Οι επιστήμονες έχουν χρησιμοποιήσει σπέρμα χοίρου για να αναπτύξουν οφθαλμικές σταγόνες που μπορούν να σταματήσουν την ανάπτυξη όγκων στον αμφιβληστροειδή και να διατηρήσουν την όραση, σύμφωνα με μελέτη σε ποντίκια που δημοσιεύθηκε στο Science Advances. Τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση του καρκίνου του ματιού.
ΕΜΑ: Νέες καινοτόμες θεραπείες για καρκίνο και σπάνιες νόσους
Οφθαλμικές σταγόνες από σπέρμα χοίρου σταματούν την ανάπτυξη καρκινικών όγκων και διατηρούν την όραση
Οι ειδικοί ελπίζουν ότι οι σταγόνες αυτές θα μπορούσαν να αναπτυχθούν για τη θεραπεία παιδιών με ρετινοβλάστωμα, έναν καρκίνο στον αμφιβληστροειδή. Η πάθηση συνήθως αντιμετωπίζεται με ενέσεις φαρμάκων στο μάτι, χημειοθεραπεία ή θεραπεία με λέιζερ – μέθοδοι που μπορούν να βλάψουν και τα υγιή τμήματα του ματιού.
Ο Yu Zhang και οι συνεργάτες του στο Shenyang Pharmaceutical University στην Κίνα επιδίωξαν να αναπτύξουν μια μέθοδο που θα μπορεί να διαπερνά το προστατευτικό φράγμα του αμφιβληστροειδούς και να μεταφέρει τα φάρμακα χωρίς να προκαλεί περιττή βλάβη.
Οι οφθαλμικές σταγόνες περιέχουν εξωσώματα – μικροσκοπικά σωματίδια που απελευθερώνονται από σχεδόν κάθε τύπο κυττάρου – τα οποία έχουν σχεδιαστεί ώστε να μεταφέρουν μόρια που καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα. Τα εξωσώματα προέρχονται από σπέρμα χοίρου και έχουν την ικανότητα να διεισδύουν στα προστατευτικά φράγματα του ματιού, ανοίγοντας και κλείνοντας τις ημιδιαπερατές δομές στη μεμβράνη των κυττάρων του κερατοειδούς, που ονομάζονται «tight junctions».
Πώς λειτουργεί η καινοτόμος τεχνολογία
Η ερευνητική ομάδα φόρτωσε τα εξωσώματα με ένα «σύστημα νανοενζύμων», που περιλαμβάνει carbon dots, διοξείδιο του μαγγανίου και glucose oxidase, ώστε να επιτίθεται στους όγκους. Όταν εφαρμόζονται στο μάτι, τα εξωσώματα διεισδύουν επιλεκτικά στα καρκινικά κύτταρα και ενεργοποιούν την καταστροφή τους.
Για να αυξηθεί η ακρίβεια στόχευσης, οι επιστήμονες συνέδεσαν τα εξωσώματα με μόρια φολικού οξέος, καθώς τα κύτταρα του ρετινοβλαστώματος έχουν υψηλότερα επίπεδα φολικού οξέος σε σύγκριση με τα υγιή κύτταρα.
Καρκίνος του νεφρού: Ποια τα πρώιμα συμπτώματα της νόσου που περνούν απαρατήρητα
Σε ποντίκια με όγκους στον αμφιβληστροειδή, οι σταγόνες σταμάτησαν την ανάπτυξη των όγκων, ενώ τα ζώα διατήρησαν υγιή όραση ακόμη και μετά από 30 ημέρες. Αντίθετα, σε ποντίκια που έλαβαν τα ίδια συστατικά χωρίς να είναι ενσωματωμένα σε εξωσώματα, οι όγκοι συνέχισαν να αναπτύσσονται και να εξαπλώνονται, καθώς τα μόρια δεν μπορούσαν να διαπεράσουν το προστατευτικό φράγμα του ματιού.
Διείσδυση σε βιολογικά φράγματα και ευρύτερες εφαρμογές
Η επιλογή εξωσωμάτων από σπέρμα βασίστηκε στην ικανότητά τους να βοηθούν τα σπερματοζωάρια να διεισδύουν στο γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα. Η ίδια ιδιότητα φαίνεται να επιτρέπει τη διέλευση και από δύσκολα βιολογικά φράγματα.
Αυτή η τεχνολογία θα μπορούσε να βελτιώσει τη μεταφορά φαρμάκων και σε άλλα δύσκολα προσβάσιμα σημεία, όπως το αιματοεγκεφαλικό φράγμα – για τη θεραπεία παθήσεων όπως η νόσος Αλτσχάιμερ – ή ο βλεννογονικός φραγμός, είπε η Chunxia Zhao από το Adelaide University στην Αυστραλία, σύμφωνα με το The News.
Ελπίδα και περιορισμοί της νέας μεθόδου
Η αποτελεσματικότητα των σταγόνων δημιουργεί ελπίδες για μια λιγότερο επεμβατική θεραπεία του ρετινοβλαστώματος. Σε αντίθεση με τις υπάρχουσες θεραπείες – ενέσεις στο μάτι, χημειοθεραπεία ή λέιζερ – η νέα μέθοδος θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο βλάβης σε υγιείς ιστούς και να αντικαταστήσει επώδυνες διαδικασίες.
Επιπλέον, δοκιμή 30 ημερών σε κουνέλια έδειξε ότι οι σταγόνες είναι ασφαλείς για χρήση σε αυτό το χρονικό διάστημα, αν και ορισμένα μέλη της ομάδας ανέφεραν μικρό ερεθισμό του κερατοειδούς.
Μπορεί το μαγνήσιο να βοηθήσει στην πρόληψη του καρκίνου; Νέα μελέτη απαντά
Ωστόσο, η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε στάδιο απόδειξης της ιδέας. Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις πέραν των 30 ημερών και η αποτελεσματικότητα στον άνθρωπο παραμένουν άγνωστες. Αν αποδειχθεί επιτυχής σε ανθρώπους, η μέθοδος θα μπορούσε να αντικαταστήσει τις επώδυνες και επεμβατικές ενέσεις απευθείας στο μάτι.
Πηγές: Nature, ScienceAdvances, The News