Διεθνής ομάδα ερευνητών με επικεφαλής, εν μέρει, επιστήμονες από το University of Florida και το Trinity College Dublin έλυσε ένα μακροχρόνιο μυστήριο της ανθρώπινης βιολογίας, εντοπίζοντας τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα απορροφούν την κουεοσίνη. Ποια η επίδρασή της στον εγκέφαλο. Πώς μπορεί να προστατεύσει από τον καρκίνο.
Καρκίνος στον εγκέφαλο: Το Νο1 σημάδι που εμφανίζεται στην ενήλικη ζωή
Κουεοσίνη: Το θρεπτικό συστατικό που συνδέεται με καλύτερη εγκεφαλική λειτουργία και μπορεί να προστατεύσει από τον καρκίνο
Η κουεοσίνη είναι ένα θρεπτικό συστατικό που μοιάζει με βιταμίνη και συνδέεται με την υγεία του εγκεφάλου, τη μνήμη, τη μάθηση και την άμυνα κατά του καρκίνου. Ο οργανισμός δεν μπορεί να την παράγει μόνος του και πρέπει να την λαμβάνει από τις τροφές και τα βακτήρια του εντέρου.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences, οι ερευνητές ανακάλυψαν το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά της κουεοσίνης στα ανθρώπινα κύτταρα.
«Για πάνω από 30 χρόνια, οι επιστήμονες υποψιάζονταν ότι έπρεπε να υπάρχει ένας μεταφορέας για αυτό το θρεπτικό συστατικό, αλλά κανείς δεν μπορούσε να τον εντοπίσει», δήλωσε η Αμερικανίδα μικροβιολόηος και ερευνήτρια Valérie de Crécy-Lagard, σύμφωνα με το Science Daily.
«Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει ένα εντελώς νέο κεφάλαιο στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το μικροβίωμα και η διατροφή μας μπορούν να επηρεάσουν τη μετάφραση των γονιδίων μας».
Τι είναι η κουεοσίνη και ποιες είναι οι χρήσεις της
Η κουεοσίνη είναι ένα φυσικό μόριο που βρίσκεται στο μεταφορικό RNA (tRNA), όπου βοηθά τα κύτταρα να παράγουν πρωτεΐνες με μεγαλύτερη ακρίβεια και αποτελεσματικότητα. Οι άνθρωποι δεν μπορούν να την παράγουν μόνοι τους, επομένως βασίζονται στην queuine από τις τροφές και τα βακτήρια του εντέρου.
Αν και η κουεοσίνη δεν είναι εγκεκριμένο φάρμακο ή συμπλήρωμα διατροφής, οι επιστήμονες μελετούν τον πιθανό ρόλο της στην υγεία και στις ασθένειες.
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο “Queuosine is incorporated into precursor tRNA before splicing”, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα κύτταρα προσθέτουν την κουεοσίνη σε ένα ανώριμο μόριο RNA πριν αφαιρεθεί ένα μικρό τμήμα του. Αυτό παρατηρήθηκε σε ποντίκια, ανθρώπους, μύγες και σκουλήκια, δείχνοντας ότι αυτό το πρώιμο στάδιο της επεξεργασίας του RNA λειτουργεί.
- Μπορεί να υποστηρίζει την υγεία του εγκεφάλου. Μελέτες σε ζώα συνδέουν τα χαμηλά επίπεδα με προβλήματα στη μάθηση και στη μνήμη.
- Αλλαγές στα επίπεδα της κουεοσίνης έχουν συνδεθεί με τον καρκίνο και με μεταβολικές διαταραχές.
- Οι ερευνητές εξερευνούν τη χρήση της ως βιοδείκτη και ως μελλοντικό θεραπευτικό στόχο.
Χρόνιος πόνος: Οι επιστήμονες εντόπισαν πιθανό «διακόπτη» στον εγκέφαλο που τον σταματά
Πώς επηρεάζει την έκφραση των γονιδίων
Η κουεοσίνη παίζει βασικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο το σώμα παράγει πρωτεΐνες. Τροποποιεί το μεταφορικό RNA, τα μόρια που βοηθούν τα κύτταρα να ερμηνεύουν το DNA και να παράγουν σωστά τις πρωτεΐνες.
«Είναι σαν ένα θρεπτικό συστατικό που ρυθμίζει με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο το σώμα σας διαβάζει τα γονίδιά σας», είπε η ίδια. «Η ιδέα ότι αυτή η μικρή ένωση, για την οποία οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ακούσει σχεδόν τίποτα, παίζει τόσο σημαντικό ρόλο, είναι συναρπαστική».
Το SLC35F2 ταυτοποιήθηκε ως ο μεταφορέας που έλειπε
Για χρόνια, οι επιστήμονες δεν γνώριζαν πώς η κουεοσίνη εισερχόταν στα κύτταρα. Η ανακάλυψη του γονιδίου SLC35F2 καλύπτει αυτό το κενό και παρέχει τη βάση για μελλοντική έρευνα.
Το γονίδιο αυτό είχε προηγουμένως μελετηθεί για τον ρόλο του στο να επιτρέπει σε ιούς και σε ορισμένα αντικαρκινικά φάρμακα να εισέρχονται στα κύτταρα, αλλά η φυσιολογική λειτουργία του στην υγιή βιολογία παρέμενε ασαφής μέχρι σήμερα, εξήγησε η de Crécy-Lagard.
Πώς να μειώσετε τη «βιολογική ηλικία» του εγκεφάλου σας: Οι 5 τρόποι που κάνουν τη διαφορά
«Γνωρίζουμε εδώ και πολύ καιρό ότι η κουεοσίνη επηρεάζει κρίσιμες διαδικασίες όπως η υγεία του εγκεφάλου, η μεταβολική ρύθμιση, ο καρκίνος και ακόμη και οι αντιδράσεις στο στρες, αλλά μέχρι τώρα δεν γνωρίζαμε πώς ανακτάται από το έντερο και διανέμεται στα δισεκατομμύρια ανθρώπινων κυττάρων που την προσλαμβάνουν», δήλωσε ο Vincent Kelly, καθηγητής στη Σχολή Βιοχημείας και Ανοσολογίας του Trinity College Dublin και συν-συγγραφέας του άρθρου.
Η κουεοσίνη ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1970 και είναι ένα μικροσκοπικό μόριο που παρέμεινε για πολλά χρόνια υποτιμημένο. Οι ερευνητές που συμμετείχαν σε αυτή τη διεθνή προσπάθεια ελπίζουν ότι Vincent Kelly για τη συνολική υγεία.
Το έργο ένωσε επιστήμονες από το University of Florida, το San Diego State University, το Ohio State University και ιδρύματα σε όλη την Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία.
«Δεν πιστεύουμε ότι θα μπορούσαμε να το είχαμε λύσει χωρίς ολόκληρη την ομάδα», δήλωσε η de Crécy-Lagard. «Είναι ένα τέλειο παράδειγμα του τι μπορεί να επιτύχει η διεθνής συνεργασία».
Πηγές: ScienceDaily, PNAS, Cell, WILEY, Nature