Από τις καθημερινές διατροφικές συνήθειες μέχρι τα φάρμακα και τις παθήσεις του εντέρου, δείτε τι μπορεί να προκαλεί υπερβολικά αέρια και πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε γιατρό.
Τα εντερικά αέρια αποτελούν φυσιολογικό μέρος της πέψης. Όταν όμως εμφανίζονται συχνότερα από το συνηθισμένο, προκαλώντας φούσκωμα και δυσφορία, είναι λογικό να αναζητάτε την αιτία.
Η γαστρεντερολόγος Christine Lee, MD, του Cleveland, εξηγεί ποιες τροφές, συνήθειες και παθήσεις μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή αερίων, αλλά και πώς μπορείτε να περιορίσετε τα συμπτώματα.
Αέρια και φούσκωμα: Οι τροφές που τα προκαλούν και 5 τρόποι για να τα μειώσετε
Ποιες τροφές προκαλούν περισσότερα αέρια;
Η πέψη συνοδεύεται φυσιολογικά από παραγωγή αερίων. Όσο δυσκολότερα διασπά ο οργανισμός ορισμένα συστατικά των τροφών, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η ποσότητά τους.
«Ορισμένες τροφές παράγουν φυσικά αέρια κατά τη διάρκεια της πέψης», εξηγεί η Dr. Lee. «Τα βακτήρια του εντέρου τις διασπούν και απελευθερώνουν αέρια ως μέρος αυτής της διαδικασίας».
Στις τροφές που μπορεί να ενισχύσουν το πρόβλημα περιλαμβάνονται:
- Μπρόκολο, λάχανο και κουνουπίδι: Οι φυτικές ίνες και οι θειούχες ενώσεις αυξάνουν τα αέρια και την οσμή τους.
- Μήλα, αχλάδια και δαμάσκηνα: Περιέχουν σάκχαρα που ενδέχεται να δυσκολεύουν την πέψη.
- Πατάτες, καλαμπόκι και ζυμαρικά: Ορισμένοι υδατάνθρακες φτάνουν στο παχύ έντερο και υφίστανται ζύμωση.
- Όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης: Οι φυτικές ίνες διασπώνται από τα εντερικά βακτήρια.
- Μπάρες πρωτεΐνης και εμπλουτισμένα δημητριακά: Οι πρόσθετες φυτικές ίνες μπορεί να προκαλέσουν φούσκωμα.
- Προϊόντα χωρίς ζάχαρη: Η σορβιτόλη, η ξυλιτόλη και η μαννιτόλη δυσκολεύουν ορισμένους ανθρώπους.
- Τηγανητά και λιπαρά τρόφιμα: Επιβραδύνουν την πέψη, επιδεινώνοντας τη δυσφορία.
- Συμπληρώματα πρωτεΐνης: Η λακτόζη και άλλα συστατικά τους μπορεί να αυξήσουν τα αέρια.
Οι αντιδράσεις διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με το πεπτικό του σύστημα.
Επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Journal of Functional Foods εξηγεί ότι πολλά τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες περιέχουν υδατάνθρακες που δεν διασπώνται πλήρως κατά την πέψη.
Όταν φτάνουν στο παχύ έντερο, τα βακτήρια τους χρησιμοποιούν μέσω της διαδικασίας της ζύμωσης, παράγοντας κυρίως υδρογόνο, διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ποσότητα των αερίων επηρεάζεται τόσο από τη διατροφή όσο και από τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, γεγονός που εξηγεί γιατί η ίδια τροφή μπορεί να προκαλεί έντονο ζήτημα σε έναν άνθρωπο και ελάχιστη ενόχληση σε κάποιον άλλο.
15 υγιεινές τροφές που προκαλούν πόλεμο… αερίων στο έντερο, σύμφωνα με ειδικούς
Ανθρακούχα ποτά και τροφικές δυσανεξίες
Τα αναψυκτικά, το ανθρακούχο νερό, η μπίρα και η σαμπάνια περιέχουν διοξείδιο του άνθρακα. Μέρος του αποβάλλεται με το ρέψιμο, ενώ το υπόλοιπο μπορεί να περάσει στο έντερο.
Παράλληλα, η δυσανεξία στη λακτόζη ή στη γλουτένη μπορεί να δυσκολέψει την επεξεργασία συγκεκριμένων τροφών, αυξάνοντας τον μετεωρισμό.
Πότε τα αέρια σχετίζονται με παθήσεις του εντέρου;
Προβλήματα σε διαφορετικά σημεία του γαστρεντερικού σωλήνα μπορούν να επηρεάσουν την παραγωγή αερίων.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η κοιλιοκάκη, η δυσκοιλιότητα, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και η βακτηριακή υπερανάπτυξη στο λεπτό έντερο.
Πιθανές αιτίες αποτελούν επίσης η γαστροπάρεση, οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου και οι γαστρεντερικές λοιμώξεις.
Αλλαγές στη διατροφή και φάρμακα
Η ξαφνική υιοθέτηση vegan διατροφής, η αυξημένη κατανάλωση προϊόντων χωρίς ζάχαρη ή οι δίαιτες αποτοξίνωσης μπορούν να μεταβάλουν την πέψη.
Αέρια μπορεί επίσης να προκαλέσουν αντιβιοτικά, οπιοειδή, αντικαταθλιπτικά, μυοχαλαρωτικά, αντιισταμινικά, φάρμακα κατά της ναυτίας και ορισμένα αντιδιαβητικά, ιδιαίτερα η μετφορμίνη.
Αν υποψιάζεστε τη φαρμακευτική αγωγή σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Τοκετός, υπνική άπνοια και σοβαρότερες αιτίες
Μετά τον τοκετό, η δυσκοιλιότητα, οι αλλαγές στο πυελικό έδαφος, η περιορισμένη κινητικότητα και η ανάρρωση από καισαρική μπορούν να αυξήσουν προσωρινά τα αέρια.
Η υπνική άπνοια αποτελεί ακόμη έναν πιθανό παράγοντα.
«Τα άτομα με υπνική άπνοια συχνά αναπνέουν από το στόμα και καταπίνουν αέρα όταν ροχαλίζουν», εξηγεί η Dr. Lee. «Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να ξυπνάτε με φούσκωμα ή πόνο από τα αέρια, επειδή καταπίνατε αέρα όλη τη νύχτα».
Σπανιότερα, τα αέρια μαζί με ανεξήγητη απώλεια βάρους, αναιμία ή αιμορραγία από το ορθό μπορεί να συνδέονται με καρκίνο του παχέος εντέρου.
«Μην αγνοείτε αυτόν τον συνδυασμό συμπτωμάτων», τονίζει η Dr. Lee. «Μιλήστε με τον γιατρό σας για να διαπιστώσετε τι συμβαίνει».
Πώς θα μειώσετε τα αέρια και πότε χρειάζεται γιατρός
Η Dr. Lee συνιστά να περιορίζετε τις τροφές που σας ενοχλούν, να αντιμετωπίζετε τη δυσκοιλιότητα και να παραμένετε δραστήριοι.
Η επαρκής ενυδάτωση, οι κατάλληλες ποσότητες φυτικών ινών, η άσκηση για 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες και ο ύπνος επτά έως εννέα ωρών μπορούν επίσης να βοηθήσουν.
Σε περίπτωση δυσανεξίας στη λακτόζη, ενδέχεται να βοηθήσει ο περιορισμός των γαλακτοκομικών ή η χρήση λακτάσης.
Οι περισσότεροι άνθρωποι αποβάλλουν αέρια 10 έως 20 φορές καθημερινά. Αν η συχνότητα αυξηθεί ανεξήγητα, ιδιαίτερα με έντονο κοιλιακό πόνο, διάρροια, δυσκοιλιότητα, αίμα στα κόπρανα, εμετό, κόπωση ή απώλεια βάρους, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Είναι υγιεινό να μυρίζουμε τα αέρια μας – Τι υποστηρίζουν κάποιοι επιστήμονες
«Γνωρίζετε το σώμα σας», εξηγεί η Dr. Lee. «Αν αισθάνεστε ότι κάτι δεν πάει καλά, φροντίστε να το ελέγξετε».