια, όπως Salmonella.
Ξεβουλώστε τον νεροχύτη χωρίς χημικά – Χρησιμοποιήστε 2 υλικά που έχετε στην κουζίνα
Πώς μπορείτε να χρησιμοποιείτε με μεγαλύτερη ασφάλεια το σφουγγάρι
Για όσους εξακολουθούν να προτιμούν το παραδοσιακό σφουγγάρι κουζίνας, το βασικό ζήτημα είναι να περιορίζεται όσο γίνεται η πιθανότητα μόλυνσής του.
Η σημαντικότερη κίνηση είναι να αποφεύγεται εξαρχής η επαφή του με πιθανές πηγές επικίνδυνων μικροοργανισμών.
Τα βακτήρια που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις συνδέονται συχνότερα με ωμά τρόφιμα όπως το κρέας, τα πουλερικά και τα ψάρια. Ωστόσο, βακτήρια και ιοί που προκαλούν ασθένειες μπορεί να υπάρχουν και σε φρούτα ή λαχανικά.
Όταν χρειάζεται να καθαρίσετε αίμα ή υγρά που έχουν προέλθει από ωμά τρόφιμα, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείτε χαρτί κουζίνας που μπορεί να πεταχτεί αμέσως αντί να σκουπίζετε την περιοχή με το σφουγγάρι.
Στη συνέχεια, η συγκεκριμένη επιφάνεια πρέπει να απολυμαίνεται με αντιβακτηριακό σπρέι.
Κάθε πότε πρέπει να αλλάζετε το σφουγγάρι της κουζίνας
Εάν θέλετε να συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε σφουγγάρι, η καλύτερη πρακτική για να περιορίζονται τα επίπεδα των βακτηρίων είναι να το ψεκάζετε ανά διαστήματα με απολυμαντικό κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι η συχνή αντικατάστασή του. Η σύσταση είναι να αλλάζετε το σφουγγάρι της κουζίνας με ένα καινούριο κάθε εβδομάδα.
Μια επιπλέον επιλογή είναι η μετάβαση σε βιοδιασπώμενα σφουγγάρια, τα οποία αποτελούν πιο φιλική προς το περιβάλλον λύση σε σχέση με τα συμβατικά προϊόντα που κατασκευάζονται από πλαστικά παράγωγα του πετρελαίου.
Η μέθοδος των 5 λεπτών για να γίνουν τα ντουλάπια της κουζίνας σας αστραφτερά χωρίς καθόλου τρίψιμο
Το καθημερινό σφουγγάρι, επομένως, μπορεί να φαίνεται ακίνδυνο, όμως η υγρασία, τα υπολείμματα τροφών και η πορώδης δομή του δημιουργούν συνθήκες στις οποίες ορισμένοι μικροοργανισμοί μπορούν να επιβιώσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η σωστή χρήση και κυρίως η τακτική αντικατάστασή του μπορούν να περιορίσουν αυτή την πιθανή πηγή επιμόλυνσης μέσα στην κουζίνα.