Νέα μελέτη σε ηλικιωμένους με ήπια άνοια και προβλήματα ύπνου δείχνει ότι η υψηλότερη πρόσληψη μιας συγκεκριμένης βιταμίνης οδηγεί σε καλύτερες επιδόσεις σε γνωστικά τεστ.
Η ώρα που τρώμε το τελευταίο γεύμα μπορεί να προστατεύσει τον εγκέφαλο από την άνοια μετά τα 50
Τα περιστατικά άνοιας σε αύξηση
Περισσότεροι από 250.000 Έλληνες ζουν σήμερα με άνοια λόγω της νόσου Αλτσχάιμερ, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια βάσει μελετών.
Χαρακτηριστική είναι η μεγάλη μελέτη του Global Burden of Disease Study 2019, που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Public Health. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι παγκοσμίως ζούσαν περίπου 57,4 εκατομμύρια άνθρωποι με άνοια το 2019, ενώ ο αριθμός προβλέπεται να φτάσει τα 152,8 εκατομμύρια έως το 2050. Η τεράστια αυτή αύξηση αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη γήρανση και την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού, με τους επιστήμονες να υπογραμμίζουν παράλληλα τη σημασία της αντιμετώπισης τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου.
Κάθε προστασία που μπορούμε να προσφέρουμε στον οργανισμό μας σε επίπεδο πρόληψης θα μπορούσε να μας χαρίσει ένα καλύτερο μέλλον.
Σε αυτό το πλαίσιο, η νέα έρευνα του Emory University εξέτασε κατά πόσο η υψηλότερη πρόσληψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D μπορεί να συνδέεται με καλύτερη γνωστική λειτουργία σε ανθρώπους με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.
Στη μελέτη συμμετείχαν 54 ενήλικες με διαταραχές ύπνου και ήπια γνωστική διαταραχή (MCI), δύο καταστάσεις που μπορεί να εμφανίζονται στα πρώιμα στάδια της άνοιας. Όσοι ανέφεραν ότι λάμβαναν τουλάχιστον 5.000 IU βιταμίνης D ημερησίως είχαν καλύτερες επιδόσεις στις μετρήσεις της γνωστικής λειτουργίας από εκείνους που δεν λάμβαναν βιταμίνη D.
Βιταμίνη D: Τι έδειξαν τα γνωστικά τεστ
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Sleep Medicine, έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες που λάμβαναν 5.000 IU ή περισσότερες βιταμίνης D την ημέρα σημείωσαν πάνω από 13% υψηλότερη βαθμολογία στο Montreal Cognitive Assessment (MoCA) συγκριτικά με όσους δεν λάμβαναν καθόλου βιταμίνη D. Η διαφορά παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη άλλους παράγοντες.
Το MoCA αποτελεί ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο τεστ για την αξιολόγηση της μνήμης, των δεξιοτήτων σκέψης και του κινδύνου εμφάνισης άνοιας. Αντίθετα με όσα παρατηρήθηκαν στην ομάδα υψηλότερης πρόσληψης, οι μικρότερες ημερήσιες δόσεις βιταμίνης D δεν συσχετίστηκαν με καλύτερες γνωστικές επιδόσεις.
Τα σημεία που ξεχώρισαν
- Οι συμμετέχοντες με πρόσληψη τουλάχιστον 5.000 IU ημερησίως είχαν πάνω από 13% υψηλότερη βαθμολογία στο MoCA.
- Οι χαμηλότερες ημερήσιες δόσεις δεν συνδέθηκαν με βελτιωμένες γνωστικές επιδόσεις.
- Παρόμοια αποτελέσματα καταγράφηκαν μεταξύ όσων λάμβαναν βιταμίνη D2 και D3.
Χάστε λίπος από αυτό το σημείο για να κρατήσετε τον εγκέφαλό σας νέο και υγιή, σύμφωνα με νέα μελέτη
Το «κρίσιμο παράθυρο» πριν από την άνοια
Οι ερευνητές εστίασαν και στη χρονική στιγμή μιας πιθανής παρέμβασης. Η ήπια γνωστική διαταραχή θεωρείται ένα ενδιάμεσο στάδιο ανάμεσα στη φυσιολογική γνωστική γήρανση και την άνοια.
«Σε ηλικιωμένους που αντιμετωπίζουν τόσο διαταραχές ύπνου όσο και ήπια γνωστική διαταραχή, αυτό μπορεί να αποτελεί ένα κρίσιμο χρονικό παράθυρο για παρέμβαση, όταν οι γνωστικές αλλαγές αρχίζουν να εμφανίζονται, αλλά ενδέχεται να εξακολουθούν να υπάρχουν ευκαιρίες για την υποστήριξη της υγείας του εγκεφάλου», αναφέρει η Victoria Pak, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
«Ο εντοπισμός προσβάσιμων και τροποποιήσιμων παραγόντων, όπως η πρόσληψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D, κατά τα πρώιμα στάδια της γνωστικής έκπτωσης μπορεί να αποκτήσει ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα καθώς τα ποσοστά της νόσου Alzheimer συνεχίζουν να αυξάνονται», προσθέτει η Pak, αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Nell Hodgson Woodruff School of Nursing του Emory University.
D2 και D3: Τι διαπίστωσαν οι ερευνητές
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε επίσης εάν η μορφή της βιταμίνης D επηρέαζε τα αποτελέσματα. Οι γνωστικές επιδόσεις ήταν παρόμοιες τόσο στους ανθρώπους που λάμβαναν βιταμίνη D2, η οποία προέρχεται συνήθως από φυτά ή μύκητες, όσο και σε εκείνους που λάμβαναν D3.
Η βιταμίνη D3 παράγεται από τον οργανισμό μετά την έκθεση στον ήλιο, ενώ μπορεί επίσης να προέρχεται από τρόφιμα ζωικής προέλευσης.
Η σύνδεση με τα προβλήματα ύπνου
Η βιταμίνη D είναι απαραίτητο θρεπτικό συστατικό που συμμετέχει στη λειτουργία των μυών και των νεύρων, ενώ παίζει επίσης ρόλο στην ποιότητα του ύπνου και στους κύκλους ύπνου-εγρήγορσης.
Τα προβλήματα ύπνου είναι συχνά στους ανθρώπους με νόσο Αλτσχάιμερ. Το 50% των ατόμων με μέτρια έως σοβαρή νόσο Alzheimer αναφέρει διαταραχές ύπνου, στοιχείο που υποδεικνύει μια αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στον κακό ύπνο και τη γνωστική έκπτωση.
Η ανεπάρκεια βιταμίνης D έχει επίσης συνδεθεί στο παρελθόν με προβλήματα όπως η αϋπνία και οι συχνότερες νυχτερινές αφυπνίσεις.
Η Νο1 δεξιότητα που διατηρεί τον εγκέφαλο νέο για περισσότερα χρόνια – Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες
Η συγκεκριμένη προκαταρκτική μελέτη είναι η πρώτη που εξετάζει τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης συμπληρωμάτων βιταμίνης D και της γνωστικής λειτουργίας ειδικά σε μια ομάδα υψηλού κινδύνου που αντιμετωπίζει ταυτόχρονα ήπια γνωστική διαταραχή και προβλήματα ύπνου.