Ο καρκίνος του εγκεφάλου είναι ένας από τους πιο επιθετικός καρκίνους, γνωστός για την ταχεία ανάπτυξή του και την πρόκληση σοβαρών συμπτωμάτων σε σύντομο χρονικό διάστημα. Επειδή μπορεί να επηρεάσει διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου, τα σημάδια του είναι συχνά έντονα και μερικές φορές συγχέονται με άλλες συχνές παθήσεις. Πότε μπορεί να είναι ο πονοκέφαλος σύμπτωμα καρκίνου στον εγκέφαλο;
Πονοκέφαλος: Σταματήστε παρακεταμόλη και ξεκινήστε ομελέτες και διατάσεις, συμβουλεύει ειδικός
Γλοιοβλάστωμα: Ο επιθετικός καρκίνος του εγκεφάλου που είναι δύσκολος στη θεραπεία – Πότε μπορεί να είναι ο πονοκέφαλος σύμπτωμά του
Το γλοιοβλάστωμα είναι μια σπάνια μορφή καρκίνου του εγκεφάλου, αλλά ταυτόχρονα μία από τις πιο επιθετικές και θανατηφόρες. Αν και ο καρκίνος του εγκεφάλου είναι λιγότερο συχνός από τον καρκίνο του μαστού, του προστάτη ή του πνεύμονα, το γλοιοβλάστωμα έχει πολύ κακή πρόγνωση, με μέση επιβίωση περίπου 14 μήνες ακόμη και με τις καλύτερες διαθέσιμες θεραπείες. Επηρεάζει περίπου 300.000 ανθρώπους παγκοσμίως κάθε χρόνο και η μακροχρόνια επιβίωση είναι ασυνήθιστη, με μόλις 5,6% των ατόμων άνω των 40 να ζουν πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση.
Τα συμπτώματα συχνά αναπτύσσονται γρήγορα λόγω του ίδιου του όγκου ή του οιδήματος στον εγκέφαλο και μπορεί να περιλαμβάνουν πονοκεφάλους, κόπωση, μυϊκή αδυναμία, αλλαγές στην προσωπικότητα, προβλήματα συντονισμού και επιληπτικές κρίσεις, οι οποίες εμφανίζονται σε πάνω από τους μισούς ασθενείς.
Τι είναι το γλοιοβλάστωμα και ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Το γλοιοβλάστωμα είναι ένας καρκίνος που αναπτύσσεται πολύ γρήγορα, εξαπλώνεται στον γειτονικό εγκεφαλικό ιστό και είναι δύσκολο να αφαιρεθεί ή να θεραπευτεί πλήρως, ακόμη και με χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία. Παρά τις εξελίξεις στη θεραπεία, η επιβίωση παραμένει περιορισμένη, γι’ αυτό και οι ερευνητές συνεχίζουν να επικεντρώνονται στην κατανόηση του ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο και γιατί.
Σύμφωνα με εργασία του 2025 με τίτλο «Glioblastoma—A Contemporary Overview of Epidemiology, Classification, Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment», το γλοιοβλάστωμα είναι ο πιο επιθετικός πρωτοπαθής όγκος του εγκεφάλου στους ενήλικες και συνεχίζει να έχει πολύ κακή πρόγνωση παρά τη χειρουργική επέμβαση, την ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία. Η εργασία εξηγεί ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στη μοριακή ταξινόμηση και στην απεικόνιση έχουν βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο διαγιγνώσκεται και ταξινομείται το γλοιοβλάστωμα, αλλά δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε σημαντικές βελτιώσεις στην επιβίωση.
Άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο περιλαμβάνουν:
- Ηλικιωμένοι – ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία και είναι υψηλότερος στη μεγαλύτερη ηλικία
- Άνδρες – το γλοιοβλάστωμα διαγιγνώσκεται συχνότερα στους άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες
- Άτομα που έχουν εκτεθεί σε υψηλές δόσεις ιονίζουσας ακτινοβολίας στο κεφάλι, ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία
- Άτομα με σπάνια κληρονομικά γενετικά σύνδρομα, όπως το σύνδρομο Li-Fraumeni ή η νευροϊνωμάτωση τύπου 1
- Άτομα με ορισμένους γενετικούς και μοριακούς παράγοντες, οι οποίοι, σύμφωνα με την έρευνα, μπορεί να επηρεάζουν την ευαισθησία, αν και εξακολουθούν να μελετώνται
Γλοιοβλάστωμα: Πονοκέφαλος και άλλα συμπτώματα που μπορεί να μοιάζουν με άλλες παθήσεις
Όποιος έχει κάποια συμπτώματα γλοιοβλαστώματος, ο γιατρός μπορεί να ελέγξει την ισορροπία, τον συντονισμό ή τα αντανακλαστικά για να διαπιστώσει αν επηρεάζονται συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Μπορεί να υποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία ή σε άλλες απεικονιστικές εξετάσεις για να εντοπιστεί ένας πιθανός όγκος στον εγκέφαλο. Μπορεί επίσης να ζητηθεί βιοψία για τη διάγνωση του καρκίνου.
Επειδή το γλοιοβλάστωμα μπορεί να επηρεάσει διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου, μπορεί να παρουσιάζει συμπτώματα παρόμοια με άλλες παθήσεις. Το St. Luke’s Hospital αναφέρει ότι τα προβλήματα συγκέντρωσης μπορεί να συγχέονται με παθήσεις όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, η κατάθλιψη ή η αϋπνία. Οι πονοκέφαλοι είναι συχνοί σε όγκους του εγκεφάλου όπως το γλοιοβλάστωμα, αλλά μπορεί να διαγνωστούν λανθασμένα ως υπέρταση, μηνιγγίτιδα ή ιγμορίτιδα. Σύμφωνα με άρθρο του 2020 στο Optometric Education, ένας άνδρας παραπονέθηκε για πονοκεφάλους και προβλήματα στην όρασή του. Αν και είχε προηγουμένως διαγνωστεί με γλαύκωμα και υψηλή αρτηριακή πίεση, περαιτέρω εξετάσεις αποκάλυψαν ότι είχε γλοιοβλάστωμα.
Το γλοιοβλάστωμα μπορεί επίσης να μοιάζει με τις αλλοιώσεις στον εγκέφαλο που σχετίζονται με τη σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ), σύμφωνα με άρθρο του 2015 στο Frontiers in Neurology. Μερικές φορές άτομα με ΣΚΠ μπορεί επίσης να αναπτύξουν όγκους στον εγκέφαλο, γι’ αυτό είναι σημαντικό να υπάρχει επίγνωση οποιωνδήποτε συμπτωμάτων που δεν συνδέονται συνήθως με τη νόσο.
Παράγοντες κινδύνου και θεραπείες
Αν και οποιοσδήποτε μπορεί να αναπτύξει γλοιοβλαστώματα, εμφανίζονται συχνότερα στους άνδρες και σε άτομα άνω των 65 ετών, σύμφωνα με την American Brain Tumor Association. Άτομα με γενετικές παθήσεις όπως το σύνδρομο Lynch μπορεί να έχουν αυξημένο κίνδυνο για γλοιοβλαστώματα, αλλά το γλοιοβλάστωμα δεν συνδέεται με το οικογενειακό ιστορικό ή με γνωστούς παράγοντες κινδύνου. Το MD Anderson Cancer Center αναφέρει ότι μπορεί να διατρέχει κανείς αυξημένο κίνδυνο για γλοιοβλάστωμα αν έχει λάβει στο παρελθόν ακτινοθεραπεία για καρκίνους κοντά στο κεφάλι.
Πονοκέφαλος, κόπωση και αφηρημάδα: Πότε μπορεί να είναι συμπτώματα όγκου στον εγκέφαλο
Επειδή το γλοιοβλάστωμα αναπτύσσεται τόσο γρήγορα, η χειρουργική επέμβαση είναι συνήθως το πρώτο βήμα στη θεραπεία για την ανακούφιση της πίεσης στον εγκέφαλο. Το γλοιοβλάστωμα μπορεί να είναι δύσκολο για τους χειρουργούς, επειδή ο όγκος συχνά έχει προεκτάσεις που εκτείνονται πέρα από το κύριο σώμα του. Η χειρουργική επέμβαση συχνά δεν μπορεί να αφαιρέσει όλο τον καρκίνο, γι’ αυτό η ακτινοθεραπεία, η χημειοθεραπεία και άλλες θεραπείες χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της ανάπτυξης των εναπομεινάντων καρκινικών κυττάρων. Οι όγκοι του εγκεφάλου όπως τα γλοιοβλαστώματα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν, επειδή τα φάρμακα και ορισμένες θεραπείες δυσκολεύονται να διαπεράσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.
Πηγές: HealthDigest, PubMed, PubMed, HAL Open Science, CEBP, MDPI