Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι προϊόντα όπως μουστάρδα, μαρμελάδες, οδοντόκρεμα και άλλα μπορεί να περιέχουν πρόσθετα με καρκινογόνες ιδιότητες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για προσοχή στην καθημερινή τους χρήση.
5 «επικίνδυνες» τροφές που δεν πρέπει να βάζετε για κολατσιό στο παιδί, σύμφωνα με παιδίατρο
Τα συντηρητικά που συνδέονται με καρκίνο, σύμφωνα με νέα μελέτη
Τα συντηρητικά μπαίνουν στα τρόφιμα για να κρατούν περισσότερο και να μη χαλάνε εύκολα, αλλά όταν κάποιος καταναλώνει συχνά πολλά υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να αυξάνει την έκθεσή του σε πολλά τέτοια πρόσθετα. Σε μια μεγάλη προοπτική μελέτη κοόρτης, η μεγαλύτερη έκθεση σε ορισμένα συχνά χρησιμοποιούμενα συντηρητικά/σχετικά πρόσθετα (π.χ. potassium sorbate, sodium nitrite κ.ά.) συσχετίστηκε με υψηλότερη εμφάνιση διαβήτη τύπου 2. Η μελέτη τονίζει ότι πρόκειται για παρατηρητικά δεδομένα (άρα δεν αποδεικνώνουν ότι τα συντηρητικά “προκαλούν” τον διαβήτη), αλλά προτείνει ότι χρειάζεται επανεξέταση της ασφάλειας για κάποια από αυτά και πρακτικά να προτιμώνται πιο φρέσκα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα όταν γίνεται.
Τώρα, Γάλλοι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα από πάνω από 100.000 συμμετέχοντες, με μέση ηλικία τα 42 έτη και σχεδόν το 80% να είναι γυναίκες.
Υπολόγισαν την κατανάλωσή τους σε διάφορα συντηρητικά χρησιμοποιώντας λεπτομερή ημερήσια διατροφικά αρχεία 24 ωρών, που συμπληρώθηκαν σε διάστημα 7,5 ετών.
Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν ερωτηματολόγια υγείας και επίσημα ιατρικά και αρχεία θανάτου για να εντοπίσουν περιστατικά καρκίνου από την έναρξη της μελέτης το 2009 έως το τέλος του 2023.
Μέχρι τη στιγμή της παρακολούθησης, 4.000 άτομα είχαν διαγνωστεί με τη νόσο, με πιο συχνούς τύπους τον καρκίνο του μαστού, του προστάτη και του παχέος εντέρου.
Η ομάδα ανέλυσε 17 συντηρητικά – το κιτρικό οξύ (citric acid), τις λεκιθίνες (lecithins), τα συνολικά θειώδη (total sulphites), το ασκορβικό οξύ (ascorbic acid), το νιτρώδες νάτριο (sodium nitrite), το σορβικό κάλιο (potassium sorbate), το ερυθορβικό νάτριο (sodium erythorbate), το ασκορβικό νάτριο (sodium ascorbate), το μεταδιθειώδες κάλιο (potassium metabisulfite) και το νιτρικό κάλιο (potassium nitrate).
Φραγμένες αρτηρίες και διατροφή: 10 τροφές που τις «ξεβουλώνουν» φυσικά
Τα πρόσθετα που σχετίζονται με καρκίνο αναλυτικά
Η ανάλυσή τους έδειξε ότι δεν υπήρχε συσχέτιση με την εμφάνιση καρκίνου για τα συνολικά συντηρητικά και τα 11 από τα επιμέρους.
Ωστόσο, αυτό δεν ίσχυε για τα: potassium sorbate, potassium metabisulfite, sodium nitrite, potassium nitrate, καθώς και το acetic acid και το sodium erythorbate, τα οποία σχετίστηκαν με την εμφάνιση καρκίνου.
Όσοι κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες αυτών των συντηρητικών είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο, συγκριτικά με όσους δεν τα κατανάλωναν ή τα κατανάλωναν σε μικρότερες ποσότητες.
Αυτά τα συντηρητικά ήταν κυρίως μη αντιοξειδωτικά, τα οποία χρησιμοποιούνται για να διατηρούν τα τρόφιμα φρέσκα για περισσότερο χρόνο, εμποδίζοντας την ανάπτυξη μικροοργανισμών ή συγκεκριμένες χημικές αλλοιώσεις.
Για παράδειγμα, το potassium sorbate, το οποίο σχετίστηκε με 14% υψηλότερο συνολικό κίνδυνο καρκίνου και 26% αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, συναντάται συχνά σε αποξηραμένα κρέατα, μηλόξυδο, προϊόντα φούρνου, κονσερβοποιημένα φρούτα και λαχανικά, τυριά, παγωτά, τουρσιά και παγωτά.
Την ίδια στιγμή, τα total sulphites, τα οποία βρίσκονται σε ορισμένα επεξεργασμένα κρέατα, αναψυκτικά και μαρμελάδες, συνδέθηκαν με 12% αυξημένο κίνδυνο συνολικού καρκίνου.
Το sodium nitrite σχετίστηκε με 32% αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη, ενώ το potassium nitrate με 13% αυξημένο κίνδυνο συνολικού καρκίνου και 22% αυξημένη πιθανότητα για καρκίνο του μαστού.
Επιπλέον, τα total acetates συνδέθηκαν με 15% αυξημένο κίνδυνο συνολικού καρκίνου και 25% αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
Συγκεκριμένα, το acetic acid, το οποίο συναντάται συχνά σε τουρσιά και σάλτσες, σχετίστηκε με 12% αυξημένο κίνδυνο συνολικού καρκίνου.
Από τα αντιοξειδωτικά συντηρητικά, μόνο τα total erythorbates και ένας συγκεκριμένος τύπος, το sodium erythorbate, βρέθηκαν να σχετίζονται με αυξημένη εμφάνιση καρκίνου.
Πρέπει να ανησυχήσουμε;
Οι ερευνητές πρόσθεσαν πως, επειδή πρόκειται για μια παρατηρητική μελέτη, δεν αποδεικνύεται άμεσα ότι η κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν αυτά τα συντηρητικά αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
Ωστόσο, υπογράμμισαν ότι πρόκειται για μια μεγάλης κλίμακας μελέτη με μακρά διάρκεια και ότι ήδη υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που δείχνουν δυσμενείς επιδράσεις κάποιων από αυτές τις ενώσεις σε σχέση με τον καρκίνο.
Ζήτησαν από τους παραγωγούς να περιορίσουν τη χρήση περιττών συντηρητικών και υποστήριξαν τη σύσταση προς τους καταναλωτές να επιλέγουν φρέσκα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Στο BMJ, όπου δημοσιεύτηκαν τα ευρήματα, κατέληξαν:
«Αυτή η μελέτη φέρνει νέα δεδομένα για μελλοντική επανεξέταση της ασφάλειας αυτών των προσθετικών τροφίμων από τις υγειονομικές αρχές, λαμβάνοντας υπόψη την ισορροπία μεταξύ οφέλους και κινδύνου για τη συντήρηση των τροφίμων και τον καρκίνο».
Ειδικοί που σχολίασαν τα ευρήματα σημείωσαν επίσης ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση, αλλά τα ευρήματα είναι «ενδιαφέροντα».
Ανάμεσά τους και ο Καθηγητής William Gallagher, από τη Σχολή Βιομοριακής και Βιοϊατρικής Επιστήμης στο University College Dublin, ο οποίος είπε:
«Δεν μπορούν να γίνουν άμεσες αιτιακές συνδέσεις από αυτή τη μελέτη.
Αλλά παρουσιάζει ενδιαφέροντα ευρήματα, ειδικά ως προς τη συσχέτιση ανάμεσα στην υψηλότερη πρόσληψη μη αντιοξειδωτικών συντηρητικών και τα υψηλότερα ποσοστά γενικού, καρκίνου του μαστού και προστάτη.
Αυτά τα αυξημένα ποσοστά καρκίνου είναι μέτρια (π.χ. αύξηση κινδύνου κατά 10-30%), αλλά έχουν σημασία σε πληθυσμιακό επίπεδο όσον αφορά τον πιθανό αντίκτυπο.
Κατά τη γνώμη μου, η μελέτη ξεχωρίζει επειδή δεν επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, αλλά πήρε μια ευρύτερη προσέγγιση στην κατανάλωση προσθετικών τροφίμων, χρησιμοποιώντας πληροφορίες με βάση συγκεκριμένες μάρκες και όχι μια γενική αξιολόγηση».
Γιατρός αποκαλύπτει τις 3 τροφές που μπορεί να προστατεύσουν την καρδιά σας από τις καρδιοπάθειες
Η Rachel Richardson, υπεύθυνη της ομάδας υποστήριξης μεθοδολογίας στην Cochrane Collaboration, πρόσθεσε:
«Οι συσχετίσεις που βρέθηκαν ήταν γενικά μέτριες και τα περιθώρια σφάλματος σημαίνουν ότι η πραγματική επίδραση θα μπορούσε να είναι πολύ μικρή».