Κοινό φάρμακο για την υπέρταση, δηλαδή την αυξημένη αρτηριακή πίεση, μπορεί να μην προστατεύει μόνο την καρδιά — μπορεί να επιβραδύνει και τη γήρανση. Επιστήμονες το εξετάζουν πλέον ως μια πιθανή αντιγηραντική θεραπεία, με τις πρώτες μελέτες να δείχνουν ελπιδοφόρα αποτελέσματα.
Αμύγδαλα: Πόσα γραμμάρια την ημέρα προστατεύουν το DNA και μειώνουν το οξειδωτικό στρες
Κοινό αντιυπερτασικό φάρμακο μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση, σύμφωνα με νέα μελέτη
Οι άνθρωποι ζουν περισσότερο από τις προηγούμενες γενιές, αλλά αυτά τα επιπλέον χρόνια συνοδεύονται συχνά από χρόνιες ασθένειες όπως καρδιοπάθειες, καρκίνο και άνοια. Αντί να θεραπεύουν κάθε ασθένεια ξεχωριστά, οι επιστήμονες εστιάζουν τώρα στην ίδια τη γήρανση, καθώς αυτή οδηγεί σε πολλές από αυτές τις καταστάσεις ωθώντας σταδιακά τα κύτταρα προς τη δυσλειτουργία.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η επιβράδυνση των βιολογικών αλλαγών που επιταχύνονται μετά την ηλικία των 65 ετών θα μπορούσε να μειώσει την αναπηρία, να χαμηλώσει το κόστος υγειονομικής περίθαλψης και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής.
Ένας πολλά υποσχόμενος τομέας αντικαθιστά την αυστηρή δίαιτα με φαρμακευτική αγωγή. Ενώ ο μακροχρόνιος θερμιδικός περιορισμός μπορεί να παρατείνει τη διάρκεια ζωής στα ζώα, είναι δύσκολο να διατηρηθεί και μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες όπως ζάλη, εξασθενημένο ανοσοποιητικό, εύθραυστα οστά και αραίωση μαλλιών.
Οι επιστήμονες αναζητούν «φάρμακα που μιμούνται τον θερμιδικό περιορισμό», φάρμακα δηλαδή που ενεργοποιούν τα ίδια μεταβολικά μονοπάτια χωρίς την ανάγκη αυστηρής δίαιτας. Χρησιμοποιώντας υπολογιστικό έλεγχο, οι ερευνητές μπορούν πλέον να σαρώνουν βιβλιοθήκες υπαρχόντων φαρμάκων για να βρουν ενώσεις που μιμούνται τον θερμιδικό περιορισμό σε κυτταρικό επίπεδο, επιταχύνοντας ενδεχομένως την κλινική ανάπτυξη.
Χρήσεις εκτός ένδειξης για τη ριλμενιδίνη
Η ριλμενιδίνη, που αρχικά χρησιμοποιήθηκε για την υψηλή αρτηριακή πίεση, μελετάται για νέες πιθανές χρήσεις σε παθήσεις του εγκεφάλου, τον καρκίνο και τον μεταβολισμό.
Σύμφωνα με μελέτη του 2023 με τίτλο «Rilmenidine extends lifespan and healthspan in Caenorhabditis elegans via a nischarin I1-imidazoline receptor», η χορήγηση του φαρμάκου τόσο σε νεαρές όσο και σε μεγαλύτερες ηλικίες αύξησε σημαντικά τη διάρκεια ζωής τους.
Η έρευνα συμπεραίνει ότι μπορεί να βοηθήσει τα κύτταρα να καθαρίσουν την επιβλαβή συσσώρευση πρωτεϊνών, κάτι που είναι σημαντικό στη νόσο του Huntington. Σε πρώιμες εργαστηριακές μελέτες, έχει δείξει επίσης πιθανή αντικαρκινική δράση σε επιθετικό καρκίνο του μαστού. Ορισμένες κλινικές παρατηρήσεις δείχνουν μεταβολικά οφέλη πέρα από τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, αν και αυτές δεν αποτελούν επίσημες ενδείξεις.
Αντιγήρανση: Πρωτοποριακό app κάνει τον εγκέφαλο 10 χρόνια νεότερο
- Νόσος του Huntington: Αποδείχθηκε ότι διεγείρει την αυτοφαγία και μειώνει τα τοξικά συσσωματώματα πρωτεϊνών σε ποντίκια. Μια μικρή μελέτη σε ανθρώπους τη βρήκε σχετικά ασφαλή.
- Τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού: Πρώιμα εργαστηριακά δεδομένα δείχνουν μειωμένη ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων μέσω μονοπατιών που σχετίζονται με τη Νισχαρίνη (Nischarin).
- Μεταβολικές επιδράσεις: Κλινική ανασκόπηση σημειώνει βελτιωμένο μεταβολισμό της γλυκόζης και μειωμένη μικρολευκωματινουρία σε υπερτασικούς ασθενείς.
Ριλμενιδίνη: Το κοινό χάπι για την πίεση φαίνεται να έχει αντιγηραντικές ιδιότητες
Ένας απρόσμενος υποψήφιος στην αναζήτηση αντιγηραντικών φαρμάκων είναι η ριλμενιδίνη, ένα χάπι για την υπέρταση που χρησιμοποιείται για πάνω από 30 χρόνια. Αφού μοντέλα μηχανικής μάθησης την ανέδειξαν, ερευνητές με επικεφαλής τον João Pedro Magalhães στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ τη δοκίμασαν στο Caenorhabditis elegans, ένα μικρό σκουλήκι που χρησιμοποιείται ευρέως στην έρευνα για τη γήρανση.
Κοινό εμβόλιο καταπολεμά τη φλεγμονή και βοηθά στην αντιγήρανση
«Για πρώτη φορά, μπορέσαμε να δείξουμε σε ζώα ότι η ριλμενιδίνη μπορεί να αυξήσει τη διάρκεια ζωής», δήλωσε, σύμφωνα με το Earth. Τα γηραιότερα σκουλήκια ωφελήθηκαν σχεδόν όσο και τα πιο νέα, πράγμα που δείχνει ότι η θεραπεία μπορεί να μην χρειάζεται να ξεκινήσει από τη μέση ηλικία. Το φάρμακο έχει ήδη ισχυρό ιστορικό ασφάλειας, με σπάνιες και ήπιες παρενέργειες όπως αίσθηση παλμών, αϋπνία και υπνηλία.
Πώς λειτουργεί μέσα στα κύτταρα
Η ριλμενιδίνη συνδέεται με υποδοχείς ιμιδαζολίνης που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό. Στα σκουλήκια, ένας υποδοχέας που ονομάζεται nish-1 ήταν απαραίτητος. «Διαπιστώσαμε ότι οι επιδράσεις της ριλμενιδίνης στην παράταση της ζωής εξαλείφθηκαν όταν διαγράφηκε ο nish-1», εξήγησε η ομάδα. Τα σκουλήκια που έλαβαν τη θεραπεία εμφάνισαν αυξημένη αυτοφαγία (τη διαδικασία «αυτοκαθαρισμού» του κυττάρου) και καλύτερη ανοχή στο θερμικό στρες, χωρίς αλλαγές στην ανάπτυξη ή τη γονιμότητα.
Γιατί ο χειμώνας είναι η ιδανική εποχή για θεραπείες αντιγήρανσης
Στα ποντίκια, το φάρμακο ενεργοποίησε πρότυπα γονιδιακής έκφρασης στο ήπαρ και τους νεφρούς παρόμοια με εκείνα του θερμιδικού περιορισμού, και οι μεταβολικοί δείκτες του αίματος μετατοπίστηκαν προς πιο νεανικά επίπεδα. Επειδή η ριλμενιδίνη είναι ήδη εγκεκριμένη και λαμβάνεται από το στόμα, οι πρώτες δοκιμές σε ανθρώπους θα μπορούσαν να επικεντρωθούν σε δείκτες όπως η φλεγμονή, η ευαισθησία στην ινσουλίνη και η μυϊκή δύναμη.
Πηγές: Earth, WILEY, PubMed, PMC, PMC, ResearchGate, LSUHSC, PubMed, ResearchGate