Αυτή η αλλαγή στη φωνή έχει αναγνωριστεί ήδη ως παράγοντας κινδύνου για άνοια και γνωστική έκπτωση. Νέα έρευνα δείχνει ότι και οι αλλαγές στη φωνή μπορεί να είναι ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι, δίνοντας στους γιατρούς έναν ακόμη λόγο να εξετάζουν πιο προσεκτικά τη γνωστική υγεία. Ποια είναι.
Η αλλαγή στη φωνή που αυξάνει τον κίνδυνο για άνοια κατά 58% – Τι έδειξε μελέτη
Πώς μπορεί να συνδέονται οι αλλαγές στη φωνή με τη γνωστική έκπτωση – Νέα μελέτη απαντά
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Voice διαπίστωσε ότι τα άτομα με διαταραχές της φωνής είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν γνωστική έκπτωση σε σύγκριση με όσους δεν αντιμετώπιζαν αντίστοιχα προβλήματα.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος καταγράφηκε σε άτομα που είχαν ταυτόχρονα διαταραχή της φωνής και απώλεια ακοής, με τον κίνδυνο να είναι περίπου διπλάσιος σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
«Μέχρι αυτή τη δημοσίευση, ουσιαστικά ο κόσμος δεν γνώριζε ότι υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ των διαταραχών της φωνής και της γνωστικής έκπτωσης», δήλωσε ο συγγραφέας της μελέτης Robert T. Sataloff, πρόεδρος του Τμήματος Ωτορινολαρυγγολογίας – Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου και senior associate dean for Clinical Academic Specialties στο Drexel University College of Medicine.
«Η ύπαρξη βιοδεικτών γνωστικής έκπτωσης δημιουργεί ευκαιρίες ώστε οι άνθρωποι να αναγνωρίζουν έγκαιρα τα γνωστικά προβλήματα και ενδεχομένως να παρεμβαίνουν».
Τι έδειξε η μελέτη
Ο Sataloff και οι συνεργάτες του ανέλυσαν ιατρικά αρχεία ασθενών μιας δεκαετίας. Συνέκριναν ανθρώπους που είχαν διαγνωστεί με διαταραχές της φωνής –όπως απώλεια φωνής ή αλλαγές στην ποιότητα, το ύψος ή την έντασή της– με ασθενείς που είχαν απώλεια ακοής και με άτομα της ομάδας ελέγχου.
Σύμφωνα με τον Sataloff, η απώλεια ακοής συνδεόταν με περίπου 27% αυξημένο σχετικό κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης, ενώ οι διαταραχές της φωνής με 58% αυξημένο κίνδυνο.
Τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι σχέση αιτίου-αποτελέσματος. Δεν αποδεικνύουν, δηλαδή, ότι τα προβλήματα στη φωνή προκαλούν γνωστική έκπτωση.
Ωστόσο, οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι φωνητικές διαταραχές θα μπορούσαν να είναι ένα ακόμη σημάδι που θα βοηθά τους γιατρούς να εντοπίζουν ασθενείς των οποίων η γνωστική υγεία χρειάζεται πιο στενή παρακολούθηση.
Τι άλλο γνωρίζουμε για τη φωνή και τη γνωστική έκπτωση
Ανεξάρτητες έρευνες ενισχύουν την άποψη ότι η ομιλία και η φωνή μπορεί να περιέχουν μετρήσιμα στοιχεία που σχετίζονται με τη γνωστική εξασθένηση. Προς το παρόν, ωστόσο, τέτοια εργαλεία μελετώνται κυρίως για προσυμπτωματικό έλεγχο και παρακολούθηση και όχι ως αυτόνομα διαγνωστικά τεστ.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 «Speech-based digital cognitive assessment for clinical trials: Detecting cognitive impairment stages and AD biomarker relations across European cohorts», ένα αυτοματοποιημένο εργαλείο ανάλυσης της ομιλίας διέκρινε διαφορετικά στάδια γνωστικής εξασθένησης σε 736 συμμετέχοντες από πέντε ευρωπαϊκές ομάδες και εξετάστηκε επίσης η σχέση του με βιοδείκτες της νόσου Αλτσχάιμερ.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 «Developing and testing AI-based voice biomarker models to detect cognitive impairment among community dwelling adults: a cross-sectional study in Japan», η προσθήκη φωνητικών βιοδεικτών βελτίωσε την απόδοση μοντέλων που είχαν σχεδιαστεί για τον εντοπισμό γνωστικής εξασθένησης σε 1.461 ηλικιωμένους.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 «A decade of advances in speech and voice-based biomarkers for Alzheimer’s disease and dementia: a scoping review», τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι χαρακτηριστικά της ομιλίας και της φωνής έχουν προοπτικές ως μη επεμβατικοί βιοδείκτες γνωστικής έκπτωσης, απαιτείται όμως περαιτέρω επιβεβαίωση προτού χρησιμοποιηθούν ευρέως στην κλινική πράξη.
21χρονη με σπάνια πάθηση δεν αντέχει τους ήχους των Χριστουγέννων: «Με πιάνει αίσθημα πανικού»
Γιατί μπορεί να συνδέονται η φωνή και η υγεία του εγκεφάλου
Υπάρχουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις. Οι αλλαγές στη φωνή μπορεί να αντανακλούν υποκείμενες νευρολογικές μεταβολές, ενώ τα επίμονα προβλήματα φωνής μπορούν παράλληλα να δυσκολεύουν την επικοινωνία.
Για παράδειγμα, ένας ηλικιωμένος μπορεί να αποκτήσει πιο αδύναμη φωνή ή φωνή με χροιά αέρα την ίδια περίοδο που άνθρωποι γύρω του αντιμετωπίζουν προβλήματα ακοής. Όταν η επικοινωνία γίνεται όλο και πιο δύσκολη, ορισμένοι μπορεί σταδιακά να περιορίσουν τις συζητήσεις και τις κοινωνικές δραστηριότητες.
Αυτό ενδέχεται να σημαίνει λιγότερες ευκαιρίες για κοινωνική και νοητική δραστηριότητα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι αυτός ο μηχανισμός προκαλεί γνωστική έκπτωση.
Πότε πρέπει να ελέγχονται οι αλλαγές στη φωνή
Η βραχνάδα, η αδύναμη ή «αέρινη» φωνή, η φωνητική κόπωση και οι αλλαγές στον έλεγχο της φωνής συχνά αντιμετωπίζονται ως μικρά προβλήματα. Μπορεί, όμως, να έχουν διάφορες αιτίες, όπως κακή ή υπερβολική χρήση της φωνής, παλινδρόμηση, καλοήθεις βλάβες ή ακόμη και καρκίνο.
Πώς να κάνετε τη φωνή σας να ακούγεται πιο νεανική
Ο Sataloff συνιστά να διερευνώνται οι επίμονες αλλαγές, όπως όταν η φωνή γίνεται βραχνή, ασυνήθιστα αδύναμη ή «αέρινη», αρχίζει να «σπάει» ή γίνεται δύσκολο να ελεγχθεί. Ένας ωτορινολαρυγγολόγος με εξειδίκευση στις διαταραχές της φωνής μπορεί να αναζητήσει την αιτία και να προτείνει την κατάλληλη αντιμετώπιση.
Μπορεί το τραγούδι να βοηθήσει τη φωνή και τη γνωστική λειτουργία;
Το τραγούδι είναι μια ευχάριστη δραστηριότητα που ενδέχεται να έχει οφέλη τόσο για τη φωνή όσο και για τη γνωστική λειτουργία. Ο Sataloff επισημαίνει ότι η ενασχόληση με το τραγούδι, τις χορωδίες και άλλες μορφές μουσικής δραστηριότητας έχει συσχετιστεί με οφέλη για την υγεία και την ευεξία.
Μία μελέτη στο PLOS ONE που αναφέρεται στο αρχικό άρθρο διαπίστωσε ότι ηλικιωμένοι που τραγουδούσαν σε χορωδία είχαν καλύτερες επιδόσεις στη λεκτική ευχέρεια –την ικανότητα να βρίσκουν γρήγορα λέξεις που αρχίζουν από ένα συγκεκριμένο γράμμα– σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
Τα μαθήματα φωνητικής και η εκπαίδευση στην ομιλία μπορούν επίσης να βοηθήσουν κάποιον να χρησιμοποιεί αποτελεσματικότερα τη φωνή του και να αποφεύγει προβλήματα που σχετίζονται με την κακή χρήση ή την υπερβολική καταπόνησή της.
Αυτές οι δεξιότητες δεν αφορούν μόνο τραγουδιστές και ηθοποιούς, αλλά και εκπαιδευτικούς, προπονητές και άλλους επαγγελματίες που χρειάζεται να μιλούν συχνά δυνατά ή μέσα σε θορυβώδες περιβάλλον.
Πηγές: AOL, Alzheimer’s Association, PubMed, Springer