Εφαρμογή εκπαίδευσης για τον εγκέφαλο ισχυρίζεται ότι μπορεί να αντιστρέψει έως και 10 χρόνια έκπτωσης σε ένα βασικό εγκεφαλικό σύστημα που συνδέεται με την προσοχή και τη μνήμη, σύμφωνα με αποτελέσματα ελεγχόμενης μελέτης.
Μπορεί πραγματικά η εκπαίδευση εγκεφάλου να κάνει τον εγκέφαλο νεότερο;
Ο εγκέφαλός σας, όπως ακριβώς και το σώμα σας, χρειάζεται τακτική εξάσκηση για να παραμένει σε καλή κατάσταση καθώς μεγαλώνετε. Ένα app εκγύμνασης εγκεφάλου δοκιμάστηκε από νευρολόγους στο McGill University στον Καναδά και έδειξε ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Σε διπλά τυφλή ελεγχόμενη μελέτη, 82 υγιείς ενήλικες άνω των 65 ετών χρησιμοποίησαν είτε την εφαρμογή BrainHQ είτε ένα ψυχαγωγικό παιχνίδι υπολογιστή για 30 λεπτά την ημέρα για 10 εβδομάδες. Οι εγκεφαλικές απεικονίσεις έδειξαν ότι οι χρήστες της εφαρμογής παρουσίασαν αυξημένη χολινεργική δραστηριότητα στον πρόσθιο προσαγωγό φλοιό, μια περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται με την προσοχή, τον αυτοέλεγχο και τη μνήμη. Η αύξηση αυτή ήταν παρόμοια με την αντιστροφή 10 ετών φυσιολογικής γήρανσης του εγκεφάλου.
«Η εκπαίδευση αποκατέστησε τη χολινεργική υγεία σε επίπεδα που συνήθως παρατηρούνται σε κάποιον 10 χρόνια νεότερο. Αυτή είναι η πρώτη φορά που οποιαδήποτε παρέμβαση, φαρμακευτική ή μη φαρμακευτική, έχει δείξει κάτι τέτοιο στους ανθρώπους», δηλώνει ο Καναδός νευρολόγος Etienne de Villers-Sidani, σύμφωνα με το Science Alert.
Εγκέφαλος: Το Νο1 πράγμα για να τον ενισχύσετε, σύμφωνα με νευρολόγο
Γιατί είναι σημαντικό να εκπαιδεύουμε τον εγκέφαλό μας καθώς μεγαλώνουμε;
Καθώς μεγαλώνουμε, ο εγκέφαλος δεν σταματά να αλλάζει. Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «The neural correlates of cognitive training–induced gains in aging: a meta-analysis of neuroimaging studies», η γνωστική εκπαίδευση σε ηλικιωμένους ενήλικες οδηγεί σε μετρήσιμες βελτιώσεις στη γνωστική απόδοση και σε αυξημένη ενεργοποίηση εγκεφαλικών περιοχών που εμπλέκονται στη γνωστική λειτουργία ανώτερου επιπέδου. Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι αλλαγές στην ενεργοποίηση ορισμένων περιοχών του εγκεφάλου συσχετίζονταν ειδικά με το μέγεθος των γνωστικών βελτιώσεων, υποδεικνύοντας μια νευρωνική βάση για τα οφέλη της εκπαίδευσης στη γήρανση.
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι ο εγκέφαλος μπορεί ακόμη να προσαρμόζεται, να μαθαίνει και να αναδιοργανώνεται. Η εκπαίδευση του εγκεφάλου βοηθά στη διατήρηση των νοητικών δεξιοτήτων, υποστηρίζει την καθημερινή λειτουργικότητα και προσφέρει έναν χαμηλού κινδύνου τρόπο προστασίας της γνωστικής υγείας με την πάροδο του χρόνου.
- Ο εγκέφαλος παραμένει προσαρμόσιμος: Ακόμη και οι εγκέφαλοι μεγαλύτερης ηλικίας διατηρούν την ικανότητα να σχηματίζουν νέες συνδέσεις, κάτι που σημαίνει ότι η μάθηση παραμένει δυνατή.
- Οι νοητικές δεξιότητες μπορούν να βελτιωθούν: Η μνήμη, η προσοχή και η νοητική ευελιξία μπορούν να ενισχυθούν με δομημένη γνωστική εκπαίδευση.
- Η έκπτωση μπορεί να επιβραδυνθεί: Οι νοητικές και οι συνδυασμένες σωματικές-γνωστικές δραστηριότητες βοηθούν στην αντιμετώπιση των φυσιολογικών αλλαγών της γνωστικής λειτουργίας που σχετίζονται με την ηλικία.
- Οφέλη στην καθημερινή λειτουργικότητα: Η εκπαίδευση μπορεί να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν οι εγκεφαλικές περιοχές, υποστηρίζοντας τις καθημερινές δραστηριότητες.
- Ασφαλής, μη φαρμακευτική επιλογή: Η γνωστική εκπαίδευση αποτελεί μια στρατηγική χαμηλού κινδύνου που υποστηρίζει την υγιή γήρανση του εγκεφάλου.
Πότε μπορεί να είναι η απροσεξία σύμπτωμα εγκεφαλικής πάθησης – Τι πρέπει να ξέρετε
Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά οι ειδικοί ζητούν προσοχή και περισσότερη έρευνα
Τα αρχικά δεδομένα δείχνουν ότι η εφαρμογή μπορεί να επηρεάσει τον εγκέφαλο και ότι αυτές οι αλλαγές ενδέχεται να είναι ωφέλιμες, ωστόσο παραμένει άγνωστο αν είναι διαρκείς ή αν μεταφράζονται σε πραγματικές βελτιώσεις στη μνήμη, την προσοχή και τη μάθηση στην καθημερινή λειτουργία των ηλικιωμένων. Η πρόσφατη μελέτη είναι μικρής κλίμακας και συνδέεται με εταιρικό κέρδος. Παρ’ όλα αυτά, είναι αυστηρά σχεδιασμένη και χρησιμοποιεί προηγμένες τεχνικές εγκεφαλικής απεικόνισης σε συνεργασία με νευρολόγους του McGill.
«Χρησιμοποιήσαμε σπάνια τεχνολογία», λέει ο de Villers-Sidani. «Το Montreal Neurological Institute-Hospital είναι ένα από τα ελάχιστα κέντρα παγκοσμίως που μπορούν να παραγάγουν τον ιχνηθέτη και να πραγματοποιήσουν την απεικόνιση». Το χολινεργικό σύστημα συνδέει πολλά μέρη του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένου του ιππόκαμπου, ο οποίος εμπλέκεται έντονα στη μάθηση και τη μνήμη. Θεωρητικά, αν αυτό το σύστημα ενισχυθεί, θα μπορούσε να βελτιώσει συχνά συμπτώματα της γήρανσης, όπως η απώλεια μνήμης.
Η παρατήρηση αλλαγών στο χολινεργικό σύστημα μετά από εκπαίδευση εγκεφάλου είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, αλλά απαιτούνται περαιτέρω μελέτες σε μεγαλύτερα και πιο διαφορετικά δείγματα για να υπάρξει σαφέστερη εικόνα. «Ο εντοπισμός και η εφαρμογή αποτελεσματικών στρατηγικών για την υποστήριξη της υγείας του εγκεφάλου έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν το κόστος υγειονομικής περίθαλψης, να αυξήσουν τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και στην κοινότητα και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής», καταλήγουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Το μέγεθος του κεφαλιού μπορεί να αποκαλύψει τον κίνδυνο για άνοια – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
«Αυτά τα ευρήματα υποστηρίζουν τη χρήση αυτής της πολλά υποσχόμενης παρέμβασης χαμηλού κινδύνου και συμβάλλουν σε μια μηχανιστική κατανόηση της γνωστικής εκπαίδευσης, θέτοντας τα θεμέλια για μελλοντικές μελέτες».
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο JMIR Serious Games.
Πηγές: Science Alert, JMIR Publications, PMC, npj, ScienceDirect, Scientific Reports, PMC, npj