Τα ερωτήματα σχετικά με το αν η απόκτηση ενός κατοικιδίου μπορεί να ωφελήσει την ψυχική υγεία ενός παιδιού γίνονται ολοένα και πιο συχνά. Η πιο πρόσφατη σχετική πανελλαδική έρευνα της Focus Bari αναφέρει ότι περισσότεροι από 3 στους 5 Έλληνες είναι σήμερα ιδιοκτήτες/κηδεμόνες κατοικιδίου, δηλαδή πάνω από το 60%. Τα δημοφιλέστερα κατοικίδια είναι οι σκύλοι και οι γάτες. Παράλληλα, σχεδόν 9 στους 10 Έλληνες είχαν, έχουν ή θα έχουν κάποια στιγμή στη ζωή τους εμπειρία συμβίωσης με κατοικίδιο.
Ψύλλοι στο σπίτι; Το απλό υλικό από την κουζίνα που μπορεί να τους εξαφανίσει
Πώς μπορεί να διαμορφώνουν τη συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών τα κατοικίδια
Τα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν συναισθηματικό δεσμό με τα ζώα, παρόμοιο με τον δεσμό με έναν φροντιστή που παρέχει ασφάλεια και παρηγοριά. Έρευνες έχουν συνδέσει αυτές τις σχέσεις με αρκετά πιθανά οφέλη:
- Μπορεί να βελτιώνουν τη συναισθηματική ρύθμιση, βοηθώντας τα παιδιά να μάθουν να ηρεμούν μόνα τους.
- Μπορούν να καλλιεργήσουν την υπευθυνότητα, την ενσυναίσθηση και τις ηθικές αρχές.
- Μπορούν να «λειτουργήσουν ως καταλύτης» για τις σχέσεις με άλλους ανθρώπους, δημιουργώντας ένα κοινό ενδιαφέρον.
- Μπορεί να ενθαρρύνουν την κοινωνικά θετική συμπεριφορά.
- Μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να κατανοήσουν τη μη λεκτική επικοινωνία.
- Μπορεί να προσφέρουν παρηγοριά όταν απουσιάζει το βασικό πρόσωπο με το οποίο έχει αναπτύξει δεσμό ένα παιδί.
Αλλά πώς επηρεάζει η συμβίωση με ένα ζώο την ψυχική υγεία των παιδιών; Αυτό μπορεί να διερευνηθεί μέσα από εσωτερικευμένα προβλήματα, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και τα σχετικά σωματικά συμπτώματα, καθώς και εξωτερικευμένα προβλήματα, όπως η επιθετικότητα, η παραβίαση κανόνων και η σχέση ενός παιδιού με το περιβάλλον του.
Μετάδοση υπερμικροβίου από κατοικίδια σε ανθρώπους-Προκαλεί μηνιγγίτιδα και πνευμονία
Πώς επηρεάζονται η σωματική, η συναισθηματική και η ψυχική υγεία από το να μεγαλώνει ένα παιδί με κατοικίδια
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι το να μεγαλώνουν τα παιδιά με κατοικίδια μπορεί να επηρεάζει τη σωματική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξή τους, αλλά τα οφέλη δεν είναι καθολικά. Μελέτες δείχνουν ότι το είδος του κατοικιδίου, η σχέση του παιδιού με το ζώο και οι οικογενειακές συνθήκες μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
- Σωματική δραστηριότητα: Η κατοχή σκύλου μπορεί να ενθαρρύνει τα παιδιά να κινούνται, να παίζουν σε εξωτερικούς χώρους και να είναι πιο δραστήρια.
- Ψυχική και κοινωνική υγεία: Οι στενοί δεσμοί με τα κατοικίδια μπορεί να προσφέρουν συντροφιά και συναισθηματική υποστήριξη, αλλά τα ερευνητικά δεδομένα σχετικά με το άγχος, την κατάθλιψη και τη συνολική ψυχική υγεία παραμένουν ανάμεικτα, σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “The Relationship Between Attachment to Pets and Mental Health and Wellbeing: A Systematic Review”.
- Αλλεργίες: Η πρώιμη έκθεση σε σκύλους και γάτες έχει συνδεθεί με χαμηλότερα ποσοστά ορισμένων τροφικών αλλεργιών, αν και αυτό διαφέρει ανάλογα με το ζώο και την τροφή.
- Υγεία του εντέρου: Η συμβίωση με σκύλους μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται το μικροβίωμα του εντέρου ενός βρέφους, αλλά αυτό δεν αποδεικνύει καλύτερη υγεία.
Η μελέτη INMA: Τι διαπίστωσαν οι ερευνητές για τα κατοικίδια και την ψυχική υγεία των παιδιών
Το INMA Project (Infancia y Medio Ambiente, Παιδική Ηλικία και Περιβάλλον) παρακολούθησε περίπου 1.900 ισπανικά νοικοκυριά από την εγκυμοσύνη έως ότου τα παιδιά έφτασαν στην ηλικία των 6-7 ετών, χρησιμοποιώντας ερωτηματολόγια, περιβαλλοντικές μετρήσεις και κλινικές εξετάσεις.
Οι οικογένειες ζούσαν στις Asturias, Gipuzkoa, Sabadell και Valencia. Συνολικά, το 52,3% είχε ή είχε στο παρελθόν κατοικίδια. Το 19,1% σκύλους, το 8,7% γάτες, το 14,8% πτηνά και το 28,6% άλλα ζώα, μεταξύ των οποίων χάμστερ, κουνέλια, χελώνες ή ψάρια.
Τα παιδιά που δεν είχαν ποτέ κατοικίδια παρουσίασαν αρχικά τις πιο θετικές βαθμολογίες ψυχικής υγείας. Εκείνα που ζούσαν πάντα με κατοικίδια παρουσίασαν ελαφρώς πιο αρνητικές τάσεις, αν και αυτές δεν ήταν στατιστικά σημαντικές.
Η διαλείπουσα κατοχή κατοικιδίου συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο προβλημάτων, αλλά μόνο τα ευρήματα για τις γάτες ήταν στατιστικά σημαντικά.
Ωστόσο, αφού οι ερευνητές έκαναν προσαρμογές για παράγοντες που περιλάμβαναν την κοινωνική τάξη, το φύλο, και την ηλικία, δεν υπήρχαν διαφορές μεταξύ των παιδιών που δεν είχαν ζήσει ποτέ, ζούσαν πάντα ή ζούσαν κατά διαστήματα με κατοικίδια. Αυτό ίσχυε για τα κατοικίδια συνολικά και ειδικότερα για τους σκύλους και τα πτηνά.
Πώς να μετατρέψετε το κατοικίδιό σας σε emoji για το iPhone
Τι συμπέρανε η μελέτη για τις γάτες
Η συμβίωση με γάτα στην ηλικία των 4-5 ετών συσχετίστηκε με περισσότερα προβλήματα ψυχικής υγείας. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι η ανεξαρτησία των γατών θα μπορούσε να περιορίζει τη δημιουργία συναισθηματικού δεσμού. Ορισμένες οικογένειες μπορεί επίσης να επιλέγουν γάτες επειδή τα παιδιά τους έχουν ήδη συναισθηματικές ανάγκες.
Η τοξοπλάσμωση, η οποία είναι πιο συχνή στις γάτες και προκαλείται από το Toxoplasma gondii, μπορεί να μεταδοθεί στους ανθρώπους και συνδέεται με προβλήματα συμπεριφοράς και σοβαρές ψυχικές διαταραχές, μεταξύ των οποίων η διπολική διαταραχή και η σχιζοφρένεια.
Αντίθετα, η σταθερή συμβίωση με ψάρια, χελώνες, χάμστερ ή κουνέλια φάνηκε να έχει προστατευτική επίδραση τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια. Αυτά τα ζώα προσφέρουν σταθερή, απλή επαφή και μπορεί να βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν υπευθυνότητα, ενσυναίσθηση και αυτοέλεγχο.
Γιατί μπορεί να έχει σημασία η σταθερή επαφή με τα κατοικίδια
Η μελέτη δεν διαπίστωσε σαφές όφελος ή βλάβη από τους σκύλους και τα πτηνά, πιθανώς επειδή οι συναισθηματικοί δεσμοί δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως κατά την πρώιμη παιδική ηλικία ή επειδή άλλοι παράγοντες που δεν μετρήθηκαν επηρέασαν τα αποτελέσματα. Χρειάζεται περαιτέρω έρευνα που να περιλαμβάνει μεγαλύτερα παιδιά.
Τι κοινό έχουν οι άνθρωποι με τα Golden Retrievers; Νέα μελέτη αποκαλύπτει την εκπληκτική σύνδεση
Τα παιδιά που ζούσαν σταθερά με χάμστερ, κουνέλια, ψάρια ή χελώνες είχαν καλύτερα αποτελέσματα από εκείνα που εκτίθεντο σε αυτά κατά διαστήματα, γεγονός που σημαίνει ότι οι συνεχείς σχέσεις μπορεί να είναι πιο ωφέλιμες από την περιστασιακή κατοχή κατοικιδίου.
Πηγές: Independent, Springer, PMC, PMC, PMC, Frontiers, PubMed, ScienceDirect, PMC, PMC