Από τις ορμονικές θεραπείες και την κιρσοκήλη μέχρι τις λοιμώξεις και τη φυσιολογική γήρανση, οι ειδικοί εξηγούν γιατί μπορεί να μειωθεί το μέγεθος στους όρχεις και ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοήσετε.
Η συρρίκνωση των όρχεων δεν είναι πάντα αθώα
Η αλλαγή στο μέγεθος των όρχεων είναι ένα σύμπτωμα που αρκετοί άνδρες μπορεί να παρατηρήσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους. Αν και σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελεί φυσιολογική εξέλιξη ή αναμενόμενη συνέπεια κάποιας θεραπείας, άλλοτε μπορεί να αποτελεί ένδειξη μιας υποκείμενης πάθησης που χρειάζεται άμεση διερεύνηση.
Ο ουρολόγος και διευθύνων σύμβουλος της Paterna Biosciences, Dr. Alexander Pastuszak, εξηγεί ποιες είναι οι έξι συχνότερες αιτίες που μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση του μεγέθους των όρχεων, επισημαίνοντας και τα σημάδια που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Σύμφωνα με τις ανανεωμένες κατευθυντήριες οδηγίες της European Association of Urology (EAU) για την ανδρική γονιμότητα, η πλήρης ουρολογική εκτίμηση είναι απαραίτητη σε άνδρες που εμφανίζουν αλλοιώσεις στους όρχεις ή προβλήματα γονιμότητας. Οι οδηγίες επισημαίνουν ότι παθήσεις όπως η κιρσοκήλη μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία των όρχεων και την παραγωγή τεστοστερόνης, γι’ αυτό και η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί βασικό βήμα για την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής αντιμετώπισης.
Τι δείχνει το μέγεθος των όρχεων για τους άνδρες – Πώς συνδέεται με τη φωνή τους
Θεραπεία τεστοστερόνης και αναβολικά
Η θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης (TRT) αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες επίκτητης συρρίκνωσης των όρχεων. Όταν ο οργανισμός λαμβάνει εξωτερικά την απαραίτητη τεστοστερόνη, μειώνει τη φυσική παραγωγή της, με αποτέλεσμα οι ιστοί των όρχεων που συμμετέχουν στη διαδικασία να αδρανοποιούνται και σταδιακά να μικραίνουν.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να εμφανιστεί μέσα σε λίγους μήνες συνεχούς θεραπείας. Παρότι είναι αναμενόμενη, οι περισσότεροι ασθενείς συνεχίζουν να απολαμβάνουν τα θεραπευτικά οφέλη της TRT.
Ανάλογη, αλλά συχνά πιο έντονη, είναι η επίδραση των αναβολικών στεροειδών, καθώς χρησιμοποιούνται συνήθως σε πολύ μεγαλύτερες δόσεις από εκείνες της ιατρικής θεραπείας.
Συστροφή όρχεως: Μια επείγουσα κατάσταση
Η συστροφή όρχεως αποτελεί ένα επείγον ουρολογικό περιστατικό. Προκαλείται όταν περιστρέφεται ο σπερματικός τόνος, διακόπτοντας την παροχή αίματος στον όρχι.
Αν η αντιμετώπιση καθυστερήσει, μπορεί να προκληθεί μόνιμη βλάβη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται ακόμη και η χειρουργική αφαίρεση του όρχεως. Ακόμη και μετά την αποκατάσταση της αιμάτωσης, δεν αποκλείεται να εμφανιστεί συρρίκνωση ημέρες ή μήνες αργότερα.
Τι είναι οι «καλοκαιρινοί χαμηλοί όρχεις;» – Για ποια προβλήματα προειδοποιούν οι ειδικοί
Κιρσοκήλη: Γιατί εμφανίζεται συχνότερα αριστερά
Η κιρσοκήλη είναι η διόγκωση των φλεβών που περιβάλλουν τους όρχεις και αναπτύσσεται συνήθως σταδιακά. Εμφανίζεται συχνότερα στον αριστερό όρχι λόγω της διαφορετικής ανατομικής πορείας των φλεβών της περιοχής.
Η διαταραχή της φλεβικής κυκλοφορίας αυξάνει τη θερμοκρασία μέσα στο όσχεο, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογική λειτουργία των όρχεων και να οδηγήσει σε μείωση του μεγέθους τους.
Η κιρσοκήλη μπορεί να προκαλέσει:
- Συρρίκνωση του όρχεως.
- Αύξηση της θερμοκρασίας στην περιοχή.
- Διαταραχή της φυσιολογικής λειτουργίας του όρχεως.
- Προβλήματα γονιμότητας, καθώς περίπου το 10%-20% των ανδρών με κιρσοκήλη δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί.
Λοιμώξεις που επηρεάζουν τους όρχεις
Η φλεγμονή των όρχεων (ορχίτιδα) μπορεί να προκληθεί τόσο από ιούς όσο και από βακτήρια. Η παρωτίτιδα αποτελεί τη συχνότερη αιτία ιογενούς ορχίτιδας, ιδιαίτερα σε άνδρες που δεν έχουν εμβολιαστεί.
Βακτηριακές λοιμώξεις της ουρήθρας ή της ουροδόχου κύστης μπορούν επίσης να επεκταθούν στην επιδιδυμίδα και στους όρχεις, ενώ σε σπανιότερες περιπτώσεις υπεύθυνα είναι και ορισμένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Σε ορισμένους ασθενείς, η έντονη φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη μείωση του μεγέθους του όρχεως.
Πώς η ζέστη αποδυναμώνει το σπέρμα
Υπογοναδισμός και γενετικές αιτίες
Ο πρωτοπαθής υπογοναδισμός εμφανίζεται όταν οι όρχεις δεν λειτουργούν φυσιολογικά, παρότι λαμβάνουν τα κατάλληλα ορμονικά σήματα από τον εγκέφαλο.
Η συχνότερη γενετική αιτία είναι το σύνδρομο Klinefelter, το οποίο επηρεάζει περίπου έναν στους 600 άνδρες και αντιμετωπίζεται με θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης.
Επιπλέον, οι αντικαρκινικές θεραπείες μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στον ιστό των όρχεων και να οδηγήσουν σε αντίστοιχη εικόνα.
Η φυσιολογική φθορά του χρόνου
Η προχωρημένη ηλικία συνοδεύεται από σταδιακή μείωση της παραγωγής τεστοστερόνης, του αριθμού των σπερματοζωαρίων και της αιμάτωσης των όρχεων.
Ως αποτέλεσμα, παρατηρείται φυσιολογική απώλεια όγκου, μια διαδικασία που συνήθως ξεκινά μετά την ηλικία των 60 ετών και εξελίσσεται σταδιακά τις επόμενες δεκαετίες.
Πότε η συρρίκνωση των όρχεων χρειάζεται άμεση αξιολόγηση
Σύμφωνα με τον Dr. Alexander Pastuszak, οι όρχεις που ήταν πάντοτε μικροί συνήθως σχετίζονται με μια χρόνια κατάσταση. Αντίθετα, όταν ένας όρχις που είχε φυσιολογικό μέγεθος αρχίσει να μικραίνει, το εύρημα θεωρείται πιο ανησυχητικό.
«Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν η συρρίκνωση συνοδεύεται από αιφνίδιο πόνο, οίδημα, ψηλαφητό όγκο ή άλλα νέα συμπτώματα», τονίζει ο ειδικός.
Ανδρική υπογονιμότητα: Οι επιστήμονες ανέπτυξαν τεχνητούς όρχεις – Ελπίδες για νέες θεραπείες
Όπως εξηγεί, η κλινική εξέταση, το υπερηχογράφημα οσχέου και οι ορμονικές εξετάσεις αίματος μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό της αιτίας και στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.