Οι ειδικοί εξηγούν γιατί το ταλκ βρίσκεται ξανά στο μικροσκόπιο και ποιες επιλογές θεωρούνται ασφαλέστερες για την καθημερινή φροντίδα του δέρματος και την αποφυγή του καρκίνου.
Οι πληροφορίες στο διαδίκτυο και η πραγματική επιστήμη
Η καθημερινή χρήση προϊόντων προσωπικής φροντίδας θεωρείται δεδομένη για εκατομμύρια ανθρώπους. Ωστόσο, ορισμένα προϊόντα που βρίσκονται εδώ και δεκαετίες στα ράφια των καταστημάτων εξακολουθούν να προκαλούν ερωτήματα σχετικά με την ασφάλειά τους. Σύμφωνα με ογκολόγους, οι πούδρες που περιέχουν ταλκ είναι μία από τις περιπτώσεις που αξίζει να επανεξεταστούν, καθώς η πιθανή επιμόλυνσή τους με αμίαντο έχει συνδεθεί με αυξημένους κινδύνους για την υγεία.
Η συνεχής έκθεση σε αναρτήσεις και βίντεο στα social media μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση γύρω από το τι είναι πραγματικά επικίνδυνο για την υγεία και τι όχι. Ειδικά όταν πρόκειται για τον καρκίνο, η παραπληροφόρηση συχνά συνυπάρχει με έγκυρα επιστημονικά δεδομένα.
«Με την πληθώρα πληροφοριών στα social media και γενικότερα στο διαδίκτυο, τα πραγματικά επιστημονικά δεδομένα μπορούν να χαθούν μέσα στον τεράστιο όγκο απόψεων και παραπληροφόρησης», δηλώνει ο Dr. Adeel Khan, MD, ακαδημαϊκός αιματολόγος/ογκολόγος και επιδημιολόγος στο Ντάλας.
Όπως επισημαίνει ο ίδιος, δεν είναι όλοι οι παράγοντες κινδύνου υπό τον έλεγχό μας. Η ηλικία, τα γονίδια ή παλαιότερες εκθέσεις σε επιβλαβείς ουσίες δεν μπορούν να αλλάξουν. Υπάρχουν όμως καθημερινές επιλογές που μπορούν να επηρεάσουν τις μελλοντικές εκθέσεις του οργανισμού.
Το προϊόν που οι ειδικοί προτείνουν να απομακρύνετε
Τρεις ογκολόγοι συμφωνούν ότι οι πούδρες με βάση το ταλκ είναι από τα προϊόντα που αξίζει να αποφεύγονται, κυρίως λόγω του κινδύνου επιμόλυνσης με αμίαντο.
Το ταλκ είναι ένα φυσικό ορυκτό που αποτελείται κυρίως από μαγνήσιο, πυρίτιο και οξυγόνο. Για δεκαετίες χρησιμοποιείται σε βρεφικές πούδρες, πούδρες σώματος και αποσμητικές πούδρες χάρη στην ικανότητά του να απορροφά την υγρασία και να μειώνει την τριβή στο δέρμα.
«Χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες σε προϊόντα όπως η βρεφική πούδρα, οι πούδρες σώματος και οι αποσμητικές πούδρες, επειδή απορροφά την υγρασία, μειώνει την τριβή και δημιουργεί απαλή υφή», αναφέρει ο Dr. Sudarsan Kollimuttathuillam, MD, ιατρικός ογκολόγος στο City of Hope Orange County.
Παράλληλα, το ταλκ μπορεί να βρεθεί και σε καλλυντικά προϊόντα όπως πούδρες προσώπου, ρουζ και σκιές ματιών.
Η Kate Middleton μιλά για τον καρκίνο και πώς άλλαξε τη ζωή της: «Να ξέρετε ότι δεν είστε μόνοι»
Γιατί το ταλκ προκαλεί ανησυχία
Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν είναι απαραίτητα το ίδιο το ορυκτό αλλά οι συνθήκες εξόρυξής του.
Η Dr. Ami Vaidya, MD, από το John Theurer Cancer Center, εξηγεί ότι τα κοιτάσματα ταλκ βρίσκονται συχνά κοντά σε κοιτάσματα αμιάντου. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο φυσικής επιμόλυνσης κατά την εξόρυξη.
«Η βασική διαμάχη γύρω από αυτές τις πούδρες προκύπτει από το γεγονός ότι τα κοιτάσματα ταλκ μπορεί να είναι φυσικά μολυσμένα με αμίαντο, έναν γνωστό καρκινογόνο παράγοντα, επειδή τα δύο ορυκτά εξορύσσονται συχνά σε κοντινή απόσταση», εξηγεί.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε χαρακτηρίσει το ταλκ ως «πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο» το 2024, γεγονός που διατηρεί το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα.
Παρόλα αυτά, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως κάθε χρήστης προϊόντων με ταλκ θα εμφανίσει καρκίνο.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως το ταλκ προκαλεί καρκίνο σε όλους όσοι τον χρησιμοποιούν, αλλά ότι υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε οι ειδικοί να συνεχίσουν να μελετούν τους πιθανούς κινδύνους», τονίζει ο Dr. Kollimuttathuillam.
Ποιες είναι οι πιθανές επιπτώσεις στην υγεία
Η μεγαλύτερη ανησυχία των επιστημόνων αφορά την έκθεση σε αμίαντο μέσω μολυσμένων προϊόντων ταλκ.
Σύμφωνα με τη Dr. Vaidya, όταν σωματίδια αμιάντου εισπνέονται, μπορούν να παραμείνουν στους πνεύμονες και να προκαλέσουν χρόνιες φλεγμονές που συνδέονται με σοβαρές μορφές καρκίνου.
«Όταν εισπνέονται, αυτά τα σωματίδια που περιέχουν αμίαντο μπορεί να παγιδευτούν στους πνεύμονες και να προκαλέσουν φλεγμονή που οδηγεί σε μεσοθηλίωμα, έναν σπάνιο αλλά ιδιαίτερα επιθετικό καρκίνο, για τον οποίο η σύνδεση είναι πολύ ισχυρή», αναφέρει.
Το Νο1 σύμπτωμα που μπορεί να σχετίζεται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου και πολλοί παρερμηνεύουν
Οι μορφές καρκίνου που απασχολούν περισσότερο τους ειδικούς
Οι επιστήμονες εξετάζουν εδώ και χρόνια πιθανές συνδέσεις ανάμεσα στον αμίαντο και διαφορετικούς τύπους καρκίνου:
- Μεσοθηλίωμα, για το οποίο η σύνδεση θεωρείται ιδιαίτερα ισχυρή.
- Καρκίνο των ωοθηκών, κυρίως σε περιπτώσεις μακροχρόνιας χρήσης στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.
- Καρκίνο του πνεύμονα, ειδικά σε άτομα που εργάζονταν σε ορυχεία ταλκ.
- Καρκίνο του ενδομητρίου, για τον οποίο τα στοιχεία παραμένουν λιγότερο σαφή.
Ενδεικτικά, ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Gynecologic Oncology κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν μια μικρή αλλά υπαρκτή θετική συσχέτιση μεταξύ της χρήσης πούδρας στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών, αν και τα αποτελέσματα διαφέρουν μεταξύ των μελετών και δεν θεωρούνται οριστικά.
«Η θεωρία είναι ότι τα σωματίδια από τη μακροχρόνια εφαρμογή στην περιοχή των γεννητικών οργάνων μετακινούνται προς τις ωοθήκες και προκαλούν φλεγμονή, αν και τα επιστημονικά στοιχεία για αυτή τη σύνδεση εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης», σημειώνει η Dr. Vaidya.
Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο κατατάσσει το ταλκ που έχει μολυνθεί με αμίαντο ως «καρκινογόνο για τον άνθρωπο», ενώ η χρήση ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων χαρακτηρίζεται ως «πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο».
Τι ισχύει για όσους χρησιμοποιούσαν τέτοια προϊόντα επί χρόνια
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού για όσους έκαναν χρήση πούδρας με ταλκ στο παρελθόν.
«Αν χρησιμοποιούσατε πούδρα με βάση το ταλκ, δεν είστε οι μόνοι, καθώς αυτά τα προϊόντα ήταν εξαιρετικά δημοφιλή για δεκαετίες», αναφέρει ο Dr. Khan.
Όπως εξηγεί, η προηγούμενη έκθεση δεν μπορεί να αναιρεθεί. Ωστόσο, οι μελλοντικές επιλογές μπορούν να αλλάξουν.
«Ό,τι έγινε, έγινε και οι προηγούμενες εκθέσεις δεν μπορούν να αναιρεθούν. Ωστόσο, οι μελλοντικές εκθέσεις μπορούν να αποφευχθούν. Επομένως, αν εξακολουθείτε να χρησιμοποιείτε πούδρα με βάση το ταλκ, ίσως αξίζει να το ξανασκεφτείτε».
Οι εναλλακτικές επιλογές που προτείνουν οι ογκολόγοι
Για όσους επιθυμούν να αντικαταστήσουν τα προϊόντα με ταλκ, υπάρχουν αρκετές διαθέσιμες λύσεις.
Άμυλο καλαμποκιού
Πρόκειται για την πιο διαδεδομένη εναλλακτική επιλογή. Είναι οικονομικό, απορροφητικό και χρησιμοποιείται ήδη σε πολλές βρεφικές και σωματικές πούδρες.
«Είναι η πιο συνηθισμένη και άμεση εναλλακτική λύση του ταλκ τόσο στις βρεφικές πούδρες όσο και στις πούδρες σώματος για ενήλικες. Διατηρεί αποτελεσματικά το δέρμα στεγνό και βοηθά στην πρόληψη των ερεθισμών από τριβή».
Πούδρα Arrowroot
Η φυσική αυτή πούδρα ξεχωρίζει για την απαλή υφή και την καλή απορροφητικότητά της.
«Πολλές φυσικές και βιολογικές μάρκες προτιμούν την πούδρα arrowroot επειδή θεωρείται πιο “φυσικό” ή πιο ποιοτικό συστατικό σε σύγκριση με το άμυλο καλαμποκιού. Διαθέτει επίσης μεταξένια και λεία υφή».
Πούδρα ή άμυλο ρυζιού
Χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες σε ασιατικές πρακτικές ομορφιάς και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στην απορρόφηση λιπαρότητας και υγρασίας.
«Είναι εξαιρετική στην απορρόφηση λιπαρότητας και υγρασίας, γι’ αυτό και χρησιμοποιείται συχνά σε πούδρες φινιρίσματος για το μακιγιάζ. Αφήνει στο δέρμα ένα λείο και ματ αποτέλεσμα».