Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, σύμφωνα με ειδικούς.
Δύσπνοια, αρρυθμίες, ζάλη και άλλα 3 συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με καρκίνο της καρδιάς
Οι παράγοντες που συνδέονται με τον καρκίνο
Η πρόληψη του καρκίνου δεν βασίζεται μόνο στη γενετική ή στην τύχη. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ορισμένες καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν άμεσα τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Από τη διατροφή μέχρι τη σωματική δραστηριότητα και τις κοινωνικές επαφές, οι επιλογές που κάνουμε κάθε μέρα μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μακροπρόθεσμη υγεία μας.
Σύμφωνα με την Fiona Malcomson, επιστημονική σύμβουλο του American Institute of Cancer Research, περίπου τέσσερις στους δέκα καρκίνους που εμφανίζονται σε ενήλικες άνω των 30 ετών συνδέονται με παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν.
Επιστημονική ανάλυση από το World Cancer Research Fund κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η υιοθέτηση ενός υγιεινού διατροφικού και συνολικά υγιούς τρόπου ζωής συνδέεται ισχυρά με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες, φρούτων και λαχανικών, η διατήρηση φυσιολογικού βάρους, η τακτική σωματική δραστηριότητα και ο περιορισμός του αλκοόλ και των επεξεργασμένων κρεάτων αποτελούν τους βασικούς πυλώνες πρόληψης. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η συστηματική υιοθέτηση αυτών των συνηθειών μπορεί να μειώσει σημαντικά τον συνολικό κίνδυνο ανάπτυξης διαφόρων μορφών καρκίνου.
Ογκολόγοι και ειδικοί στην πρόληψη του καρκίνου ξεχωρίζουν τέσσερις συνήθειες που αξίζει να αλλάξουμε.
Καρκίνος του παχέος εντέρου: Το Νο1 σύμπτωμα που δεν πρέπει να αγνοήσετε, σύμφωνα με ειδικούς
Η κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων παραμένει στο στόχαστρο
Το μπέικον, τα λουκάνικα, τα χοτ ντογκ, το ζαμπόν και τα περισσότερα αλλαντικά αποτελούν εδώ και χρόνια αντικείμενο μελέτης για τη σχέση τους με τον καρκίνο.
Ο ογκολόγος Ezekiel J. Emanuel επισημαίνει ότι τα επεξεργασμένα κρέατα έχουν ισχυρή σύνδεση με τον καρκίνο του παχέος εντέρου, ενώ σε μικρότερο βαθμό σχετίζονται και με καρκίνους του στομάχου και του παγκρέατος.
Όπως εξηγεί, τα νιτρώδη και τα νιτρικά άλατα που περιέχουν μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο DNA του γαστρεντερικού συστήματος. Παράλληλα, τα προϊόντα αυτά συχνά αποτελούν μέρος διατροφικών προτύπων που περιλαμβάνουν υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, μεγάλες ποσότητες ζάχαρης και αλατιού, στοιχεία που ευνοούν την αύξηση του σωματικού βάρους.
Η παχυσαρκία, άλλωστε, αποτελεί αναγνωρισμένο παράγοντα κινδύνου για πολλές μορφές καρκίνου.
Οι φυτικές ίνες προστατεύουν περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε
Παρά τις συστάσεις των ειδικών, η πλειονότητα των ανθρώπων δεν καταναλώνει επαρκείς ποσότητες φυτικών ινών.
Τρόφιμα όπως τα όσπρια, οι φακές, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν εξαιρετικές πηγές φυτικών ινών και θα πρέπει να έχουν σταθερή θέση στο καθημερινό διαιτολόγιο.
Σύμφωνα με τον Emanuel, η χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών συνδέεται κυρίως με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι σχετίζεται και με καρκίνους του μαστού, του στομάχου και του οισοφάγου.
Οι φυτικές ίνες λειτουργούν ως τροφή για τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, τα οποία παράγουν ουσίες που βοηθούν στη διατήρηση της υγείας του εντερικού τοιχώματος και στη μείωση της φλεγμονής.
Οι γάτες ίσως κρύβουν το «κλειδί» για νέες θεραπείες του καρκίνου στους ανθρώπους – Τι έδειξε μελέτη
Γιατί η καθιστική ζωή είναι μεγαλύτερος κίνδυνος απ’ όσο φαίνεται
Η τακτική σωματική δραστηριότητα έχει συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης αρκετών μορφών καρκίνου, μεταξύ αυτών του μαστού, των νεφρών, της ουροδόχου κύστης και του στομάχου.
Η καθηγήτρια Kerri Winters-Stone υπογραμμίζει ότι η μείωση του χρόνου που περνά κάποιος καθιστός είναι εξίσου σημαντική με την άσκηση.
Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον τη συνολική εικόνα της κίνησης μέσα σε ένα 24ωρο, λαμβάνοντας υπόψη τη φυσική δραστηριότητα, τον ύπνο και τις ώρες αδράνειας.
Τι δείχνουν τα δεδομένα:
- Τα άτομα με τα υψηλότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας εμφάνιζαν 26% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου.
- Η συστηματική κίνηση μέσα στη μέρα φαίνεται να προσφέρει οφέλη ακόμη και πέρα από την οργανωμένη άσκηση.
- Ένας στόχος περίπου 9.000 βημάτων ημερησίως συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
- Η μείωση των πολλών ωρών καθιστικής ζωής θεωρείται βασικός παράγοντας πρόληψης.
Έχετε φούσκωμα ή πάτε συχνά στην τουαλέτα; Πότε μπορεί να είναι συμπτώματα καρκίνου των ωοθηκών
Οι κοινωνικές σχέσεις επηρεάζουν και τη σωματική υγεία
Η κοινωνική απομόνωση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά πολύ περισσότερα από την ψυχολογία.
Η Winters-Stone εξηγεί ότι η έλλειψη κοινωνικών δεσμών συχνά οδηγεί σε μοναξιά, η οποία μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη και έντονη κόπωση. Αυτή η κατάσταση με τη σειρά της συνδέεται με χειρότερες διατροφικές επιλογές, λιγότερη σωματική δραστηριότητα και ακόμη μεγαλύτερη απομόνωση.
Όπως σημειώνει, ακόμη και μικρές καθημερινές αλληλεπιδράσεις έχουν αξία. Η οπτική επαφή, ένας χαιρετισμός ή μια σύντομη συζήτηση μπορούν να ενισχύσουν το αίσθημα σύνδεσης με τους άλλους και να ενθαρρύνουν πιο θετικές συμπεριφορές συνολικά.
Πρόσθετες κινήσεις που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο
Οι ειδικοί του American Institute of Cancer Research προτείνουν ακόμη μερικές πρακτικές που μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη:
- Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους
- Περιορισμός των αναψυκτικών και των ζαχαρούχων ποτών
- Μείωση ή αποφυγή της κατανάλωσης αλκοόλ
- Αποφυγή συμπληρωμάτων που υπόσχονται προστασία από τον καρκίνο χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση
Η Malcomson τονίζει ότι το αλκοόλ συνδέεται με τουλάχιστον έξι μορφές καρκίνου και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αποτρέψιμες αιτίες εμφάνισης της νόσου.
Οι μικρές αλλαγές κάνουν τη διαφορά
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η πρόληψη του καρκίνου δεν απαιτεί δραστικές αλλαγές από τη μία ημέρα στην άλλη. Αντίθετα, οι μικρές και σταθερές βελτιώσεις στις καθημερινές συνήθειες μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά οφέλη μακροπρόθεσμα.
Παρότι κανένας τρόπος ζωής δεν μπορεί να εξαλείψει πλήρως τον κίνδυνο, καθώς παράγοντες όπως η ηλικία και η γενετική παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο, η υιοθέτηση πιο υγιεινών συνηθειών παραμένει ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία πρόληψης που διαθέτουμε.
Πηγές: CA: A Cancer Journal for Clinicians, American Institute for Cancer Research, Nutrients, British Journal of Sports Medicine (BJSM), BMJ Oncology