Πότε μπορεί να σχετίζονται με έλλειψη σιδήρου το χλωμό δέρμα και τα φτερουγίσματα στην καρδιά; Ειδικοί αναφέρουν ότι η έλλειψη μπορεί να προκαλέσει αναιμία και μας εφιστούν την προσοχή σε ορισμένα συμπτώματα.
Χρόνια κόπωση και θολούρα: Πότε μπορεί να οφείλονται σε έλλειψη σιδήρου
Ανεπάρκεια σιδήρου: Ποια τα πρώιμα συμπτώματα και πώς διαγιγνώσκεται
Τα φτερουγίσματα και το χλωμό δέρμα μπορεί να είναι πρώιμα σημάδια της ανεπάρκειας σιδήρου, σύμφωνα με οδηγίες του Εθνικού Οργανισμού Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου, NHS. Η πάθηση ονομάζεται σιδηροπενική αναιμία, που συχνά προκαλείται από απώλεια αίματος, εγκυμοσύνη ή από μη επαρκή πρόσληψη σιδήρου από τη διατροφή. Οι οδηγίες του NHS αναφέρουν επίσης την κόπωση, τη δύσπνοια και τους πονοκεφάλους ως πιθανά συμπτώματα, αλλά τονίζουν τη σημασία της σωστής ιατρικής διάγνωσης.
«Για να ελέγξει αν έχετε σιδηροπενική αναιμία, ο γενικός ιατρός θα σας ρωτήσει για τον τρόπο ζωής σας και το ιατρικό σας ιστορικό», εξηγούν οι ειδικοί του NHS. «Ο γενικός ιατρός συνήθως θα κάνει μια εξέταση αίματος για να διαπιστώσει αν ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων που έχετε είναι φυσιολογικός. Αυτή ονομάζεται γενική αίματος (FBC ή CBC), η οποία εξετάζει επίσης και άλλους τύπους κυττάρων στο αίμα σας. Δεν χρειάζεται να κάνετε κάτι για να προετοιμαστείτε για αυτή την εξέταση».
Ποιες ιατρικές παθήσεις προκαλούν χλωμό δέρμα;
Το χλωμό δέρμα (ωχρότητα) συνήθως εμφανίζεται όταν στο δέρμα φτάνει λιγότερο αίμα πλούσιο σε οξυγόνο. Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Awareness and Attitudes Toward Iron Deficiency Anemia Among the Adult Population in the Northern Border Region of the Kingdom of Saudi Arabia—A Cross-Sectional Study», το δεύτερο πιο κοινό= σύμπτωμα της σιδηροπενικής αναιμίας μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν η ωχρότητα του δέρματος, με το 86,8% των ερωτηθέντων να αναγνωρίζουν το χλωμό δέρμα ως ένδειξη της πάθησης.
Σιδηροπενική αναιμία: Αίτια, συμπτώματα και τρόποι αντιμετώπισης
Άλλη πρόσφατη έρευνα αναδεικνύει την αναιμία ως μία από τις πιο συχνές αιτίες. Ανασκόπηση του 2026 διαπίστωσε ότι η ορατή ωχρότητα σε περιοχές όπως ο επιπεφυκότας και οι παλάμες συνδέεται ισχυρά με χαμηλά επίπεδα αιμοσφαιρίνης. Μελέτη του 2025 έδειξε επίσης μετρήσιμες διαφορές στο χρώμα του προσώπου μεταξύ ατόμων με και χωρίς αναιμία, υποστηρίζοντας την ωχρότητα ως ορατό σημάδι.
Άλλες ιατρικές παθήσεις μπορούν επίσης να μειώσουν τη ροή του αίματος και να κάνουν το δέρμα να φαίνεται χλωμό:
- Αναιμία και διαταραχές του αίματος – χαμηλά ερυθρά αιμοσφαίρια ή αιμοσφαιρίνη (σιδηροπενική, απλαστική, αιμολυτική, συγγενείς αναιμίες)
- Φαινόμενο Raynaud – προσωρινή στένωση των αιμοφόρων αγγείων, που συχνά προκαλείται από κρύο ή στρες
- Καταστάσεις χαμηλής ροής αίματος – σοκ, σοβαρή υπογλυκαιμία ή μεγάλη απώλεια αίματος
Διάγνωση, θεραπεία και πιθανές επιπλοκές
Αν η αιτία της αναιμίας παραμένει αβέβαιη, ο γενικός ιατρός μπορεί να πραγματοποιήσει επιπλέον εξετάσεις ή να σας παραπέμψει σε ειδικό για περαιτέρω διερεύνηση. Μόλις προσδιοριστεί η αιτία, μπορούν να προταθούν οι κατάλληλες θεραπείες. Για παράδειγμα, αν μια εξέταση αίματος αποκαλύψει χαμηλό αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων, θα συνταγογραφηθούν δισκία σιδήρου για την αναπλήρωση της έλλειψης. Συνήθως λαμβάνονται για περίπου έξι μήνες.
To κοινό σύμπτωμα στην εγκυμοσύνη που μπορεί να συνδέεται με προβλήματα στην καρδιά του παιδιού
Αντίθετα, αν οι διατροφικοί παράγοντες συμβάλλουν σε αυτή την ανεπάρκεια, ο γενικός ιατρός θα συστήσει συνήθως αύξηση της κατανάλωσης τροφών πλούσιων σε σίδηρο. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, εμπλουτισμένα δημητριακά, κρέας, αποξηραμένα φρούτα και όσπρια.
Μπορεί επίσης να βοηθήσει ο περιορισμός του τσαγιού, του καφέ, του γάλακτος, των γαλακτοκομικών προϊόντων και τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικό οξύ. Το τελευταίο περιλαμβάνει δημητριακά ολικής άλεσης και ορισμένους ξηρούς καρπούς. Οι οδηγίες του NHS προσθέτουν: «Μεγάλες ποσότητες αυτών των τροφών και ποτών δυσκολεύουν τον οργανισμό σας να απορροφήσει σίδηρο. Μπορεί να παραπεμφθείτε σε ειδικό διαιτολόγο αν δυσκολεύεστε να εντάξετε σίδηρο στη διατροφή σας».
Είναι ζωτικής σημασίας να αντιμετωπιστεί έγκαιρα η σιδηροπενική αναιμία, καθώς αν παραμείνει χωρίς θεραπεία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και λοίμωξης, καθώς επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα. Η μη αντιμετωπισμένη έλλειψη σιδήρου μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών, όπως καρδιακή ανεπάρκεια και ταχυκαρδία, καθώς και αυξημένους κινδύνους προβλημάτων στην εγκυμοσύνη και τον τοκετό.
«Αν εσείς ή το παιδί σας εμφανίσετε συμπτώματα που μπορεί να οφείλονται σε σιδηροπενική αναιμία, επισκεφθείτε έναν ειδικό. Μην προσπαθήσετε να τη διαγνώσετε ή να τη θεραπεύσετε μόνοι σας. Και μιλήστε με έναν γιατρό πριν πάρετε συμπληρώματα διατροφής με σίδηρο. Η υπερβολική ποσότητα σιδήρου στον οργανισμό μπορεί να είναι επιβλαβής. Ο σίδηρος μπορεί να συσσωρευτεί και να προκαλέσει βλάβη στο ήπαρ και σε άλλα όργανα», προσθέτουν άλλες οδηγίες από τη Mayo Clinic.
Μπορεί να σας παχύνει η έλλειψη σιδήρου;
Λιγότερο συχνά συμπτώματα της σιδηροπενικής αναιμίας
Πέρα από τα πιο εμφανή σημάδια, όπως οι αισθητοί χτύποι της καρδιάς και το πιο χλωμό δέρμα, υπάρχουν και λιγότερο συχνά συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε. Σύμφωνα με το NHS, αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Δυσκολία στην κατάποση (δυσφαγία)
- Επώδυνες ανοιχτές πληγές (έλκη) στις γωνίες του στόματος
- Αίσθημα κνησμού
- Επιθυμία κατανάλωσης μη βρώσιμων αντικειμένων, όπως χαρτί ή πάγος (pica)
- Αλλαγές στα νύχια, όπως νύχια σε σχήμα κουταλιού
- Απώλεια μαλλιών – παρατηρείτε περισσότερα μαλλιά να πέφτουν όταν τα βουρτσίζετε ή τα λούζετε
- Πονεμένη γλώσσα
- Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών
- Η γεύση των τροφών φαίνεται διαφορετική
- Ακοή κουδουνίσματος, βουητού ή συριγμού μέσα στο κεφάλι (εμβοές)
Πηγές: Express, Dovepress, JMIR Publications, PMC, MDPI