Σανσουηδική μελέτη που δημοσιεύτηκε στις 12 Αυγούστου στο European Heart Journal συμπεραίνει ότι τα νεότερα από του στόματος αντιπηκτικά —τα μη ανταγωνιστικά της βιταμίνης Κ από του στόματος αντιπηκτικά (NOACs)— ενδέχεται να συμβάλλουν στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης σε άτομα που πάσχουν τόσο από κολπική μαρμαρυγή (AFib) όσο και από νόσο Αλτσχάιμερ.
Άνοια: Έως 16% χαμηλότερος ο κίνδυνος μετά τη διακοπή του καπνίσματος – Τι έδειξε νέα μελέτη
Τα αντιπηκτικά NOACs μπορεί να προστατεύουν τον εγκέφαλο
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από εθνικά σουηδικά μητρώα, οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερα από 7.300 άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ και προϋπάρχουσα κολπική μαρμαρυγή. Οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν για έως και πέντε έτη, με τη Σύντομη Εξέταση Νοητικής Κατάστασης (MMSE) να χρησιμοποιείται για την καταγραφή των μεταβολών στη γνωστική λειτουργία.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες:
- σε όσους δεν λάμβαναν αντιπηκτικά,
- σε όσους λάμβαναν βαρφαρίνη και
- σε όσους λάμβαναν NOACs.
Οι στατιστικές μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν έλαβαν υπόψη τις αρχικές διαφορές μεταξύ των ασθενών, όπως η ηλικία, οι υποκείμενες παθήσεις και η φαρμακευτική αγωγή. Η μελέτη έδειξε ότι οι χρήστες NOACs εμφάνισαν βραδύτερο ρυθμό γνωστικής έκπτωσης σε σύγκριση τόσο με τους χρήστες βαρφαρίνης όσο και με όσους δεν λάμβαναν αντιπηκτικά.
«Υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι η θεραπεία θα μπορούσε να έχει θετική επίδραση στη γνωστική λειτουργία, για παράδειγμα βελτιώνοντας τη ροή του αίματος και μειώνοντας τις μικροβλάβες στον εγκέφαλο», δήλωσε σε δελτίο Τύπου η συν-συγγραφέας της μελέτης Maria Eriksdotter, καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα και ανώτερη σύμβουλος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Καρολίνσκα.
Ο τρόπος που γράφουμε μπορεί να δείχνει αν κινδυνεύουμε από άνοια – Πώς φαίνεται η γνωστική έκπτωση
Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην υγεία της καρδιάς και τη γνωστική έκπτωση;
Η καρδιά και ο εγκέφαλος συνδέονται στενά μέσω των αιμοφόρων αγγείων. Επειδή ο εγκέφαλος χρειάζεται συνεχή παροχή αίματος και οξυγόνου για να λειτουργεί σωστά, η κακή καρδιαγγειακή υγεία μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να επηρεάσει άμεσα τη μνήμη και τις γνωστικές λειτουργίες.
Πρόσφατες έρευνες αναδεικνύουν τρεις βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων οι καρδιακές παθήσεις συνδέονται με τη γνωστική έκπτωση:
- Μειωμένη ροή αίματος: Η καρδιακή ανεπάρκεια μειώνει την ποσότητα αίματος που φτάνει στον εγκέφαλο, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την ταχύτητα επεξεργασίας των πληροφοριών και τις εκτελεστικές λειτουργίες, σύμφωνα με μελέτη του 2022 «Cognitive Decline and Risk of Dementia in Individuals With Heart Failure: A Systematic Review and Meta-analysis».
- Βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία: Η υψηλή αρτηριακή πίεση και οι παθήσεις των αρτηριών μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στα μικρά αγγεία του εγκεφάλου, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο διαταραχών της μνήμης και άνοιας, σύμφωνα με μελέτη του 2017.
- Φλεγμονή στον εγκέφαλο: Η χρόνια φλεγμονή που σχετίζεται με καρδιαγγειακές παθήσεις μπορεί να αποδυναμώσει τους προστατευτικούς φραγμούς του εγκεφάλου και να επιταχύνει τη γνωστική έκπτωση, σύμφωνα με μελέτη του 2022.
Η προστασία της καρδιαγγειακής υγείας μέσω της σωματικής άσκησης και του ελέγχου της αρτηριακής πίεσης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τρόπους προστασίας και της υγείας του εγκεφάλου.
Τα NOACs υπερέχουν των παλαιότερων φαρμάκων σε ασφάλεια και αποτελεσματικότητα
Εκτός από τη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας, οι χρήστες NOACs εμφάνισαν χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, θανάτου και καταγμάτων, χωρίς αυξημένο κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας σε σύγκριση με όσους δεν λάμβαναν αντιπηκτική αγωγή.
Παρότι η βαρφαρίνη μείωσε επίσης τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και θανάτου, συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας. Οι άμεσες συγκρίσεις έδειξαν ότι τα NOACs συσχετίστηκαν με λιγότερα εγκεφαλικά επεισόδια και λιγότερες σοβαρές αιμορραγίες σε σχέση με τη βαρφαρίνη.
Η διαχείριση της θεραπείας με βαρφαρίνη μπορεί να είναι δύσκολη για ασθενείς με γνωστική διαταραχή, ενώ τα NOACs μπορούν να διευκολύνουν τη συμμόρφωση στη θεραπεία.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η θεραπεία με NOACs ενδέχεται να είναι σημαντική και για τη γνωστική λειτουργία σε αυτή την ομάδα ασθενών», δήλωσε σε δελτίο Τύπου ο συν-συγγραφέας της μελέτης Nanbo Zhu, ερευνητής στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα.
Επιστήμονες ανακάλυψαν συμπλήρωμα διατροφής που μπορεί να αντιστρέψει τη γήρανση του εγκεφάλου
Πώς τα NOACs προστατεύουν από μικροθρόμβους και «σιωπηλά» εγκεφαλικά επεισόδια
Ο Δρ. Bhaskar Semitha, καρδιοχειρουργός στην Ινδία, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, εξήγησε σύμφωνα με το Healthline ότι η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να οδηγήσει σε στάση του αίματος και σχηματισμό μικρών θρόμβων.
«Στην κολπική μαρμαρυγή, οι άνω θάλαμοι της καρδιάς τρέμουν αντί να χτυπούν αποτελεσματικά, επιτρέποντας στο αίμα να λιμνάζει και να σχηματίζει μικροσκοπικούς θρόμβους», δήλωσε. «Αυτές οι μικροεμβολές διοχετεύονται συνεχώς στον εγκέφαλο, προκαλώντας “σιωπηλά εγκεφαλικά επεισόδια”».
Αυτή η διαδικασία μπορεί να προκαλεί επαναλαμβανόμενες βλάβες στα μικρά αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου και να επιταχύνει τη γνωστική έκπτωση. Τα NOACs, ωστόσο, προσφέρουν διαφορετικές δυνατότητες στη διαχείριση της αντιπηκτικής αγωγής.
Η βαρφαρίνη απαιτεί προσεκτική διαχείριση της διατροφής και τακτικές εξετάσεις αίματος. «Tα προβλήματα μνήμης οδηγούσαν σε χαμένες ή διπλές δόσεις… Η βαρφαρίνη φέρει επίσης σχετικά υψηλό κίνδυνο ενδοκρανιακής αιμορραγίας», σημείωσε ο Semitha.
Αντίθετα, τα NOACs χαρακτηρίζονται από πιο προβλέψιμη φαρμακοκινητική, δεν απαιτούν τακτική παρακολούθηση μέσω εξετάσεων αίματος και συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο ενδοκρανιακής αιμορραγίας.
«Εξουδετερώνοντας με ασφάλεια τους μικροθρόμβους που προκαλεί η κολπική μαρμαρυγή, τα NOACs προστατεύουν τον εναπομείναντα υγιή εγκεφαλικό ιστό από την ισχαιμική βλάβη, χωρίς να εισάγουν τους σοβαρούς κινδύνους αιμορραγίας των παλαιότερων φαρμάκων», ανέφερε ο Semitha.
Μόνο 5 λεπτά την ημέρα από αυτή τη δραστηριότητα αρκούν για να αυξήσετε το IQ σας – Νέα μελέτη
Ο Semitha εκτιμά ότι τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί σταθμίζουν τους κινδύνους της θεραπείας, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ανησυχίες ότι οι πτώσεις των ασθενών μπορεί να οδηγήσουν σε εγκεφαλική αιμορραγία.
«Οι καρδιολόγοι και οι νευρολόγοι θα βλέπουν όλο και περισσότερο τα NOACs όχι μόνο ως ένα εργαλείο πρόληψης εγκεφαλικών για την καρδιά, αλλά ως μια ενεργή, τροποποιητική της νόσου, νευροπροστατευτική θεραπεία για τον εγκέφαλο», δήλωσε. «Αυτό θα ενθαρρύνει μια πολύ πιο στενή συνεργασία μεταξύ των καρδιολογικών και νευρολογικών ομάδων φροντίδας».
Πηγές: