Ένας 48χρονος πατέρας είναι το μόνο μέλος της οικογένειάς του που δεν έχει εμφανίσει καρκίνο, χάρη στην επιτυχία ενός εμβολίου. Ο ίδιος περιγράφει το αποτέλεσμα ως «απλώς απίστευτο», προκαλώντας ελπίδα και ενδιαφέρον.
Καρκίνος του ενδομητρίου: Ποια τα πρώιμα συμπτώματα – Τι αυξάνει τον κίνδυνο
48χρονος ζούσε με την απειλή του καρκίνου μέχρι που βρέθηκε ένα εμβόλιο που του έδωσε σοβαρές ελπίδες
Τα «εμβόλια κατά του καρκίνου» που βρίσκονται σήμερα πιο κοντά στην κλινική πράξη δεν είναι προληπτικά όπως τα εμβόλια για λοιμώξεις, αλλά θεραπευτικά: στοχεύουν, σύμφωνα με το Nature, να εκπαιδεύσουν το ανοσοποιητικό να αναγνωρίζει καρκινικά αντιγόνα (συχνά εξατομικευμένα «νεοαντιγόνα») και να μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής ή να ενισχύει την ανταπόκριση σε ανοσοθεραπείες.
Πώς βοήθησε αυτό έναν πατέρα 48 ετών να γίνει ο μόνος στην οικογένεια που δεν κινδυνεύει προς το παρόν από καρκίνο;
Ο καρκίνος πάντα έριχνε βαριά σκιά στη ζωή του Kevin Heyink.
Έχει χάσει τον πατέρα του, έναν αδελφό, θείες, θείους και άλλα μέλη της εκτεταμένης οικογένειας από καρκίνο, πολλοί από αυτούς στα 30 και 40 τους χρόνια.
Πριν φύγει από τη ζωή το 2009, ο πατέρας του Heyink ερεύνησε το ανησυχητικό οικογενειακό ιστορικό και ανακάλυψε πως ήταν φορέας του συνδρόμου Lynch, μιας γενετικής κατάστασης που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για διάφορους τύπους καρκίνου πριν την ηλικία των 50, ιδιαίτερα του καρκίνου του παχέος εντέρου.
Ο Heyink έχει επίσης το σύνδρομο Lynch και, από περίπου 20 ετών, κάνει ετήσια κολονοσκόπηση και ενδοσκόπηση κάθε δύο χρόνια, λόγω του αυξημένου κινδύνου καρκίνου. Όταν μπήκε στα 30, άρχισε να αφαιρεί προκαρκινικές αλλοιώσεις, γνωστές ως πολύποδες ή αδενώματα, σε κάθε έλεγχο.
Αν και αυτό έχει σωματικό κόστος, «υπάρχει (επίσης) και ένα συγκεκριμένο επίπεδο ψυχολογικής πίεσης», αναφέρει ο Heyink, 48 ετών, στο TODAY. «Ειδικά όσο μεγαλώνω, και τώρα που οι αδελφοί μου έχουν περάσει από καρκίνο, και ο μικρότερος έχει πεθάνει από αυτό, είναι αρκετά αγχωτικό», αναφέρει.
Εξηγώντας τους κινδύνους του συνδρόμου Lynch στα τέσσερα παιδιά του, ο Heyink τους λέει ότι είναι κάτι που μπορούν «να προσευχηθούν στον Θεό». Και ενώ αυτό προσφέρει κάποια παρηγοριά, γνωρίζει από πρώτο χέρι πώς είναι να ζεις διαρκώς σε επιφυλακή μια ολόκληρη ζωή.
Μετά την απώλεια του μεγαλύτερου αδελφού του από καρκίνο των επινεφριδίων το 2022 και την ασθένεια των άλλων δύο αδελφών του (καρκίνος στομάχου και παχέος εντέρου), ο Heyink άρχισε να ερευνά πιο βαθιά τις τρέχουσες μελέτες για το σύνδρομο Lynch.
Εκείνη την περίοδο, ο Heyink, αστυνομικός στο Hamilton, Ontario, ήταν ο μόνος άνδρας στην άμεση οικογένειά του που είχε γλιτώσει τη διάγνωση καρκίνου. Έπεσε πάνω σε μια κλινική δοκιμή εμβολίου πρόληψης του καρκίνου για άτομα με σύνδρομο Lynch και ήρθε σε επαφή με την ερευνητική ομάδα για να δει αν μπορούσε να συμμετάσχει.
Τον Ιανουάριο του 2023, έκανε το πρώτο από τα πολλά ταξίδια στο Houston για να λάβει μέρος στη δοκιμή.
Ο Kevin Heyink έχει σύνδρομο Lynch, το οποίο αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου στους άνδρες έως και 80%, σύμφωνα με το MD Anderson.
Τι να κάνετε για να προλάβετε τον καρκίνο – Πότε αυξάνεται ο κίνδυνος
Εκπαίδευση του σώματος να εξαλείφει τον καρκίνο
Υπάρχουν περίπου 1 εκατομμύριο φορείς του συνδρόμου Lynch παγκοσμίως, δηλώνει ο Dr. Eduardo Vilar Sanchez, ένας από τους επικεφαλής της δοκιμής και καθηγητής στο τμήμα πρόληψης του κλινικού καρκίνου στο University of Texas MD Anderson Cancer Center.
Και παρόλο που ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο κύριος τύπος καρκίνου στον οποίο είναι επιρρεπείς οι φορείς του συνδρόμου Lynch, εξηγεί ότι οι ερευνητές πλέον θεωρούν την πάθηση ως ένα «παν-καρκινικό σύνδρομο»: αυξάνει επίσης τον κίνδυνο για καρκίνο του ενδομητρίου, των ωοθηκών, του στομάχου, του εντέρου, καθώς και κάποιους εγκεφαλικούς όγκους.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι το σύνδρομο Lynch μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην πρόσφατη αύξηση των ποσοστών καρκίνου μεταξύ νεότερων ασθενών, όπως είχε εξηγήσει παλαιότερα.
Τώρα, χάρη σε έξυπνους βιολογικούς και τεχνολογικούς μηχανισμούς, η φαρμακευτική εταιρεία Nouscom ανέπτυξε ένα εμβόλιο που μπορεί να εκπαιδεύσει το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει συγκεκριμένες πρωτεΐνες που παράγονται από τους φορείς του συνδρόμου Lynch. Χρησιμοποιώντας αυτή την ανοσολογική απόκριση, το εμβόλιο ίσως μπορέσει να αποτρέψει την ανάπτυξη καρκίνου.
Πώς λειτουργεί όμως αυτό στην πράξη; Τα κύτταρα στο σώμα μας διαιρούνται συνεχώς. Μερικές φορές, συμβαίνουν σφάλματα στο DNA κατά τη διάρκεια αυτών των διαιρέσεων, αλλά κανονικά, το σώμα διαθέτει ένα σύστημα “διόρθωσης ασυμφωνιών“ που εντοπίζει αυτά τα λάθη, εξηγεί ο Vilar Sanchez.
Ωστόσο, το γονίδιο που είναι μεταλλαγμένο στα άτομα με σύνδρομο Lynch είναι υπεύθυνο για τον μηχανισμό που χρειάζεται για τη διόρθωση αυτών των σφαλμάτων. Αυτό οδηγεί στο σχηματισμό μοναδικών πρωτεϊνών στα σώματα των ατόμων με το σύνδρομο, που μπορεί να προκαλέσουν την ανάπτυξη καρκινικών ή προκαρκινικών όγκων.
Χρησιμοποιώντας μια τροποποιημένη και ανενεργή μορφή αδενοϊού (όχι τεχνολογία mRNA), το εμβόλιο εκπαιδεύει το σώμα να αναπτύξει ανοσολογική απόκριση σε αυτές τις ασυνήθιστες πρωτεΐνες, εξηγεί ο Vilar Sanchez. Σε αντίθεση με άλλα εμβόλια κατά του καρκίνου που δείχνουν υποσχέσεις για θεραπεία της νόσου, αυτό είναι σχεδιασμένο αποκλειστικά για πρόληψη, τονίζει.
Έτσι, αν κάποιος με σύνδρομο Lynch που έχει λάβει το εμβόλιο αναπτύξει στο μέλλον καρκινικά κύτταρα ή προκαρκινικές αλλοιώσεις, «το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ήδη εκπαιδευμένο να αναγνωρίζει αυτές τις πρωτεΐνες και να εξαλείφει τα καρκινικά κύτταρα», αναφέρει ο Vilar Sanchez.
Τα αποτελέσματα αυτής της δοκιμής φάσης 1b/2, που είχε ως κύριο στόχο την αξιολόγηση της ασφάλειας του εμβολίου, μόλις δημοσιεύτηκαν στο Nature Medicine. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όλοι οι συμμετέχοντες μπορούσαν να λάβουν με ασφάλεια το εμβόλιο και οι ερευνητές εντόπισαν ικανοποιητική ανοσολογική απόκριση, η οποία διατηρήθηκε για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Οι συμμετέχοντες εμφάνισαν λιγότερες προκαρκινικές αλλοιώσεις μετά το εμβόλιο και κανείς δεν εμφάνισε προχωρημένους καρκινικούς όγκους.
Το ύπουλο σύμπτωμα όταν τρώμε που μπορεί να σχετίζεται με τον καρκίνο του οισοφάγου
Για τον Heyink, τα αποτελέσματα ήταν «Απίστευτα»
Τον Αύγουστο του 2023, υποβλήθηκε στον συνηθισμένο του έλεγχο και, «για πρώτη φορά εδώ και 20 χρόνια, τα αποτελέσματα ήταν απολύτως καθαρά», αναφέρει. «Δεν υπήρχαν ούτε πολύποδες ούτε τίποτα».
Έκτοτε, έκανε άλλες δύο κολονοσκοπήσεις που επίσης βγήκαν καθαρές. «Είναι τρεις συνεχόμενες φορές που τα αποτελέσματα δεν έδειξαν καμία προκαρκινική αλλοίωση, κάτι που είναι απλώς απίστευτο», αναφέρει.
Υπήρξαν κάποιες προσωρινές παρενέργειες από το εμβόλιο, παρόμοιες με εκείνες του εμβολίου για την COVID-19, εξηγεί ο Vilar Sanchez. Περιλάμβαναν ερυθρότητα και πόνο στο σημείο της ένεσης, καθώς και ήπιο πυρετό και γενική κόπωση.
Μετά την πρώτη του δόση, ο Heyink ένιωσε εξαντλημένος μετά από μια κουραστική μέρα ταξιδιού. Ανέβασε λίγο πυρετό και ένιωσε πόνους την επόμενη ημέρα. Αλλά αυτό ήταν όλο· και μετά τις επόμενες δύο δόσεις, τον Ιανουάριο και τον Μάιο του 2024, δεν είχε καμία αξιοσημείωτη παρενέργεια.
Ο Heyink ελπίζει πως η συμμετοχή του στην κλινική δοκιμή θα συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο υγιούς μέλλοντος για την επόμενη γενιά, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών του, των ανιψιών και των ανιψιών του.
Το σημάδι στα κόπρανα που μπορεί να είναι σύμπτωμα καρκίνου του προστάτη
Ένα σπάνιο αίσθημα ελπίδας
Θα χρειαστούν περισσότερες δοκιμές για να κατανοηθεί πραγματικά η αποτελεσματικότητα του εμβολίου και για να εγκριθεί για ευρύτερη χρήση, εξηγεί ο Vilar Sanchez. Ωστόσο, αυτά τα αποτελέσματα είναι «ένα μήνυμα ελπίδας ότι τα πράγματα προχωρούν», προσθέτει, τονίζοντας ότι «η ενέργεια των συμμετεχόντων σε αυτή την κλινική δοκιμή ήταν τόσο αναζωογονητική».
Αυτή η δοκιμή ήταν η ταχύτερη σε συμμετοχές από κάθε άλλη στην οποία έχει εργαστεί ο Vilar Sanchez, και δεχόταν emails από πιθανούς συμμετέχοντες από όλο τον κόσμο.
«Αποδίδω όλα αυτά στο έργο του Θεού», αναφέρει ο Heyink. «Με οδήγησε σε αυτό το μονοπάτι, μου έδωσε αυτή την ευκαιρία». Μια διάγνωση συνδρόμου Lynch μπορεί να προκαλέσει άγχος, προσθέτει, αλλά αυτή η δοκιμή είναι ένα παράδειγμα «ελπίδας στον ορίζοντα».
Ειδικότερα, ο Heyink βλέπει τη συμμετοχή του στη δοκιμή ως έναν τρόπο να προσφέρει στο μέλλον, όπως ακριβώς ο πατέρας του συνέβαλε με την αναγνώριση του συνδρόμου Lynch στην οικογένειά τους. Και ελπίζει ότι το εμβόλιο κάποια μέρα θα είναι διαθέσιμο για τα παιδιά του, όπως και για τα ανίψια του.
Στα νύχια των ποδιών μπορεί να κρύβεται ο κίνδυνος για καρκίνο του πνεύμονα – Τι έδειξε μελέτη
«Είναι πραγματικά σημαντικό για την επόμενη γενιά», επισημαίνει, και είναι καθησυχαστικό να γνωρίζει ότι «αυτό μπορεί να είναι μια επιλογή για αυτούς, ώστε να μην χρειάζεται να ανησυχούν για το ενδεχόμενο να εμφανίσουν καρκίνο στα μέσα της ζωής τους».