Επιστήμονες του Stanford ανακάλυψαν με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης ένα πεπτίδιο που περιορίζει την όρεξη και ενισχύει την απώλεια λίπους. Τα αποτελέσματα στα ζώα είναι εντυπωσιακά, αλλά τι σημαίνουν για τον άνθρωπο και υπάρχει τελικά το φυσικό ozempic;
Απώλεια λίπους αντί για μυϊκή μάζα: Το εύρημα που ξεχωρίζει
Μια νέα προσέγγιση στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ενδέχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες στοχεύουν την πείνα. Το μόριο BRP, που εντοπίστηκε από ερευνητές του Stanford Medicine με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, φαίνεται να δρα απευθείας σε συγκεκριμένα εγκεφαλικά κυκλώματα, περιορίζοντας την κατανάλωση τροφής χωρίς τη σημαντική απώλεια μυϊκής μάζας που μπορεί να συνοδεύει το αδυνάτισμα.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ανακάλυψης δεν είναι μόνο η μείωση της όρεξης. Είναι ότι στα πειράματα με παχύσαρκα ποντίκια σχεδόν όλη η απώλεια βάρους προερχόταν από λίπος και όχι από μυϊκό ιστό.
Οι ερευνητές χορήγησαν καθημερινά BRP επί 14 ημέρες. Στο τέλος της περιόδου, τα ζώα είχαν χάσει κατά μέσο όρο 3 γραμμάρια, ενώ εκείνα που δεν έλαβαν θεραπεία είχαν πάρει περίπου 3 γραμμάρια.
Η διατήρηση της μυϊκής μάζας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι μύες συμβάλλουν στη σωματική δύναμη, στην κινητικότητα και στη μεταβολική λειτουργία.
Πόσο αποτελεσματικό ήταν το BRP στην καταστολή της πείνας;
Οι επιστήμονες εξέτασαν τη δράση του πεπτιδίου σε ποντίκια και μικρόσωμους χοίρους, χορηγώντας το με ενδομυϊκή ένεση πριν από τη σίτιση.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν τέσσερα σημαντικά ευρήματα:
- Έως 50% λιγότερη τροφή: Τα ζώα κατανάλωσαν αισθητά μικρότερες ποσότητες κατά την πρώτη ώρα μετά τη χορήγηση.
- Μείωση σωματικού λίπους: Η απώλεια βάρους στα παχύσαρκα ποντίκια προερχόταν σχεδόν αποκλειστικά από λίπος.
- Βελτιωμένη μεταβολική απόκριση: Παρατηρήθηκε καλύτερη ανοχή στη γλυκόζη και στην ινσουλίνη.
- Χωρίς σημαντικές αλλαγές σε συγκεκριμένους δείκτες: Δεν διαπιστώθηκαν αξιοσημείωτες διαφορές στην κινητικότητα, στην κατανάλωση νερού, στη συμπεριφορά που σχετίζεται με το άγχος ή στην αποβολή κοπράνων.
Πρόκειται, ωστόσο, για προκλινικά αποτελέσματα που δεν εγγυώνται αντίστοιχη αποτελεσματικότητα στους ανθρώπους.
Γιατί το BRP διαφέρει από το Ozempic
Η σεμαγλουτίδη, η δραστική ουσία του Ozempic, μιμείται τη δράση της ορμόνης GLP-1. Οι υποδοχείς της βρίσκονται σε διάφορα όργανα, μεταξύ των οποίων ο εγκέφαλος, το έντερο και το πάγκρεας.
Το BRP φαίνεται να ακολουθεί διαφορετικό μηχανισμό, επηρεάζοντας πιο επιλεκτικά τον υποθάλαμο, μια εγκεφαλική περιοχή που συμμετέχει στον έλεγχο της πείνας και του μεταβολισμού.
«Οι υποδοχείς στους οποίους στοχεύει η σεμαγλουτίδη βρίσκονται στον εγκέφαλο, αλλά και στο έντερο, στο πάγκρεας και σε άλλους ιστούς», εξήγησε η Katrin Svensson, επίκουρη καθηγήτρια Παθολογίας στο Stanford.
«Γι’ αυτό το Ozempic έχει εκτεταμένες επιδράσεις, όπως η επιβράδυνση της μετακίνησης της τροφής μέσω του πεπτικού συστήματος και η μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Αντίθετα, το BRP φαίνεται να δρα ειδικά στον υποθάλαμο, ο οποίος ελέγχει την όρεξη και τον μεταβολισμό».
Η διαφορά αυτή ενδέχεται να έχει σημασία για την ανεκτικότητα μιας μελλοντικής θεραπείας. Μετα-ανάλυση 55 κλινικών δοκιμών, που δημοσιεύθηκε στο Gastroenterology το 2025, συνέδεσε τους αγωνιστές GLP-1 με αυξημένο κίνδυνο χολολιθίασης και γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.
Λίπος στην κοιλιά: Η διατροφή που το μειώνει έως και 3 φορές περισσότερο – Τι έδειξε μελέτη
Το νέο ερώτημα: Μπορεί μια θεραπεία να προστατεύει καλύτερα τους μυς;
Η ποιότητα της απώλειας βάρους αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν αρκεί να μειώνονται τα κιλά στη ζυγαριά· έχει σημασία ποιοι ιστοί χάνονται.
Σε ανάλυση της μελέτης STEP 1, η σεμαγλουτίδη συνδέθηκε με μείωση 19,3% στη λιπώδη μάζα, αλλά και 9,7% στη συνολική άλιπη μάζα. Η τελευταία δεν ταυτίζεται αποκλειστικά με τους μυς.
Το BRP δημιουργεί επομένως ένα ενδιαφέρον ερευνητικό ερώτημα: μπορεί η στοχευμένη καταστολή της όρεξης να περιορίσει περισσότερο την απώλεια μυϊκού ιστού; Προς το παρόν, δεν υπάρχουν ανθρώπινα δεδομένα που να το επιβεβαιώνουν.
Πώς η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε το μόριο
Η ανακάλυψη βασίστηκε στον αλγόριθμο Peptide Predictor, ο οποίος εξέτασε περίπου 20.000 ανθρώπινα γονίδια και περιόρισε την αναζήτηση σε 373 προορμόνες.
Από αυτές προβλέφθηκε η παραγωγή 2.683 πεπτιδίων. Οι επιστήμονες δοκίμασαν 100 υποψήφια μόρια και διαπίστωσαν ότι το BRP, αποτελούμενο από μόλις 12 αμινοξέα, αύξησε τη νευρωνική δραστηριότητα δέκα φορές σε εργαστηριακές συνθήκες.
Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε στο Nature το 2025, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες υπολογιστικών μεθόδων στην αναζήτηση νέων θεραπειών για την παχυσαρκία.
Πότε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στους ανθρώπους;
Το BRP δεν αποτελεί ακόμη εγκεκριμένη θεραπεία. Πρέπει πρώτα να εντοπιστούν οι υποδοχείς του, να διερευνηθεί η διάρκεια δράσης του και να πραγματοποιηθούν κλινικές δοκιμές.
«Η έλλειψη αποτελεσματικών φαρμάκων για τη θεραπεία της παχυσαρκίας στους ανθρώπους αποτελεί πρόβλημα εδώ και δεκαετίες», δήλωσε η Svensson.
«Τίποτα από όσα έχουμε δοκιμάσει στο παρελθόν δεν έχει συγκριθεί με την ικανότητα της σεμαγλουτίδης να μειώνει την όρεξη και το σωματικό βάρος. Ανυπομονούμε πραγματικά να μάθουμε εάν είναι ασφαλές και αποτελεσματικό στους ανθρώπους».
Τι σημαίνει πρακτικά η ανακάλυψη
Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η επιστημονική έρευνα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην ποσότητα του βάρους που χάνεται, αλλά εξετάζει και τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, τη μεταβολική υγεία και τις ανεπιθύμητες ενέργειες.
Το BRP προσφέρει μια νέα ερευνητική κατεύθυνση, όχι ακόμη μια διαθέσιμη εναλλακτική του Ozempic.
Πηγές: