Πολλοί που παίρνουν στατίνες μπορεί να έχουν ακούσει ανησυχίες ειδικών και μη σχετικά με τις πιθανές παρενέργειες, όπως μυϊκοί πόνοι ή εγκεφαλική ομίχλη, με αποτέλεσμα να αναρωτιούνται αν οι καρδιολόγοι έχουν επιφυλάξεις για αυτά τα φάρμακα.
Παίρνετε φάρμακα για την καρδιά; Ποιες παρενέργειες έχουν οι στατίνες και οι β-αναστολείς
Πότε μπορεί να γίνει επικίνδυνη η χοληστερίνη – Τι υποστηρίζουν καρδιολόγοι υποστηρίζουν για τις στατίνες
Ειδικοί λένε ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, καθώς οι καρδιολόγοι υποστηρίζουν έντονα τις στατίνες επειδή βοηθούν στη μείωση της LDL, ή «κακής» χοληστερόλης, και μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.
«Οι στατίνες είναι μια ομάδα φαρμάκων που λειτουργούν επιβραδύνοντας την παραγωγή χοληστερόλης στο ήπαρ», εξηγεί η Αμερικανίδα καρδιολόγος και ειδικός στην προληπτική ιατρική, Dr. Elizabeth Klodas, σύμφωνα με το Woman’s World. Σημειώνει ότι αυτά τα φάρμακα έχουν μεταμορφώσει την πρόληψη των καρδιακών παθήσεων τα τελευταία 40 χρόνια.
Η Dr. Klodas αναφέρει επίσης ότι είναι συχνό φαινόμενο οι γυναίκες να βλέπουν τα επίπεδα της χοληστερίνης τους να αυξάνονται μετά την ηλικία των 50 ετών λόγω της μείωσης των επιπέδων των οιστρογόνων, γεγονός που δυσκολεύει τον οργανισμό να απομακρύνει αποτελεσματικά τη χοληστερίνη, ακόμη και όταν οι διατροφικές συνήθειες και η σωματική άσκηση δεν έχουν αλλάξει.
Νέες οδηγίες για τη χοληστερίνη: Ποιο όριο είναι ασφαλές
Υπάρχει προκατάληψη από ασθενείς και γιατρούς απέναντι στη χρήση και τη συνταγογράφηση των στατινών;
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο Cardiovascular Risk Estimation and Statin Adherence: A Historical Cohort Study, σε 255.730 ασθενείς, η ύπαρξη βαθμολογίας καρδιαγγειακού κινδύνου κατά την έναρξη της θεραπείας με στατίνες συσχετίστηκε με βελτιωμένη συμμόρφωση και συνέχιση της θεραπείας, καθώς και με μείωση των καρδιαγγειακών παθήσεων και της θνησιμότητας από κάθε αιτία κατά 15%, η οποία δεν μπορούσε να εξηγηθεί πλήρως μόνο από τη συμμόρφωση στη θεραπεία.
Άλλες πρόσφατες έρευνες συμπεραίνουν ότι η υποχρησιμοποίηση των στατινών μπορεί να επηρεάζεται τόσο από τη διστακτικότητα των ασθενών όσο και των γιατρών, με τους ερευνητές να την περιγράφουν όλο και περισσότερο ως ζήτημα επικοινωνίας και όχι ως πρόβλημα του ίδιου του φαρμάκου.
Αυτισμός: Αντικαταθλιπτικά και άλλα κοινά φάρμακα στην εγκυμοσύνη αυξάνουν τον κίνδυνο
- Ανασκόπηση του 2025 διαπίστωσε ότι οι ασθενείς συχνά υποτιμούσαν τον καρδιαγγειακό τους κίνδυνο, ανησυχούσαν για τις παρενέργειες και είχαν περιορισμένη κατανόηση των οφελών των στατινών.
- Μελέτη του 2025 διαπίστωσε ότι το 51,5% των ασθενών υψηλού κινδύνου προτιμούσε τις αλλαγές στον τρόπο ζωής, ενώ το 19,1% είχε γενική αποστροφή προς τα φάρμακα.
- Μελέτες διαπίστωσαν ότι οι χρονικοί περιορισμοί, η αβεβαιότητα σχετικά με την πρωτογενή πρόληψη και η προσδοκία ότι οι ασθενείς θα αρνηθούν τη θεραπεία μπορεί να συμβάλλουν στην καθυστέρηση λήψης θεραπευτικών αποφάσεων.
- Η δοκιμή SAMSON του 2021 διαπίστωσε παρόμοια ένταση συμπτωμάτων τόσο κατά τις περιόδους λήψης στατινών όσο και κατά τις περιόδους λήψης εικονικού φαρμάκου σε ασθενείς που είχαν διακόψει προηγουμένως τις στατίνες λόγω παρενεργειών.
- Οι ερευνητές περιγράφουν ένα φαύλο κύκλο, κατά τον οποίο ο φόβος των ασθενών και η διστακτικότητα των γιατρών μπορεί να ενισχύουν ο ένας τον άλλον και να μειώνουν τη μακροχρόνια χρήση των στατινών.
Πώς προέκυψε ο μύθος ότι είναι οι καρδιολόγοι ενάντια στις στατίνες;
Παρά τους ισχυρισμούς που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, οι καρδιολόγοι δεν στρέφονται εναντίον στις στατίνες. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι ο φόβος για τις παρενέργειες έχει συμβάλει στη δημιουργία αυτής της λανθασμένης αντίληψης, με πολλούς να αρνούνται τη θεραπεία λόγω ανησυχιών για πιθανές βλάβες.
Ωστόσο, μεγάλη μελέτη του The Lancet, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 150.000 άνθρωποι, διαπίστωσε ότι αρκετά συχνά αναφερόμενα συμπτώματα εμφανίζονταν με παρόμοια συχνότητα και σε άτομα που λάμβαναν εικονικά φάρμακα.
Πρέπει να πάρετε στατίνες; Το 10λεπτο τεστ που δείχνει αν πρέπει να το κάνετε
«Αυτή η μεγάλη ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών διαπίστωσε ότι συμπτώματα όπως προβλήματα μνήμης, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου, σεξουαλική δυσλειτουργία, νευρική βλάβη, πνευμονοπάθεια και νεφρική νόσος εμφανίζονταν με παρόμοια συχνότητα σε άτομα που λάμβαναν εικονικά φάρμακα», λέει η Αμερικανία οικογενειακή ιατρός Dr. Shannon Chatham, σύμφωνα με την ίδια πηγή και εξηγεί ότι αυτά τα συμπτώματα ήταν απίθανο να προκαλούνται από τις στατίνες άμεσα.
Παράλληλα, ο Αμερικανός καρδιολόγος Dr. Jack Wolfson προσθέτει ότι παθήσεις που σχετίζονται με την ηλικία, όπως οι αλλαγές στη μνήμη, ο διαβήτης και τα νευρολογικά προβλήματα, μπορούν να εμφανιστούν φυσιολογικά με την πάροδο του χρόνου και οι φόβοι μπορεί να ενισχύονται επειδή οι άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι υπεύθυνο είναι το φάρμακο.
Οι περισσότεροι που παίρνουν στατίνες δεν εμφανίζουν παρενέργειες
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι το 90% έως 95% των ανθρώπων που λαμβάνουν στατίνες δεν εμφανίζουν καμία παρενέργεια. «Είναι σαν να παίρνετε μια βιταμίνη», λέει η Dr. Elizabeth Klodas. Σημειώνει ότι οι περισσότεροι απλώς παίρνουν ένα χάπι την ημέρα και βλέπουν βελτίωση στα επίπεδα της χοληστερίνης τους.
Για το μικρό ποσοστό που εμφανίζει παρενέργειες, ο μυϊκός πόνος είναι η πιο συχνή και συνήθως εμφανίζεται μέσα στους πρώτους έξι μήνες. Η Dr. Klodas αναφέρει ότι η αλλαγή της δόσης ή η αλλαγή σε άλλη στατίνη συχνά βοηθά, επειδή μικρές διαφορές μεταξύ των φαρμάκων μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται κάθε άτομο.
Άλλες πιθανές επιδράσεις, συμπεριλαμβανομένων των προσωρινών αλλαγών στα ηπατικά ένζυμα, της ελαφράς αύξησης του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη, του ήπιου πρηξίματος στα πόδια και των αλλαγών στα επίπεδα πρωτεΐνης στα ούρα, μπορούν συχνά να αντιμετωπιστούν με υγιεινές συνήθειες και τακτικούς ελέγχους.
Οι ειδικοί αναφέρουν επίσης ότι η εγκεφαλική ομίχλη είναι ασυνήθιστη και συνήθως βελτιώνεται μετά την αλλαγή φαρμάκου.
Πώς να αξιοποιήσετε τη θεραπεία σας στο μέγιστο
Ο Αμερικανός καρδιολόγος Dr. Bradley Serwer αναφέρει ότι οι στατίνες βραχείας δράσης, όπως η πραβαστατίνη και η σιμβαστατίνη, πρέπει να λαμβάνονται το βράδυ, επειδή το ήπαρ παράγει το μεγαλύτερο μέρος της χοληστερόλης κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Οι στατίνες μακράς δράσης, συμπεριλαμβανομένων της ατορβαστατίνης και της ροσουβαστατίνης, μπορούν να λαμβάνονται οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας, αρκεί να λαμβάνονται σταθερά την ίδια ώρα.
Ο Αμερικανός ιατρός Dr. Majid Basit αναφέρει ότι οι άνθρωποι που παίρνουν τις στατίνες τους περισσότερο από το 90% του χρόνου αποκομίζουν το μεγαλύτερο όφελος.
Χοληστερίνη: Ποιο είναι το λάθος που μπορεί να κάνουν όσοι παίρνουν στατίνες – Τι λένε ειδικοί
Το δια ταύτα είναι ότι οι καρδιολόγοι υποστηρίζουν τη χρήση στατινών
«Παρότι η γενετική παίζει ρόλο στα επίπεδα της χοληστερίνης μας, μπορούμε να πάρουμε τον έλεγχο», λέει η Dr. Klodas. Συνιστά τον συνδυασμό των στατινών με μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, τακτική σωματική δραστηριότητα και διαχείριση του σωματικού βάρους, κάτι που μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να πετύχουν τους στόχους τους για τη χοληστερίνη με χαμηλότερη δόση φαρμάκου.
Πηγές: Woman’s World, PMC, Nature, PMC, BMJ Journals, JACC, SageJournals