Τι μπορεί να αποκαλύψουν 400.000 αναρτήσεις ανθρώπων που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1; Ερευνητές του University of Pennsylvania χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύσουν όσα συζητούν οι χρήστες στο Reddit και εντόπισαν συμπτώματα που ίσως δεν αποτυπώνονται επαρκώς στις κλινικές δοκιμές και στις επίσημες πληροφορίες.
Το AI ανέλυσε 400.000 αναρτήσεις για να δει τι λένε οι χρήστες για τα GLP-1
Η τεχνητή νοημοσύνη ανοίγει έναν διαφορετικό δρόμο για την καταγραφή των εμπειριών ανθρώπων που χρησιμοποιούν δημοφιλή φάρμακα για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους.
Ερευνητές του University of Pennsylvania ανέλυσαν περισσότερες από 400.000 αναρτήσεις στο Reddit από ανθρώπους που χρησιμοποιούσαν semaglutide, όπως Ozempic, Wegovy και Rybelsus, και tirzepatide, όπως Mounjaro και Zepbound.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Health, κάλυψε περισσότερα από πέντε χρόνια διαδικτυακών συζητήσεων από σχεδόν 70.000 χρήστες. Δύο κατηγορίες συμπτωμάτων τράβηξαν ιδιαίτερα την προσοχή: οι αλλαγές που σχετίζονται με την αναπαραγωγική υγεία και οι διακυμάνσεις στη θερμοκρασία του σώματος.
Οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν: Δεν αποδεικνύεται αιτιώδης σχέση
Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα προκαλούν αυτά τα συμπτώματα. Πρόκειται για επαναλαμβανόμενες αναφορές χρηστών που, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αποτελούν πιθανά σήματα για περαιτέρω έρευνα.
«Ορισμένες από τις παρενέργειες που εντοπίσαμε, όπως η ναυτία, είναι ευρέως γνωστές και αυτό δείχνει ότι η μέθοδος ανιχνεύει ένα πραγματικό σήμα», εξηγεί ο Sharath Chandra Guntuku. «Τα συμπτώματα που δεν αναφέρονται επαρκώς αποτελούν ενδείξεις που προήλθαν από τους ίδιους τους ασθενείς, χωρίς να τους έχουν ζητηθεί, και οι κλινικοί γιατροί θα μπορούσαν ενδεχομένως να τους δώσουν προσοχή».
Ενέσεις αδυνατίσματος: Προκαλούν τα GLP-1 τριχόπτωση; Μελέτη δείχνει πώς επηρεάζει τα μαλλιά
Τι μπορεί να μην καταγράφεται στις κλινικές δοκιμές
Οι κλινικές δοκιμές είναι απαραίτητες για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας μιας θεραπείας. Ωστόσο, όταν ένα φάρμακο αρχίζει να χρησιμοποιείται από πολύ μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων, μπορεί να εμφανιστούν εμπειρίες που δεν είχαν καταγραφεί με την ίδια συχνότητα στις δοκιμές.
«Οι κλινικές δοκιμές γενικά εντοπίζουν τις πιο επικίνδυνες παρενέργειες των φαρμάκων», αναφέρει ο Lyle Ungar. «Ωστόσο, μπορεί να μην καταφέρουν να εντοπίσουν ποια συμπτώματα απασχολούν περισσότερο τους ασθενείς. Παρότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι απαραίτητα αντιπροσωπευτικά, μια μεγάλη συλλογή αναρτήσεων μπορεί να αντικατοπτρίζει πρόσθετες ανησυχίες».
Ο Neil Sehgal υπογραμμίζει επίσης ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί πως τα GLP-1 ευθύνονται για τις συγκεκριμένες αναφορές.
«Δεν μπορούμε να πούμε ότι τα GLP-1 προκαλούν πραγματικά αυτά τα συμπτώματα», σημειώνει. «Ωστόσο, σχεδόν το 4% των χρηστών του Reddit στο δείγμα μας ανέφεραν διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, ποσοστό που θα ήταν ακόμη υψηλότερο σε ένα δείγμα αποκλειστικά γυναικών. Πιστεύουμε ότι αυτό αποτελεί ένα σήμα που αξίζει να διερευνηθεί».
Το συγκεκριμένο εύρημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον υπό το φως μιας διαφορετικής μελέτης που δημοσιεύθηκε το 2026 και εξέτασε αναφορές ανεπιθύμητων ενεργειών στο σύστημα του FDA σε γυναίκες ηλικίας 12 έως 55 ετών. Οι ερευνητές εντόπισαν για τη σεμαγλουτίδη (semaglutide) σήματα δυσανάλογα συχνών αναφορών για έντονη εμμηνορροϊκή αιμορραγία, αιμορραγία μεταξύ των περιόδων, θρόμβους κατά την έμμηνο ρύση, ολιγομηνόρροια και κύκλους χωρίς ωορρηξία.
Στην τιρζεπατίδη (tirzepatide) καταγράφηκαν επίσης σήματα για αιμορραγία μεταξύ των περιόδων και εμμηνορροϊκούς θρόμβους, ενώ για τη λιραγλουτίδη δεν εντοπίστηκαν αντίστοιχα σημαντικά σήματα.
Περίοδος, ρίγη και κόπωση: Τι έδειξαν 400.000 αναρτήσεις
Περίπου το 44% των χρηστών που συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση περιέγραψε τουλάχιστον μία παρενέργεια. Τα γαστρεντερικά προβλήματα ήταν τα συχνότερα και συμφωνούν με ήδη γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες των συγκεκριμένων φαρμάκων.
Ανάμεσα στις αναφορές που κέντρισαν περισσότερο το ενδιαφέρον των ερευνητών ήταν:
- σχεδόν 4% όσων ανέφεραν παρενέργειες περιέγραψαν συμπτώματα αναπαραγωγικής υγείας,
- καταγράφηκαν αναφορές για αιμορραγία μεταξύ περιόδων, έντονη αιμορραγία και ακανόνιστους κύκλους,
- χρήστες μίλησαν για ρίγη, ασυνήθιστο αίσθημα κρύου, εξάψεις και συμπτώματα που έμοιαζαν με πυρετό,
- η κόπωση ήταν το δεύτερο συχνότερα αναφερόμενο σύμπτωμα στα δεδομένα του Reddit.
Γιατί οι επιστήμονες εξετάζουν τον υποθάλαμο
Οι αναφορές για περίοδο και θερμοκρασία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του υποθαλάμου, μιας περιοχής του εγκεφάλου που συμμετέχει μεταξύ άλλων στη ρύθμιση της πείνας, των ορμονών, της αναπαραγωγής και της θερμοκρασίας.
«Θεωρείται ότι αυτά τα φάρμακα δρουν ενεργοποιώντας ένα τμήμα του εγκεφάλου που ονομάζεται υποθάλαμος, ο οποίος βοηθά στη ρύθμιση μιας μεγάλης ποικιλίας ορμονών», εξηγεί η Jena Shaw Tronieri. «Αυτό δεν σημαίνει ότι τα φάρμακα προκαλούν απαραίτητα αυτά τα συμπτώματα, αλλά θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι οι αναφορές για αλλαγές στην έμμηνο ρύση και διακυμάνσεις της θερμοκρασίας του σώματος αξίζει να μελετηθούν πιο συστηματικά».
Έρχεται ο αντίπαλος των GLP-1; Η ανακάλυψη του Berkeley που αλλάζει τη θεραπεία της παχυσαρκίας
Το AI «διαβάζει» τη γλώσσα των ασθενών
Η ανάλυση τόσο μεγάλου όγκου αναρτήσεων γίνεται ευκολότερη χάρη στα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως τα GPT και Gemini. Οι ασθενείς δεν χρησιμοποιούν συνήθως τυποποιημένη ιατρική ορολογία, επομένως οι ερευνητές πρέπει να συνδέσουν καθημερινές περιγραφές με καθιερωμένες ιατρικές κατηγορίες, όπως αυτές του MedDRA.
«Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα κατέστησαν δυνατή αυτού του είδους την ανάλυση πολύ πιο γρήγορα και με ένα επίπεδο τυποποίησης που προηγουμένως θα ήταν δύσκολο να επιτευχθεί», αναφέρει ο Sehgal.
Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν έναν σημαντικό περιορισμό: οι χρήστες του Reddit δεν αντιπροσωπεύουν όλους όσοι λαμβάνουν GLP-1. Τείνουν να είναι νεότεροι, συχνότερα άνδρες και προέρχονται δυσανάλογα από τις ΗΠΑ.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη πραγματικά εάν όσα βλέπουμε στο Reddit αντικατοπτρίζουν την εμπειρία των χρηστών GLP-1 παγκοσμίως ή εάν αφορούν ειδικά το είδος των ανθρώπων που δημοσιεύουν στο Reddit στις Ηνωμένες Πολιτείες», εξηγεί ο Ungar.
Η ομάδα θέλει πλέον να επεκτείνει την έρευνα σε άλλες πλατφόρμες και μη αγγλόφωνες κοινότητες. Μακροπρόθεσμα, η ανάλυση διαδικτυακών συζητήσεων μέσω AI θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα ταχύτερο σύστημα εντοπισμού πιθανών νέων σημάτων για φάρμακα, συμπληρώματα και προϊόντα ευεξίας.
«Είναι ξεκάθαρο ότι απασχολούν τους ασθενείς και αυτό αξίζει την προσοχή μας», καταλήγει ο Sehgal.
Πηγές: