Τα φάρμακα για την καρδιά μπορεί να παίξουν σημαντικό ρόλο στην προστασία της καρδιαγγειακής υγείας, αλλά ενδέχεται επίσης να προκαλέσουν παρενέργειες που μερικές φορές συγχέονται με καθημερινά προβλήματα, όπως η γήρανση, το στρες ή η κόπωση. Ποιοιες οι πιο κοινές ανά κατηγορία.
Συχνές παρενέργειες καρδιακών φαρμάκων που οι γυναίκες δεν πρέπει να αγνοούν
Η αναγνώριση πιθανών συμπτωμάτων και η κατανόηση του πότε πρέπει να απευθυνθούν σε ειδικό μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες να διαχειριστούν τη θεραπεία τους πιο αποτελεσματικά. Οι καρδιολόγοι επισημαίνουν αρκετές παρενέργειες που σχετίζονται με ορισμένα από τα πιο κοινά συνταγογραφούμενα καρδιακά φάρμακα και τις οποίες όλες πρέπει να γνωρίζουν.
Πόσο συχνό είναι οι ασθενείς να σταματούν τα καρδιακά τους φάρμακα λόγω παρενεργειών;
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο «Adverse Effects and Treatment Discontinuation of Blood Pressure–Lowering Drugs and Combinations: A Network Meta-Analysis», η οποία ανέλυσε 716 τυχαιοποιημένες δοκιμές με τη συμμετοχή 159.362 ατόμων, η διακοπή της θεραπείας λόγω παρενεργειών διέφερε μεταξύ των αντιυπερτασικών θεραπειών.
Τα θεραπευτικά σχήματα που βασίζονταν σε ARB ήταν τα καλύτερα ανεκτά, ενώ ορισμένοι συνδυασμοί αναστολέων διαύλων ασβεστίου και β-αναστολέων/θειαζιδικών διουρητικών εμφάνισαν υψηλότερα ποσοστά διακοπής.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η διακοπή των καρδιαγγειακών φαρμάκων λόγω παρενεργειών είναι σημαντικό κλινικό ζήτημα. Η πιθανότητα διακοπής ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο του φαρμάκου και την υποκείμενη καρδιαγγειακή πάθηση, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της εύρεσης θεραπειών που οι ασθενείς μπορούν να ανεχθούν και να συνεχίσουν μακροπρόθεσμα.
Βασικά σημεία:
- Περίπου 1 στους 5 έως 1 στους 4 ασθενείς με καρδιαγγειακά νοσήματα μπορεί να διακόψει πρόωρα τη φαρμακευτική αγωγή.
- Οι παρενέργειες είναι σημαντικός λόγος διακοπής των φαρμάκων για την αρτηριακή πίεση.
- Η ανεκτικότητα διαφέρει μεταξύ των κατηγοριών καρδιαγγειακών φαρμάκων και ορισμένες συνδυαστικές θεραπείες μπορεί να βελτιώνουν τη συνέχιση της θεραπείας.
- Η μη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή παραμένει συχνή σε διάφορες καρδιαγγειακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της υπέρτασης και της ισχαιμικής καρδιοπάθειας.
Κοινό φάρμακο για τον διαβήτη συνδέεται με «εξαιρετική μακροζωία» στις γυναίκες – Ελπιδοφόρα μελέτη
Παρενέργειες των στατινών
Οι στατίνες όπως το atorvastatin και το rosuvastatin επιβραδύνουν την παραγωγή χοληστερίνης στο ήπαρ, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Τα καλά νέα είναι πως η Αμερικανίδα προληπτική καρδιολόγος Elizabeth Klodas, MD, λέει πως το 90% έως 95% των ανθρώπων δεν εμφανίζουν καμία ανεπιθύμητη ενέργεια. «Είναι σαν να παίρνετε μια βιταμίνη», δηλώνει σύμφωνα με το Women’s World.
Για το υπόλοιπο 5% έως 10%, τέσσερις παρενέργειες των στατινών αξίζουν προσοχής:
- Μυϊκοί πόνοι. «Τείνουν να είναι συμμετρικοί και να επηρεάζουν μεγάλες μυϊκές ομάδες, όπως τους ώμους, την πλάτη και τα πόδια», λέει η Dr. Klodas. Ο πόνος συνήθως εμφανίζεται μέσα στους πρώτους έξι μήνες.
- Προβλήματα στο ήπαρ. Μια μικρή αύξηση των ηπατικών ενζύμων είναι συχνή στην αρχή και συνήθως υποχωρεί από μόνη της.
- Γνωστικές αλλαγές. Ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν εγκεφαλική ομίχλη κατά τη λήψη στατινών. «Ο εγκέφαλος αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από λιπίδια και χοληστερίνη, γεγονός που θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι στατίνες μπορεί να επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία», σημειώνει ο Mark Menolascino, MD, συγγραφέας του βιβλίου Heart Solution for Women.
- Ελαφρώς αυξημένος κίνδυνος διαβήτη τύπου 2 μακροπρόθεσμα.
Η λύση: Οι περισσότερες από αυτές τις επιδράσεις είναι αναστρέψιμες και είτε υποχωρούν με τον χρόνο είτε με μια τροποποίηση της συνταγής σας. Συζητήστε με τον γιατρό σας το ενδεχόμενο αλλαγής του τύπου στατίνης ή προσαρμογής της δόσης. Επειδή οι παρενέργειες εξαρτώνται από τη δόση, μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, βασισμένη σε φυτικές τροφές, και η τακτική άσκηση μπορούν να βοηθήσουν ώστε η συνταγογραφούμενη δόση να παραμείνει όσο το δυνατόν χαμηλότερη.
Παρενέργειες του losartan
Το losartan είναι ένας αναστολέας υποδοχέων αγγειοτενσίνης ΙΙ (ARB) και ένα από τα πιο κοινά συνταγογραφούμενα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση στις ΗΠΑ. Βοηθά στη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων και υποστηρίζει την ικανότητα άντλησης της καρδιάς – ένα «ισχυρό διπλό όφελος», σύμφωνα με τη Judith Goldfinger, MD, FACC, κλινική καρδιολόγο και διευθύντρια Αγγειακής Ιατρικής στο Mount Sinai West.
Η κύρια παρενέργεια του losartan είναι τα αυξημένα επίπεδα καλίου – κάτι που, παραδόξως, μπορεί να είναι και θετικό. «Μπορεί πραγματικά να είναι χρήσιμο», εξηγεί η Dr. Goldfinger.
«Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει την τάση να εμφανίζει χαμηλό κάλιο ή παίρνει ένα διουρητικό που μειώνει το κάλιο, αυτό το φάρμακο μπορεί να βοηθήσει στην εξισορρόπηση της κατάστασης». Παρ’ όλα αυτά, το κάλιο πρέπει να παραμένει σε υγιή επίπεδα, καθώς η υπερβολική αύξησή του μπορεί να επηρεάσει την καρδιά.
Άλλες πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν:
- Ζάλη
- Κόπωση
- Ναυτία
- Πονοκεφάλους
Η λύση: Τα ήπια συμπτώματα συχνά υποχωρούν καθώς το σώμα προσαρμόζεται στο φάρμακο. Οι τακτικές εξετάσεις αίματος μπορούν να παρακολουθούν τα επίπεδα καλίου και ο γιατρός σας μπορεί να αλλάξει φαρμακευτική αγωγή εάν χρειαστεί. Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια σε περίπτωση σοβαρών ενδείξεων αλλεργικής αντίδρασης, όπως πρήξιμο στο πρόσωπο, τα χείλη ή τον λαιμό ή δυσκολία στην αναπνοή.
Παρενέργειες των β-αναστολέων
Οι β-αναστολείς λαμβάνονται από περίπου 30 εκατομμύρια ενήλικες στις ΗΠΑ, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Mayo Clinic, συμπεριλαμβανομένων ατόμων με υψηλή αρτηριακή πίεση.
«Οι β-αναστολείς είναι μια κατηγορία φαρμάκων που μειώνουν τις επιδράσεις των ορμονών του στρες, κυρίως της αδρεναλίνης και της νοραδρεναλίνης», εξηγεί ο Fady Hannah-Shmouni, MD, ενδοκρινολόγος και διευθυντής στην Eli Health. Το αποτέλεσμα είναι πιο αργός και ήπιος καρδιακός ρυθμός και χαμηλότερη αρτηριακή πίεση.
Οι συχνές παρενέργειες των β-αναστολέων περιλαμβάνουν:
- Κόπωση
- Κρύα χέρια και πόδια
- Ζάλη
- Χαμηλό καρδιακό ρυθμό
- Ναυτία
Ορισμένες λιγότερο εμφανείς παρενέργειες είναι εύκολο να αγνοηθούν:
- Μειωμένη συναισθηματική ανταπόκριση. «Ορισμένοι ασθενείς περιγράφουν ότι νιώθουν συναισθηματικά πιο επίπεδοι λόγω της μειωμένης δραστηριότητας της αδρεναλίνης», λέει ο Dr. Hannah-Shmouni.
- Προβλήματα ύπνου ή έντονα όνειρα. Ορισμένοι β-αναστολείς διαπερνούν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και επηρεάζουν τους νευροδιαβιβαστές του ύπνου.
- Μειωμένη αντοχή στην άσκηση. Η γυμναστική μπορεί να φαίνεται πιο δύσκολη επειδή ο καρδιακός ρυθμός δεν αυξάνεται τόσο εύκολα.
Η δυσκολία στην αναπνοή ή η δύσπνοια απαιτούν άμεση επικοινωνία με τον γιατρό σας, ιδιαίτερα εάν έχετε άσθμα ή ΧΑΠ.
Εμμηνόπαυση: Ο FDA εγκρίνει χάπι που ενισχύει την ερωτική επιθυμία
Η λύση: Μην διακόπτετε ποτέ απότομα έναν β-αναστολέα. «Πολλές παρενέργειες σχετίζονται με τη δόση ή είναι προσωρινές και συνήθως μπορούν να γίνουν ασφαλείς προσαρμογές», λέει ο Dr. Hannah-Shmouni. Το γρήγορο περπάτημα, η δίαιτα DASH ή η μεσογειακή διατροφή, η μέτρια απώλεια βάρους και οι ασκήσεις συνειδητής αναπνοής μπορούν να υποστηρίξουν φυσικά την υγιή αρτηριακή πίεση και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής.
Παρενέργειες του apixaban
Το apixaban είναι ένα αντιπηκτικό φάρμακο που χρησιμοποιείται για την πρόληψη και τη διάλυση θρόμβων αίματος, καθώς και για τη θεραπεία της κολπικής μαρμαρυγής. «Είναι ένα πολύ καλό αντιπηκτικό», επιβεβαιώνει η Dr. Klodas.
Η κύρια παρενέργειά του που πρέπει να προσέξετε είναι η αυξημένη αιμορραγία. Φέρει προειδοποίηση «black box» από τον FDA για σοβαρά αιμορραγικά συμβάντα. Μικρά κοψίματα μπορεί να αιμορραγούν λίγο περισσότερο και οι μώλωπες να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να υποχωρήσουν. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ανησυχία είναι η σοβαρή αιμορραγία – ιδιαίτερα στον εγκέφαλο – αν και η Dr. Klodas σημειώνει ότι ο κίνδυνος είναι χαμηλός για τους περισσότερους.
Μία σημαντική προειδοποίηση είναι να αποφεύγεται ο συνδυασμός του με ασπιρίνη, καθώς μπορεί να αυξήσει τις παρενέργειες του φαρμάκου. «Αυτό που διαπιστώνουμε όλο και περισσότερο είναι ότι το apixaban από μόνο του είναι αρκετό και η προσθήκη ασπιρίνης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας», λέει. «Ίσως να μην προσφέρει επιπλέον όφελος, μόνο μεγαλύτερο κίνδυνο αιμορραγίας».
Πράσινα ούρα: Τι μπορεί να τα προκαλεί – Πότε είναι λόγος ανησυχίας, σύμφωνα με το Cleveland
Η λύση: Ελέγξτε με τον γιατρό σας κάθε φάρμακο που λαμβάνετε, συμπεριλαμβανομένων των μη συνταγογραφούμενων επιλογών, όπως η ασπιρίνη. Αυτή η συζήτηση μπορεί να μειώσει ουσιαστικά τον κίνδυνο για την υγεία της καρδιάς σας.
Πηγές: Women’s World, ScienceDirect, JAMA, PMC, ResearchGate