Το λαχανικό του Ashkelon έχει συνδεθεί ονομαστικά με την αρχαία πόλη Ashkelon της ανατολικής Μεσογείου, μια συσχέτιση που αποτυπώνεται και στη βοτανική ονομασία Allium ascalonicum. Ποια είναι τα οφέλη του για την υγεία.
Ποιο είναι το «λαχανικό του Ashkelon» και ποια είναι τα οφέλη του για την υγεία
Το εσαλότ (Allium ascalonicum) είναι βολβώδες λαχανικό, στενός συγγενής του κρεμμυδιού, του σκόρδου, του πράσου και του σχοινόπρασου. Η φυσική εξάπλωση του Allium ascalonicum εκτείνεται από την ανατολική Μεσόγειο έως την Αραβική Χερσόνησο.
Τα εσαλότ είναι συνήθως μικρότερα από τα κοινά κρεμμύδια και ξεχωρίζουν στη μαγειρική για την πιο ήπια και λεπτή γεύση τους. Τρώγονται ωμά, σοταρισμένα, ψητά ή καραμελωμένα και χρησιμοποιούνται συχνά σε βινεγκρέτ, σάλτσες και αλμυρά πιάτα.
Μπορούν τα εκχυλίσματα εσαλότ να έχουν τοπικές εφαρμογές;
Η έρευνα για την τοπική χρήση συστατικών που προέρχονται από εσαλότ βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι τα εκχυλίσματά τους μπορούν να θεραπεύσουν τραύματα ή δερματικές παθήσεις στον άνθρωπο.
Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 «Phytochemical fingerprinting, antioxidant and antibacterial activities, and in vitro wound healing potential of the polyherbal formulation MM-24», μια σύνθεση με Allium ascalonicum και Coffea canephora εμφάνισε αντιοξειδωτική και αντιβακτηριακή δράση και ενίσχυσε τη μετακίνηση ανθρώπινων δερματικών κυττάρων στο εργαστήριο.
Επειδή, όμως, η σύνθεση περιείχε δύο φυτά, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να αποδοθούν ειδικά στο εσαλότ, ενώ απαιτούνται κλινικές μελέτες για να διαπιστωθεί εάν μπορούν να έχουν εφαρμογή στο ανθρώπινο δέρμα.
Διατροφική αξία
100 γραμμάρια εσαλότ περιέχουν περίπου:
- Θερμίδες: 72 kcal
- Λιπαρά: 0,1 g
- Κορεσμένα λιπαρά: 0 g
- Χοληστερόλη: 0 mg
- Νάτριο: 12 mg
- Υδατάνθρακες: 17 g
- Καθαροί υδατάνθρακες: 14 g
- Φυτικές ίνες: 3 g
- Σάκχαρα: 8 g
- Πρωτεΐνη: 3 g
- Ασβέστιο: 37 mg
- Σίδηρος: 1 mg
- Κάλιο: 334 mg
Εσαλότ: Οφέλη για την υγεία
1. Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά
Τα αντιοξειδωτικά συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από βλάβες που σχετίζονται με την περίσσεια ελεύθερων ριζών και το οξειδωτικό στρες.
Τα εσαλότ περιέχουν ενώσεις με αντιοξειδωτική δράση, μεταξύ των οποίων κερσετίνη, καμφερόλη και οργανοθειούχες ενώσεις. Μελέτες που έχουν συγκρίνει διαφορετικά λαχανικά του γένους Allium έχουν καταγράψει σημαντική αντιοξειδωτική δράση στα εσαλότ.
Η ανασκόπηση του 2026 επισημαίνει επίσης την κερσετίνη, τις οργανοθειούχες ενώσεις και άλλα φυσικά αντιοξειδωτικά μεταξύ των σημαντικών βιοδραστικών συστατικών τους.
2. Μπορεί να βοηθούν στα συμπτώματα αλλεργίας
Κατά τη διάρκεια μιας αλλεργικής αντίδρασης, ο οργανισμός απελευθερώνει ισταμίνη, η οποία συμβάλλει σε συμπτώματα όπως ο κνησμός, η δακρύρροια και το πρήξιμο.
Τα εσαλότ περιέχουν κερσετίνη, ένα φλαβονοειδές που έχει μελετηθεί για την πιθανή αντιαλλεργική δράση του. Σε μελέτη σε ανθρώπους, άτομα με αλλεργική ρινίτιδα που έλαβαν συμπλήρωμα εσαλότ μαζί με σετιριζίνη παρουσίασαν βελτίωση σε ορισμένες παραμέτρους των αλλεργικών συμπτωμάτων.
Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές από την ομάδα ελέγχου σε όλες τις παραμέτρους.
Η «τροφή με το δαιμονικό σχήμα» που μπορεί να ενισχύσει ανοσοποιητικό, καρδιά και εγκέφαλο
3. Περιέχουν ενώσεις με αντιμικροβιακή δράση
Έρευνες στα λαχανικά του γένους Allium δείχνουν ότι οι οργανοθειούχες ενώσεις τους μπορούν να παρουσιάσουν αντιβακτηριακές, αντιμυκητιακές και άλλες αντιμικροβιακές ιδιότητες.
Παρασκευάσματα από εσαλότ έχουν επίσης εμφανίσει αντιμικροβιακή δράση σε πειραματικές μελέτες. Τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά δεν σημαίνουν ότι η κατανάλωση εσαλότ μπορεί να αντικαταστήσει αντιμικροβιακά φάρμακα ή καθιερωμένες θεραπείες.
4. Μπορεί να υποστηρίζουν την υγεία της καρδιάς και την κυκλοφορία
Οι οργανοθειούχες ενώσεις και τα αντιοξειδωτικά των εσαλότ έχουν μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στα αιμοφόρα αγγεία, τα λιπίδια του αίματος και τη λειτουργία των αιμοπεταλίων.
Ουσίες όπως η κερσετίνη και οι θειούχες ενώσεις ενδέχεται να συμβάλλουν σε αυτές τις δράσεις. Μεγάλο μέρος των στοιχείων, όμως, προέρχεται από εργαστηριακές και ζωικές μελέτες ή γενικότερα από έρευνες σε φυτά του γένους Allium. Επομένως, χρειάζονται ισχυρότερα κλινικά δεδομένα για να επιβεβαιωθούν συγκεκριμένα καρδιαγγειακά οφέλη από την κατανάλωση εσαλότ.
Το «ροζ ελιξίριο των Ρωμαίων» που μπορεί να ρίξει την πίεση και να βοηθήσει στη χώνευση
5. Άλλα πιθανά οφέλη
- Μπορεί να συμβάλλουν στη διαχείριση του βάρους: Πειραματικές έρευνες δείχνουν ότι ενώσεις των φυτών Allium ενδέχεται να επηρεάζουν τη συσσώρευση λίπους και τον μεταβολισμό. Μελέτη του 2026 εξέτασε εκχυλίσματα ταϊλανδέζικου εσαλότ σε ποντίκια που ακολουθούσαν διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά.
- Μπορεί να επηρεάζουν το σάκχαρο του αίματος: Εκχυλίσματα εσαλότ έχουν παρουσιάσει υπογλυκαιμική δράση σε πειραματικές έρευνες. Μελέτη του 2025 κατέγραψε αντιδιαβητική δράση ενός κλάσματος και αιθέριου ελαίου εσαλότ σε εργαστηριακές δοκιμές και σε διαβητικά ποντίκια. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η κατανάλωση εσαλότ θεραπεύει τον διαβήτη στους ανθρώπους.
Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι και οι παρενέργειες;
Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα εσαλότ καταναλώνονται ως ένα συνηθισμένο τρόφιμο. Τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα και αιθέρια έλαια, όμως, διαφέρουν σημαντικά από το ίδιο το λαχανικό και δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητο ότι έχουν το ίδιο προφίλ ασφάλειας.
Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 «Phytochemical Profiling and Dual In Vitro In Vivo Antidiabetic Assessment of Ethyl Acetate Fraction and Essential Oil From Allium ascalonicum», δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες σε δοκιμή οξείας τοξικότητας σε ποντίκια με δόσεις έως 2.000 mg/kg. Το εύρημα αυτό, ωστόσο, δεν καθορίζει ασφαλή δόση για τον άνθρωπο.
Η ανασκόπηση του 2026 «Physiology, Nutrition, and Postharvest Technology on Shallots (Allium cepa L. aggregatum): A Review» εξετάζει το βιοδραστικό δυναμικό των εσαλότ, ενώ η ανασκόπηση του 2025 «Beyond seasoning nutrients bioactive ingredients and healthcare effects of Allium vegetables» επισημαίνει ότι η περιορισμένη κλινική τεκμηρίωση και οι διαφορές μεταξύ των ειδών Allium είναι σημαντικά εμπόδια στη μεταφορά των πειραματικών ευρημάτων σε εφαρμογές για την ανθρώπινη υγεία.
Για τον λόγο αυτό, τα αποτελέσματα ερευνών με συμπυκνωμένα εκχυλίσματα ή αιθέρια έλαια δεν είναι απόδειξη ότι οι αυτοσχέδιες τοπικές εφαρμογές είναι ασφαλείς ή αποτελεσματικές.
Πηγές: Healthline, ETM
Βιβλιογραφία:
- Kew Science, Allium ascalonicum L.
https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A30185627-2/general-information - Prabawati S, et al. (2026). Physiology, Nutrition, and Postharvest Technology on Shallots (Allium cepa L. aggregatum): A Review.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42254718/ - Chow JC, et al. (2025). Phytochemical fingerprinting, antioxidant and antibacterial activities, and in vitro wound healing potential of the polyherbal formulation MM-24.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41214709/ - Khan AA, et al. (2025). Phytochemical Profiling and Dual In Vitro In Vivo Antidiabetic Assessment of Ethyl Acetate Fraction and Essential Oil From Allium ascalonicum.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40820276/ - Anuduang A, et al. (2026). Comparable Metabolic and Histopathological Observations of Enzymatic and Non-Enzymatic Thai Shallot Extracts in High-Fat Diet-Induced Obese Mice.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42450543/ - Beyond seasoning nutrients bioactive ingredients and healthcare effects of Allium vegetables (2025).
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41425624/ - Antiallergic activities of shallot (Allium ascalonicum L.) and its therapeutic effects in allergic rhinitis.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31421664/