Η στάση του σώματος δεν αφορά πλέον μόνο το να στεκόμαστε ίσιοι – συνδέεται όλο και περισσότερο με το πόσο καλά γερνάμε. Ειδικοί λένε ότι ο τρόπος που καθόμαστε, κινούμαστε και ευθυγραμμίζουμε το σώμα μας καθημερινά μπορεί να παίζει μεγαλύτερο ρόλο στη μακροζωία από ό,τι πιστεύαμε έως τώρα.
Μακροζωία: Οι κρεατοφάγοι είναι πιο πιθανό να φτάσουν τα 100, σύμφωνα με μελέτη
Τι σχέση μπορεί να έχει η στάση του σώματος με το πόσο θα ζήσει κανείς
Το «κάτσε ίσια» είναι μια συμβουλή που πιθανότατα ακούγατε συνέχεια από τη μητέρα σας όταν ως παιδί αλλά πιθανώς να μην καταλαβαίνατε τότε γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία. Πέρα από την αισθητική, η στάση συνδέεται όλο και περισσότερο με τη μακροζωία, ειδικά καθώς το TikTok γεμίζει με συμβουλές όπως το “tummy time” για ενήλικες ώστε να διορθωθεί ο αυχένας και το “mewing” για πιο «σμιλεμένη» γνάθο, όλα με την υπόσχεση ότι θα αντισταθμίσουν τις επιπτώσεις της γήρανσης, της βαρύτητας και των περιβαλλοντικών παραγόντων.
Ένας βασικός λόγος που η στάση του σώματος βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο είναι ο χρόνος μπροστά στις οθόνες. «Η στάση του σώματος βρίσκεται σίγουρα στο μυαλό των ανθρώπων – και στον αυχένα τους, για να είμαστε ειλικρινείς – λόγω της αύξησης της χρήσης κινητών τηλεφώνων», λέει η Pilates instructor από τη Νέα Υόρκη Katherine Menna, σύμφωνα με το TZR. «Το μόνο που βλέπω όλη μέρα είναι κόσμο σκυμμένο προς τα κάτω να κοιτάζει κινητά, και αυτό κάνει εμάς που κοιτάμε ψηλά να συνειδητοποιούμε ακόμη περισσότερο τη δική μας στάση».
Σε αυτό προστίθεται και η μεταπανδημική στροφή στην εργασία από το σπίτι, συχνά με μη υποστηρικτικές εργονομικές συνθήκες. Παράλληλα, η αυξανόμενη εστίαση στη μακροζωία έχει ανανεώσει το ενδιαφέρον για τη σωστή ευθυγράμμιση του σώματος. «Η πρόσφατη αύξηση του ενδιαφέροντος και της συζήτησης γύρω από τη μακροζωία βοήθησε να αναζωπυρωθεί η επίγνωση της στάσης του σώματος ως μέσο βελτιστοποίησης της λειτουργικότητας και μείωσης του κινδύνου μυοσκελετικής δυσλειτουργίας», εξηγεί ο Αμερικανός Paul Fath, φυσικοθεραπευτής και ειδικός ορθοπεδικής.
Η κακή ευθυγράμμιση μπορεί με την πάροδο του χρόνου να μειώσει την κινητικότητα, να περιορίσει καθημερινές δραστηριότητες και χόμπι και, σε σοβαρές περιπτώσεις, να επηρεάσει ακόμη και εσωτερικές λειτουργίες. «Η κακή στάση μπορεί επίσης να περιορίσει την ικανότητα κάποιου να αναπνέει φυσιολογικά, λόγω της μειωμένης δυνατότητας του θωρακικού κλωβού να διαστέλλεται πλήρως κατά την εισπνοή», λέει ο Fath.
Τι επηρεάζει και από τι επηρεάζεται η στάση του σώματος
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο Posture As a Determinant of Health: A Narrative Review of Its Multisystem Effects, η στάση του σώματος περιγράφεται ως βασικός παράγοντας που επηρεάζει πολλά συστήματα του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένης της μυοσκελετικής λειτουργίας, της αναπνοής, της κυκλοφορίας και της νευρικής ρύθμισης. Η ανασκόπηση αναφέρει ότι η κακή ή αλλοιωμένη στάση συνδέεται με χρόνιο πόνο, μειωμένη λειτουργική ικανότητα και ψυχολογική ή συναισθηματική επιβάρυνση.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η στάση του σώματος και η συναισθηματική ευεξία επηρεάζουν η μία την άλλη. Ο τρόπος που καθόμαστε ή στεκόμαστε μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, την αυτοπεποίθηση και τα επίπεδα στρες, ενώ συναισθήματα όπως η λύπη ή το άγχος μπορούν επίσης να αλάζουν τη στάση του σώματος με την πάροδο του χρόνου.
7 tips της Martha Stewart για μακροζωία: «Είναι εύκολο να φαίνεστε και να νιώθετε νεότεροι»
Πώς να βελτιώσετε τη στάση του σώματός σας, σύμφωνα με ειδικούς
Ευτυχώς, οι ειδικοί έχουν εντοπίσει ορισμένους επιστημονικά τεκμηριωμένους τρόπους για να πετύχετε την ιδανική ευθυγράμμιση, η οποία με τη σειρά της μπορεί να βελτιώσει τη συνολική υγεία, την ευεξία και την αυτοπεποίθησή σας. Παρακάτω θα βρείτε τι μπορείτε να ξεκινήσετε από σήμερα, από ασκήσεις στο σπίτι μέχρι αλλαγές στο προσωπικό σας set-up, ώστε να στέκεστε πιο ίσια και να ζείτε καλύτερα – και περισσότερο.
Δημιουργήστε επίγνωση
Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσετε το πρόβλημα. «Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να αναπτύξουμε επίγνωση της στάσης του σώματός μας ώστε να μπορούμε να τη διορθώσουμε», λέει ο Trent Johnson, χειροπράκτης στις ΗΠΑ. Αυτή η επίγνωση μπορεί να προκύψει από πόνο στον αυχένα ή την πλάτη ή από το να δείτε τον εαυτό σας σκυφτό σε μια φωτογραφία ή στον καθρέφτη. Ο Johnson προτείνει μια απλή συνήθεια – να ορίσετε υπενθυμίσεις στο ημερολόγιο του υπολογιστή κάθε 30 έως 45 λεπτά για να σας θυμίζουν να κάθεστε ίσια. «Με την πάροδο του χρόνου, δημιουργεί μια ρουτίνα, ένα μοτίβο, μια συνήθεια», εξηγεί.
Ξανασκεφτείτε τον χώρο εργασίας σας
Αν περνάτε πολλές ώρες καθιστοί, η καρέκλα σας έχει σημασία. «Οι καλύτερες λύσεις για τη βελτίωση της στάσης του σώματος είναι εκείνες που είναι εύκολες στην εφαρμογή και μπορούν να επαναλαμβάνονται τακτικά», λέει ο Fath. «Μια στρατηγική που μπορείτε να εφαρμόσετε άμεσα είναι να επιλέξετε μια καρέκλα που προσφέρει σταθερή και όρθια στήριξη στην πλάτη και να διασφαλίσετε ότι κάθεστε πλήρως προς τα πίσω στην καρέκλα». Οι ρυθμιζόμενες καρέκλες βοηθούν να κάθεστε στο σωστό ύψος για καλύτερη στάση.
Ο Johnson προτείνει επίσης να αξιολογήσετε το γραφείο σας. «Οι περισσότεροι δεν συνειδητοποιούν ότι αν το γραφείο σας είναι πολύ χαμηλό, για παράδειγμα, το σώμα σας θα σκύψει φυσικά για να έρθει στο ίδιο επίπεδο», εξηγεί. Είτε κάθεστε είτε στέκεστε, οι αγκώνες σας θα πρέπει να σχηματίζουν γωνία 90 μοιρών και η οθόνη να βρίσκεται στο ύψος των ματιών. Τα ρυθμιζόμενα γραφεία και οι βάσεις για laptop μπορούν να το κάνουν αυτό πιο εύκολο.
Μακροζωία: Τι να φάτε το μεσημέρι για να κερδίσετε χρόνια ζωής, σύμφωνα με τους ειδικούς
Μην ξεχνάτε τις διατάσεις
Οι διατάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές αν κάθεστε για μεγάλα χρονικά διαστήματα, αλλά συχνά παραμελούνται. Παρ’ όλα αυτά, παίζουν καθοριστικό ρόλο στη στάση του σώματος. «Οι διατάσεις είναι βασικές για την υποστήριξη της καλής στάσης και απαιτούν μόνο περίπου 15 λεπτά την ημέρα», εξηγεί ο Johnson. «Διατάσεις πλάτης όπως η περιστροφή του κορμού, μαζί με επαναφορά και περιστροφή του αυχένα για τους μύες του λαιμού, μπορούν να γίνουν σχεδόν παντού». Οι υπενθυμίσεις ή τα χρονόμετρα μπορούν να βοηθήσουν ώστε οι διατάσεις να γίνουν καθημερινή συνήθεια.
Κινηθείτε περισσότερο
Ο καθιστικός τρόπος ζωής αποτελεί βασική αιτία κακής στάσης, οπότε η τακτική κίνηση από μόνη της βοηθά. Οι στοχευμένες ασκήσεις μπορούν να είναι ακόμη πιο αποτελεσματικές. Οι ειδικοί, συμπεριλαμβανομένου του Johnson, συμφωνούν ότι η δύναμη του κορμού είναι απαραίτητη. «Το κλειδί για καλή στάση ξεκινά από τον κορμό, οπότε ασκήσεις που ενδυναμώνουν τους μύες της πλάτης και των ώμων – όπως γέφυρες γλουτών, ασκήσεις σανίδας και κωπηλατικές κινήσεις – είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να χτίσετε και να διατηρήσετε τη δύναμη του κορμού». Αυτές δεν απαιτούν μαθήματα ή ακριβό εξοπλισμό.
Το pilates είναι επίσης γνωστό ότι βελτιώνει τη στάση του σώματος. «Η στάση δεν αποτελεί μέρος της ορολογίας που χρησιμοποιούμε στο pilates, αλλά είναι ένα ευχάριστο παράπλευρο αποτέλεσμα όταν εστιάζουμε στη φόρμα, το μήκος και την ευθυγράμμιση – όλα θεμέλια της δοκιμασμένης μεθόδου pilates», εξηγεί η Menna. «Η ευθυγράμμιση συγκεκριμένα είναι η σύνδεση, κυριολεκτικά, από την οσφυϊκή μοίρα – ή το χαμηλότερο σημείο της σπονδυλικής στήλης – μέχρι την αυχενική μοίρα, δηλαδή τον λαιμό. Είναι αδύνατο να εστιάσει κανείς στην ευθυγράμμιση χωρίς να “σηκωθεί” και να πετύχει φυσικά καλύτερη στάση».
Η προπόνηση με βάρη μπορεί επίσης να βοηθήσει. «Η προπόνηση με βάρη είναι εξαιρετική γιατί απαιτεί τόσο εκρηκτική όσο και ελεγχόμενη κίνηση, επιτρέποντάς σου να στοχεύσεις τόσο τις ταχέως όσο και τις βραδέως συσπώμενες μυϊκές ίνες – όλα αυτά αυξάνουν την επίγνωση της φόρμας και της ευθυγράμμισης», λέει η Menna. Οι πιο δυνατοί μύες υποστηρίζουν την ισορροπία, τη σταθερότητα και την ευκολότερη κίνηση με την πάροδο του χρόνου.
Πηγές: TZR, ResearchGate, PMC, PubMed, PubMed, ResearchGate